Rusia dhe Amerika prball nj gare t re armatimi
Me zhvillimet q po ndodhin koht e fundit si rezultat I rikthimit n politikn e mbshtetjes tek raketa,tanku,artileria dhe arma , cdo dit e m tepr po rritet tensioni midis Rusise dhe Perendimit. Vecanrisht n polemikn e armatimit q esht rritur midis Shteteve t Bashkuara t Ameriks dhe Rusis prdoret terminologjia e viteve 1990,me prjashtim t fjals partner q e zbut pak ashprsin e deklaratave.
Shkurtimisht,as Moska nuk i beson ashingtonit,as edhe ashington-i nuk i beson Mosks,ata kan nxjerr shpatat nga kllft e tyre dhe i mbajn ato n gadishmri.
Kur ka filluar kjo gar ? Nse sht e nevojshme ti prgjigjemi ksaj pyetje ,Marsin e 2004-s mund ta shpallim datn e saj .N raportin e zbulimit q u paraqit n Kongresin e Shteteve t Bashkuara t Ameriks zinte vnd nj shpreje interesante . N dukumentin q prgaTitn lidert ushtarak thuhej se Nse nesr hapet nj luft midis Rusis me Shtetet e Bashkuara t Ameriks ne jemi m t fort dhe sipas parashikimeve mund ta mposhtim Rusin me shum pak humbje .
Natyrisht,raporti sekret n fjal, mbasi dolli fillimisht n media dhe pastaj nprmjet kanalit diplomatic mbriti n Mosk , tronditi dshirat e prbashkta ,t cilat u shpalln n aleanc kundr terrorizmit ndrkombtar mbas tragjedis s 11 Shtatorit.
Fillimisht aleatet e NATO-s u detyruan t realizojn fluturimet e tyre me mbshtetje logjistike mbi tokat e Rusise n Afganistan.Pastaj filloi prballja me problemet e bazave Amerikane q ndodhshin n ish Republikat Sovjetike t Azis Qndrore.
Radha e kundrveprimit i erdhi prsri Ameriks.Presidenti Amerikan George Bush,me nj ton t vendosur dhe duke paraqitur nivelin e lart t mundsive teknike t ashingtonit shprehu gatishmrin e vnies n jet t projektit t raketave mbrojtse n mbshtetje t siguris s popullit.Ai sqaroi se do t vazhdoj prpjekjet kundr veprimtarive nukleare t Iranit dhe Kores s Veriut dhe filimisht mbrojtjen me raketa fillimisht do ta instaloje n kontinentin Europian .
Rusia , e cila e di shum mir se, nqoft se Koreja e Veriut ose Irani prodhon raketn me rreze t gjat veprimi,bile nqoftse asaj i vendos n kok edhe bomb atomike , do t ket vetm influencn e mushkonjs n sigurin e Ameriks. Prandaj n reagimin e saj tha se Ne e dim shum mir se ndaj kujt ndrtohen kto lloj raketash.Objektivi natyrisht sht Rusia .Nj vnd q ka pr objektiv t shkatrroj influencn e raketave Ruse, nuk dihet nse nesr nuk do t na sulmoj neve me mbshtetjen e mburojs s rakets .
Debatet e arms s re q ekzistojn midis Mosks dhe Washingtonit edhe pot mos shpallen Lufta e Ftoht e vjetr ato jan shndrruar si Lufta e Nervave .Vecanrisht vitin q kaluam n kuadrin e projektit t mburojs s rakets s Shteteve t Bashkuara t Ameriks vrtetoi luftn e nervave me deklarimin e krijimit t dy bazave n Poloni dhe Republikn Ceke. Sipas planifikimve t ashington-t radart e fuqishm q do t fillojn t punojn n Republikn Ceke do t prcaktojn koordinatat X-Y t rakets qe fluturon ,ndrsa ndrsa raketat gjuajtse t raketave ndr kontinentale q do t vendosen n bazen e Polonis do t programojn goditjen e tyre .
