Rritja galopante, shkaqet e zhvillimeve "frike"
Pyetja qe shtrohet sot me shume se kurre keto dekadat e fundit, eshte: Pse pritet rritje rekord cmimesh ne mbare boten? Pergjigjja me e pare, vjen nga Banka Boterore: Per shkak te kerkeses se larte per artikuj ushqimore, BB thote se pret nje rritje rekord cmimesh ne mbare boten. Oliver Stoenner eshte ekspert per vendet ne tranzicion te ComInvest. Ai tregon arsyet e kesaj tendence, duke pohuar se nje skenar i frikshem eshte ky qe paraqet Banka Boterore: Cmimet e artikujve ushqimore do te rriten ne mbare boten. Eksperti citon dhe deklaraten e fundit te Robert Zoellick, presidenti i organizates per ndihmen ne zhvillim: "Kjo tendence eshte e rrezikshme sidomos per vendet ne tranzicion, por nga ana tjeter ajo ofron edhe shanse". Sipas ekspertit Stoenner, nderkohe qe cmimet e larta shkojne ne favor te ekonomise bujqesore, te varfrit vuajne gjithnje e me teper. "Me cmime te tilla, ata nuk arrijne te sigurojne dot ushqimin e perditshem". Eksperti thote se nder arsyet qe permenden per zhvillime te tilla jane kerkesa e larte globale: trysnia qe ushtrohet ndaj cmimeve per shkak te perdorimit gjithnje e me te madh te biokarburanteve qe prodhohen nga misri.
Sipas prognozave te Bankes Boterore, cmimet per ushqimet do te vazhdojne te rriten jo vetem kete vit, por edhe ne te ardhshmin, vetem pastaj pritet qe ato te pesojne nje renie te lehte. "Nga njera ane eshte rritja e shpenzimeve. Mjaft fermere ndjejne rritjen e cmimeve te plehrat kimike apo tek energjia. Nga ana tjeter kemi nje rritje rekord te kerkeses dhe prishje te ekuilibrit kerkese-oferte ne disa sektore nga tregjet emergjente ku vjen edhe lenda e pare e agrare. Per kete arsye ky problem nuk mund te zgjidhet aq shpejt. Po punohet nga ana e qeverise per kete po kjo do te kerkoje kohe."
Perdorimi gjithnje e me i madh i biokarburanteve luan rol ne rritjen e cmimeve, mendon eksperti Stoenner. "Ato ndikojne edhe me tej ne ashpersimin e situates se kerkese-ofertes, por edhe pa komponentin e biokarburanteve do te kishim rritje cmimesh".
A ka zgjidhje kjo drame
Zhvillimet e fundit jane shqetesuese por si mund te frenohet rritja dramatike e cmimeve? Eksperti Stoener permend opsionet e mundshme. Sipas tij nuk mund te cilesohet gjendja si teper e pashprese. "Nje zhvillim teper interesant dhe pozitiv qe vihet re eshte se tregu po lehtesohet ngaqe po merret gjithnje me shume ne konsiderate importi per te plotesuar periudhat e shtrengesave. Po leviz dicka ne debatin agrar", thote eksperti, duke shtuar: "Nga ana tjeter do te behet i nevojshem edhe permiresimi i eficences ne ekonomine bujqesore ne mjaft tregje ne rritje. Kjo do te thote edhe rritje dukshme te investimeve ne infrastrukturen e sektorit agrar. Kjo do te preke vetem vende te medha, si Brazili apo India".
Sipas prognozave te Bankes Boterore, cmimet per ushqimet do te vazhdojne te rriten jo vetem kete vit, por edhe ne te ardhshmin, vetem pastaj pritet qe ato te pesojne nje renie te lehte. "Nga njera ane eshte rritja e shpenzimeve. Mjaft fermere ndjejne rritjen e cmimeve te plehrat kimike apo tek energjia. Nga ana tjeter kemi nje rritje rekord te kerkeses dhe prishje te ekuilibrit kerkese-oferte ne disa sektore nga tregjet emergjente ku vjen edhe lenda e pare e agrare. Per kete arsye ky problem nuk mund te zgjidhet aq shpejt. Po punohet nga ana e qeverise per kete po kjo do te kerkoje kohe."
Perdorimi gjithnje e me i madh i biokarburanteve luan rol ne rritjen e cmimeve, mendon eksperti Stoenner. "Ato ndikojne edhe me tej ne ashpersimin e situates se kerkese-ofertes, por edhe pa komponentin e biokarburanteve do te kishim rritje cmimesh".
A ka zgjidhje kjo drame
Zhvillimet e fundit jane shqetesuese por si mund te frenohet rritja dramatike e cmimeve? Eksperti Stoener permend opsionet e mundshme. Sipas tij nuk mund te cilesohet gjendja si teper e pashprese. "Nje zhvillim teper interesant dhe pozitiv qe vihet re eshte se tregu po lehtesohet ngaqe po merret gjithnje me shume ne konsiderate importi per te plotesuar periudhat e shtrengesave. Po leviz dicka ne debatin agrar", thote eksperti, duke shtuar: "Nga ana tjeter do te behet i nevojshem edhe permiresimi i eficences ne ekonomine bujqesore ne mjaft tregje ne rritje. Kjo do te thote edhe rritje dukshme te investimeve ne infrastrukturen e sektorit agrar. Kjo do te preke vetem vende te medha, si Brazili apo India".