Schengeni Europian, Schengeni Ballkanik dhe vizat meqedonase
Kt fillim viti Europa u ndje me e bashkuar. Zona Schengen me prfshirjen e 9 vendeve t reja arriti 400 milion banore. Me hapjen e kufijve pr vendet e reja perdja e hekurt e ndarjes do t mbetet vetm pjes e historis s shkuar t Europs.
N kt fillim viti, edhe Ballkani Perendimor u ndje m afr Bashkimit Europian. Brukseli po aplikon politikn e lehtsimit t lvizjes drejt vendeve t Bashkimit Europian.
Ndrsa vendet tona me BE-n synojn lvizjen e lir,(jo thjesht lehtsimin e saj, papritur gjendemi prball debatit pr vendimin e qeveris s Maqedonis q vshtirson lvizjen e lir midis vendeve fqinje.
Nj nga politikat prioritare q Bashkimi Europian ka aplikuar n zgjerimet e tij, ka qen nxitja e bashkpunimit rajonal, e domosdoshme edhe pr vendet e Ballkanit Perndimor. Kjo ndihmon ekonomit e vendeve tona t prballen n mnyr graduale me konkurencn n rritje.
Pr t lehtsuar lvizjen e lir, pr shkak se procesi i antarsimit n BE mund t jet i gjat, shpesh lidert politik t vendeve tona kan propozuar krijimin e Schengenit ballkanik.
Ndoshta ekzistenca e Schengenit Ballkanik nuk do ta krijonte kt situat midis dy vendeve fqinje, por srish nuk mund t ishte nj zgjidhje e prhershme. Vendet tona kan si partner tregtar vendet antare t BE-s, ndrsa politikat e tregtis s lir midis vendeve t rajonit, edhe pse kan nj prirje pozitive, nisin nga nivel shum i ult dhe krkojn koh shum m t gjat pr t ristrukturuar partnert tregtar.
Nqoftse vendimi fundit argumentohet si prmbushje detyrimi pr procesin e antarsimit n BE, ai nuk mund t bhet n mnyr t njanshme, nuk mund t behet pa nj bashkpunim tre palsh: BE, Shqipri dhe Maqedoni. Detyrimi pr t minimizuar impaktet negative mbi lvizjen e lire mbetet thelbesor pr do vend dhe vet BE-n.
Vendimi i ri nuk sht thjesht nje vendim q vshtirson kalimin e kufijve fizike midis vendeve. Duke patur parasysh reagimin protestues jo vetm t partive politike shqiptare, te asosacioneve t biznesit, t autoriteteve vendore ku impakti negativ sht m i prekshm, mbetet t besojm se pasoja m negative do t jet efekti psikologjik i rivendosjes s kufijve.
Kjo edhe pr faktin q koht e fundit disa faktor politik n Maqedoni, po i japin m shum tone nacionaliste diskutimeve pr shtje sensitive q afektojn integrimin euro atlantik, se sa plotsimit t detyrimeve q i bjn m pak nacionalist dhe realisht m shum europiane.
Mungesa e transparencs, befasia n veprim, mos njohja dhe lehtsimi i impakteve negative, jo vetm ekonomike t vendimeve t tilla, e bjn nj pjes t realitetit maqedonas m pak europian se sa plotsimi formal i disa krkesave burokratike.
Nse disa kritere teknike do t plotsohen n mnyr thjesht dhe vetm mekanike, procesi i integrimit bhet m i vshtir, m i vonuar dhe me impakte t reduktuara.
Europa e Bashkuar e fitoI sfidn e hapjes s kufijve pr vendet e reja antare. Europa e Bashkuar po e lehtson lvizjen e lir edhe pr vendet e rajonit ton.
Vendet tona kan shum sfida t prbashkta, t cilat mund t prballohen m leht me bashkpunim pa kufij t rinj. Larg do mentaliteti t vjeter dhe nacionalist, vendet tona dhe rajoni jon ndjehen realisht europian.
N kt fillim viti, edhe Ballkani Perendimor u ndje m afr Bashkimit Europian. Brukseli po aplikon politikn e lehtsimit t lvizjes drejt vendeve t Bashkimit Europian.
Ndrsa vendet tona me BE-n synojn lvizjen e lir,(jo thjesht lehtsimin e saj, papritur gjendemi prball debatit pr vendimin e qeveris s Maqedonis q vshtirson lvizjen e lir midis vendeve fqinje.
Nj nga politikat prioritare q Bashkimi Europian ka aplikuar n zgjerimet e tij, ka qen nxitja e bashkpunimit rajonal, e domosdoshme edhe pr vendet e Ballkanit Perndimor. Kjo ndihmon ekonomit e vendeve tona t prballen n mnyr graduale me konkurencn n rritje.
Pr t lehtsuar lvizjen e lir, pr shkak se procesi i antarsimit n BE mund t jet i gjat, shpesh lidert politik t vendeve tona kan propozuar krijimin e Schengenit ballkanik.
Ndoshta ekzistenca e Schengenit Ballkanik nuk do ta krijonte kt situat midis dy vendeve fqinje, por srish nuk mund t ishte nj zgjidhje e prhershme. Vendet tona kan si partner tregtar vendet antare t BE-s, ndrsa politikat e tregtis s lir midis vendeve t rajonit, edhe pse kan nj prirje pozitive, nisin nga nivel shum i ult dhe krkojn koh shum m t gjat pr t ristrukturuar partnert tregtar.
Nqoftse vendimi fundit argumentohet si prmbushje detyrimi pr procesin e antarsimit n BE, ai nuk mund t bhet n mnyr t njanshme, nuk mund t behet pa nj bashkpunim tre palsh: BE, Shqipri dhe Maqedoni. Detyrimi pr t minimizuar impaktet negative mbi lvizjen e lire mbetet thelbesor pr do vend dhe vet BE-n.
Vendimi i ri nuk sht thjesht nje vendim q vshtirson kalimin e kufijve fizike midis vendeve. Duke patur parasysh reagimin protestues jo vetm t partive politike shqiptare, te asosacioneve t biznesit, t autoriteteve vendore ku impakti negativ sht m i prekshm, mbetet t besojm se pasoja m negative do t jet efekti psikologjik i rivendosjes s kufijve.
Kjo edhe pr faktin q koht e fundit disa faktor politik n Maqedoni, po i japin m shum tone nacionaliste diskutimeve pr shtje sensitive q afektojn integrimin euro atlantik, se sa plotsimit t detyrimeve q i bjn m pak nacionalist dhe realisht m shum europiane.
Mungesa e transparencs, befasia n veprim, mos njohja dhe lehtsimi i impakteve negative, jo vetm ekonomike t vendimeve t tilla, e bjn nj pjes t realitetit maqedonas m pak europian se sa plotsimi formal i disa krkesave burokratike.
Nse disa kritere teknike do t plotsohen n mnyr thjesht dhe vetm mekanike, procesi i integrimit bhet m i vshtir, m i vonuar dhe me impakte t reduktuara.
Europa e Bashkuar e fitoI sfidn e hapjes s kufijve pr vendet e reja antare. Europa e Bashkuar po e lehtson lvizjen e lir edhe pr vendet e rajonit ton.
Vendet tona kan shum sfida t prbashkta, t cilat mund t prballohen m leht me bashkpunim pa kufij t rinj. Larg do mentaliteti t vjeter dhe nacionalist, vendet tona dhe rajoni jon ndjehen realisht europian.