Radha e prgjigjes i erdhi Mosks.Presidenti i Rusis Vladimir Putin,n fjalimin e tij n Mynih dha mesazhe shum t ashpra perndimit,duke I rn tavolins n Eurp pr krizn q ekzistin midis tyre me Shtetet e Bashkyuara t Ameriks. Putini I cili qartsoi se Rusia sht e fort pr t mbrojtur vehten ,dha mesazh t kuptueshme . Ne kemi raketa t reja me memorie .Kto raketa t reja me koka,t cilat ndahen, ashtu sic kan sukses n corientimin e objektit,nuk mund ti hiqet efektiviteti nga ana e asnje mbrojtse rakete. Ju po harxhoni para kot.
Mbas ksaj date Rusia filloi t hedh hapa konkret n vnd t bisedimeve me Perndimin .Duke nxjerr nga hangart aviont bombardues TU-95 me rreze t gjat veprimi t periudhs s Bashkimit Sovjetik prej Gushtit t 2007-s filloi t realizoi fluturime patrullimi n hapsirat e oqeanit Atllantik me Detin e Veriut.Aviont kala t transportit t raketave Ruse filluan t ndiqeshin nga afr nj her n jav nga nj avion gjuajts Angles dhe Norvegjes.
N kto fluturime patrullimi duan t thon se Ne jemi akoma dhe do t vazhdojm tu pengojm n qllimet tuaja .
Ne nndetset Ruse q patrullojn vecanrisht n Oqeanin e Madh dhe at Hindian, n ndryshim nga flota e avionve bombardues t rnd ,situate sht shum e ndryshme.Sipas t dhnave ushtarake Rusia n kt rajon ndodhet vashdimisht t paktn me 5 nndetse me ngarkes armatimi.
Ditt e fundit, Ministri i Mbrojtjes s Rusis , Anatoliy Serdkov,informoi presidentin Vladimir Putin pr planet e fundit t flots Ruse. 7 anije luftarake Ruse nga flota e Balltikut,Detit t Veriut dhe Detit t Zi dilnin ne patrullimin e Detit Mesdhe .Pr m tepr, kryqszori Moskova q disllokohet ne Flotn e Detit t Zi, planizohet t dal n Mesdhe duke kaluar nga ngushticat e Stambollit dhe Canakalas. N turin e Mesdheut me Oqeanin Atllantik t anijeve luftarake Ruse q do t zgjas deri n muajin Shkurt, u shpreh nj realitet i pa besueshm si dhnie garancie sigurimit t flots tregtare Ruse .
Nj prgatitje tjetr , jan provat mujore q u bhn raketave Ruse ndrkontinentale pr tiu prgjigjur menjher sulmit t mundshm q mund ti vij me raketa nga Amerika. Duke treguar plotsimin e garancis 9 vjecare ,si realitet t provs s raketave ,mbas strvitjes s suksesshme periudhn e gadishmris luftarake t raketave Topol-M , q njihen si SS-X27 sipas standarteve t NATO-s , e ngriti n 21 vjet.Ndersa ,zvnds kryeministri q prgjigjet pr industrine e Mbrojtjes Ruse ,ish Ministri i Mbrojtjes Sergey vanov, deklaroi se cdo vit do t prodhoj 7 raketa t reja ndrkontinentale Topol-M . vanov,duke prdorur edhe nj shprehje interesante trhoqi vmndjen se Rusia objektivin e ri n Forcat e Armatosura do ta ket n mbrojtjen e prparsive, ashtu sic ishte n kohn e Bashkimit t Republikave Socialiste Sovjetike .Kur po vashdon prballja me hapat q po hidhen reciprokisht n garn e armatimeve t reja ,Rusia i vuri kapak konflikteve me vendimin e trheqjes nga Marrveshja e Forcave Konvencionale Europiane. Vendimi i trheqjes s Rusis nga kjo marrveshje hyri natn e 12 Dhjetorit,e cila i kthehet t drejts q n rajonin kufitar me Europn Perndimore mund t disllokoj sa t doj tanke,artileri dhe ushtarar.Vazhdimi i ksaj situate do t thot hyrja n nj epok t re t Lufts s Ftoht,nga e cila mund t vij Lufta e Tret Botrore.
