Ruzhdija mbarëkombëtare

Revista e famshme "The ekonomist" dhe gazeta po aq e njohur britanike "The Guardian" i kushtuan zgjedhjeve në Kosovë artikuj informativë dhe analitikë , në të cilë t ndihet habia dhe pë rçmimi pë r një tip manipulimi që , edhe në se ka ekzistuar ndonjë herë në të kaluarë n në tokë n e Europë s, sot as që mund të imagjinohet më . Fjala ë shtë pë r hedhjen e fletë ve dhe mbushjen e kutive nga persona të caktuar, duke rritur fiktivisht pë rqindjen e pjesë marrjes në votime.

Kjo vjedhje e trashë dhe tepë r arbitrare shë noi ndoshta një rekord botë ror në Skenderaj dhe Drenas, ku u raportua një pjesë marrje në shifrat 94 dhe 87 pë r qind, ndë rkohë qe mesatarja kombë tare e pjesë marrjes në zgjedhje ishte rreth 47 pë r qind. "The Economist" citonte një diplomat në rolin e vë zhguesit elektoral në Skë nderaj, i cili thoshte: "Vjedhjet ishin kaq të hapura, sa nuk u bë në pë rpjekje pë r t'i mbuluar ato".

Një vë zhgues tjetë r pohonte: " Në një prej qendrave të votimit me 900 votues të regjistruar, papritmas kishin votuar edhe 300 të tjerë ". Mbë shtetur në kë të rast apo në një rast të ngjashë m, gazeta "The Guardian" shë nonte se në Drenicë u votua 139 pë r qind!

Shembuj të tillë pë rcjellin imazhin e shpë rdorimit primitiv, pë r të mos thë në barbar të institucionit të zgjedhjeve. Pavarë sisht nga pesha e tyre në totalin e votave, ato janë një njollë pë r kë to zgjedhje dhe pë r demokracinë e re në shtetin e ri të Kosovë s.

Asnjë fjalim apo konferencë me zbukurime e zyrtarë ve lokalë të Kosovë s nuk mund ta konkurrojë në rrafshin europian dhe botë ror jehonë n e "The Economist" apo "The Guardian". Të shtojmë kë tu faktin se pë r manipulimet në Skenderaj dhe Drenas kanë shkruar e folur edhe qindra media të tjera më të vogla.

Por nuk mbaron me kaq. Siç nuk ka ndodhur ndonjë herë në parë as në Kosovë , as në Shqipë ri, manipulimet në fjalë janë denoncuar nga ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikë s në Kosovë s dhe personalisht nga vetë ambasadori Dell, i cili ka qenë dë shmitar okular i numë rimit të keq të votave në një qendë r votimi. Në fakt, e drejtë apo e padrejtë , na pë lqen apo jo, zgjedhjeve të fundi në Kosovë ua vuri vulë n Skenderaj dhe Drenasi.

Nuk mund ta dimë se ç'pë rhapje ka në gjithë territorin e Kosovë s fenomeni i futjes së fletë ve në emë r të zgjedhë sve abstenues, por ë shtë e qartë se pa u kapë rcyer ligjë risht dhe politikisht impasi i krijuar nga manipulimet e verifikuara vë shtirë se do të mund të ketë aleanca dhe institucione të stabilizuara në Kosovë .

Kosova ka zhvilluar disa herë zgjedhje të lira pas çlirimit nga Serbia. Kuvendi, qeveria dhe institucionet e tjera që punuan pë r pavarë sinë e Kosovë s kanë lindur nga vota e lirë .

Është vë rtetë dë shpë ruese të shohë sh se zgjedhjet e para politike në Kosovë n e pavarur po prodhojnë lajme të kë qija, ironi dhe pë rçmim në media të më dha të Europë s; po prodhojnë një shqetë sim me të madh se herë e tjera në Departamentin e Shtetit; po prodhojnë më shumë kontestime se zgjedhjet e më parshme. Kë shtu siç po perceptohen nga shtypi ndë rkombë tar dhe disa kancelari perë ndimore, kë to zgjedhje rrezikojnë seriozisht shtyrjen e agjendë s euroatlantike të Kosovë s.

Pavarë sisht dë shirë s së mirë të Europë s dhe SHBA-së . Por dë shirat e mira kanë një kufi. Kosova nuk ë shtë më një rast ku mund të anashkalohen standardet e demokracisë .

Manipulimet në Skenderaj dhe Drenas kanë një impakt të shtuar negativ edhe pë r shkak të krizë s shqiptare. Prej me shumë se një viti institucionet euriopiane po pë rpiqen pa sukses të ndihmojnë në zgjidhjen e ngë rçit të krijuar në Tiranë pë r shkak të zgjedhjeve të qershorit 2009. Ndë rkombë tarë t ishin shumë të shqetë suar e të interesuar që rasti i Shqipë risë të mos pë rsë ritej në Kosovë s.

Por si pë r të dë shmuar se tundimet pë r vjedhjen e votave nga partitë në pushtet u në nshtrohen disa shtytjeve të brendshme të thella, që janë më të forta se sa thirrja e parimeve, në Kosovë u pë rsë rit fenomeni shqiptar i stë rnjohur i "Ruzhdijes".

Domethë në futja e votave në kuti nga komisionerë t e partisë në pushtet në emë r të zgjedhë sve që janë në emigracion ose nuk janë paraqitur pë r të votuar. Në eksportimin nga Shqipë ria në Kosovë , fenomeni i Ruzhdijes njohu pë rmasa të reja. Siç raporton "The ekonomist", në një qendë r me në ntë qind votues votuan edhe treqind te tjerë .

Apo siç shkruan "The Guardian", në një qendë r në Drenicë u votua në masë n 139 pë r qind! Në shembujt më pikantë , "Ruzhdija mbarë kombë tare" nuk mund të mos dyfishonte në krahasim me "Ruzhdijen kombë tare". Kë tij hyneri të madh i vë kapak një fjali e një banori të Drenicë s, që nuk u kap nga mediat angleze. "Demokraci si kë tu s'ke ku gjen; ne votojmë sa herë të kemi qejf".

Kjo që ndodhi e po ndodh në disa zona dhe në disa aspekte të procesit zgjedhor në Kosovë kuptohet më mirë pë rmes Shqipë risë , sikurse Shqipë ria e zgjedhjeve të kontestuara do të kuptohet akoma më mirë tani e tutje pë rmes Kosovë s.

Ekziston një perceptim i pë rhapur prej disa vitesh, sipas të cilit, Shqipë ria ka "eksportuar" virusin korrupsionin shtetë ror në Kosovë . Ka qenë dhe ë shtë e pritshme që bashkë me virusin e korrupsionit të eksportohet edhe virusi i manipulimit të zgjedhjeve. Korrupsioni dhe manipulimi i zgjedhjeve janë anë të së një jtë s medaljeje.

Pë r të çliruar zgjedhjet duhet goditur pë r vdekje korrupsioni. Partnerë t tanë ndë rkombë tarë , partitë politike, opinioni publik, individë t me emë r dhe integritet, mbarë shoqë ria duhet të reflektojë thellë pë r të pë rqafuar e shë rbyer formulë n e shpë timit.