*Drejtor i Institut t Politikave t Siguris Kombtare
Shkurtimisht,as Moska nuk i beson ashingtonit,as edhe ashington-i nuk i beson Mosks,ata kan nxjerr shpatat nga kllft e tyre dhe i mbajn ato n gadishmri.
Kur ka filluar kjo gar ? Nse sht e nevojshme ti prgjigjemi ksaj pyetje ,Marsin e 2004-s mund ta shpallim datn e saj .N raportin e zbulimit q u paraqit n Kongresin e Shteteve t Bashkuara t Ameriks zinte vnd nj shpreje interesante . N dukumentin q prgaTitn lidert ushtarak thuhej se Nse nesr hapet nj luft midis Rusis me Shtetet e Bashkuara t Ameriks ne jemi m t fort dhe sipas parashikimeve mund ta mposhtim Rusin me shum pak humbje .
Natyrisht,raporti sekret n fjal, mbasi dolli fillimisht n media dhe pastaj nprmjet kanalit diplomatic mbriti n Mosk , tronditi dshirat e prbashkta ,t cilat u shpalln n aleanc kundr terrorizmit ndrkombtar mbas tragjedis s 11 Shtatorit.
Fillimisht aleatet e NATO-s u detyruan t realizojn fluturimet e tyre me mbshtetje logjistike mbi tokat e Rusise n Afganistan.Pastaj filloi prballja me problemet e bazave Amerikane q ndodhshin n ish Republikat Sovjetike t Azis Qndrore.
Radha e kundrveprimit i erdhi prsri Ameriks.Presidenti Amerikan George Bush,me nj ton t vendosur dhe duke paraqitur nivelin e lart t mundsive teknike t ashingtonit shprehu gatishmrin e vnies n jet t projektit t raketave mbrojtse n mbshtetje t siguris s popullit.Ai sqaroi se do t vazhdoj prpjekjet kundr veprimtarive nukleare t Iranit dhe Kores s Veriut dhe filimisht mbrojtjen me raketa fillimisht do ta instaloje n kontinentin Europian .
Rusia , e cila e di shum mir se, nqoft se Koreja e Veriut ose Irani prodhon raketn me rreze t gjat veprimi,bile nqoftse asaj i vendos n kok edhe bomb atomike , do t ket vetm influencn e mushkonjs n sigurin e Ameriks. Prandaj n reagimin e saj tha se Ne e dim shum mir se ndaj kujt ndrtohen kto lloj raketash.Objektivi natyrisht sht Rusia .Nj vnd q ka pr objektiv t shkatrroj influencn e raketave Ruse, nuk dihet nse nesr nuk do t na sulmoj neve me mbshtetjen e mburojs s rakets .
Debatet e arms s re q ekzistojn midis Mosks dhe Washingtonit edhe pot mos shpallen Lufta e Ftoht e vjetr ato jan shndrruar si Lufta e Nervave .Vecanrisht vitin q kaluam n kuadrin e projektit t mburojs s rakets s Shteteve t Bashkuara t Ameriks vrtetoi luftn e nervave me deklarimin e krijimit t dy bazave n Poloni dhe Republikn Ceke. Sipas planifikimve t ashington-t radart e fuqishm q do t fillojn t punojn n Republikn Ceke do t prcaktojn koordinatat X-Y t rakets qe fluturon ,ndrsa ndrsa raketat gjuajtse t raketave ndr kontinentale q do t vendosen n bazen e Polonis do t programojn goditjen e tyre .
Radha e prgjigjes i erdhi Mosks.Presidenti i Rusis Vladimir Putin,n fjalimin e tij n Mynih dha mesazhe shum t ashpra perndimit,duke I rn tavolins n Eurp pr krizn q ekzistin midis tyre me Shtetet e Bashkyuara t Ameriks. Putini I cili qartsoi se Rusia sht e fort pr t mbrojtur vehten ,dha mesazh t kuptueshme . Ne kemi raketa t reja me memorie .Kto raketa t reja me koka,t cilat ndahen, ashtu sic kan sukses n corientimin e objektit,nuk mund ti hiqet efektiviteti nga ana e asnje mbrojtse rakete. Ju po harxhoni para kot.
Mbas ksaj date Rusia filloi t hedh hapa konkret n vnd t bisedimeve me Perndimin .Duke nxjerr nga hangart aviont bombardues TU-95 me rreze t gjat veprimi t periudhs s Bashkimit Sovjetik prej Gushtit t 2007-s filloi t realizoi fluturime patrullimi n hapsirat e oqeanit Atllantik me Detin e Veriut.Aviont kala t transportit t raketave Ruse filluan t ndiqeshin nga afr nj her n jav nga nj avion gjuajts Angles dhe Norvegjes.
N kto fluturime patrullimi duan t thon se Ne jemi akoma dhe do t vazhdojm tu pengojm n qllimet tuaja .
Ne nndetset Ruse q patrullojn vecanrisht n Oqeanin e Madh dhe at Hindian, n ndryshim nga flota e avionve bombardues t rnd ,situate sht shum e ndryshme.Sipas t dhnave ushtarake Rusia n kt rajon ndodhet vashdimisht t paktn me 5 nndetse me ngarkes armatimi.
Ditt e fundit, Ministri i Mbrojtjes s Rusis , Anatoliy Serdkov,informoi presidentin Vladimir Putin pr planet e fundit t flots Ruse. 7 anije luftarake Ruse nga flota e Balltikut,Detit t Veriut dhe Detit t Zi dilnin ne patrullimin e Detit Mesdhe .Pr m tepr, kryqszori Moskova q disllokohet ne Flotn e Detit t Zi, planizohet t dal n Mesdhe duke kaluar nga ngushticat e Stambollit dhe Canakalas. N turin e Mesdheut me Oqeanin Atllantik t anijeve luftarake Ruse q do t zgjas deri n muajin Shkurt, u shpreh nj realitet i pa besueshm si dhnie garancie sigurimit t flots tregtare Ruse .
Nj prgatitje tjetr , jan provat mujore q u bhn raketave Ruse ndrkontinentale pr tiu prgjigjur menjher sulmit t mundshm q mund ti vij me raketa nga Amerika. Duke treguar plotsimin e garancis 9 vjecare ,si realitet t provs s raketave ,mbas strvitjes s suksesshme periudhn e gadishmris luftarake t raketave Topol-M , q njihen si SS-X27 sipas standarteve t NATO-s , e ngriti n 21 vjet.Ndersa ,zvnds kryeministri q prgjigjet pr industrine e Mbrojtjes Ruse ,ish Ministri i Mbrojtjes Sergey vanov, deklaroi se cdo vit do t prodhoj 7 raketa t reja ndrkontinentale Topol-M . vanov,duke prdorur edhe nj shprehje interesante trhoqi vmndjen se Rusia objektivin e ri n Forcat e Armatosura do ta ket n mbrojtjen e prparsive, ashtu sic ishte n kohn e Bashkimit t Republikave Socialiste Sovjetike .Kur po vashdon prballja me hapat q po hidhen reciprokisht n garn e armatimeve t reja ,Rusia i vuri kapak konflikteve me vendimin e trheqjes nga Marrveshja e Forcave Konvencionale Europiane. Vendimi i trheqjes s Rusis nga kjo marrveshje hyri natn e 12 Dhjetorit,e cila i kthehet t drejts q n rajonin kufitar me Europn Perndimore mund t disllokoj sa t doj tanke,artileri dhe ushtarar.Vazhdimi i ksaj situate do t thot hyrja n nj epok t re t Lufts s Ftoht,nga e cila mund t vij Lufta e Tret Botrore.
*Drejtor i Institut t Politikave t Siguris Kombtare