Secili n vendin e vet!
Pas shpalljes s pavarsis, pakica serbe n Kosov, e ndihmuar nga politika dhe shrbimet sekrete serbe, vazhdimisht sht duke tentuar q t inskenoj edhe ktu dika t ngjashme si n Bosnj. Synimi sht i qart, ndarjen e Kosovs mbi baza etnike, q do t ishte nj fillim i nj fundi t paprcaktuar qart.
Pjesa veriore e Kosovs q disa dit sht duke u prballur me protesta t serbve q kundrshtojn pavarsin e Kosovs. Nj komplot policor u tentua t bhet edhe n Graanic, ku pjestart serb t SHPK-s deshn t realizojn pu policor, por e cila gj u shmang fal syeltsis s Komands s SHPK-s. Edhe pikat kufitare t Kosovs me Serbin ishin skena vandalizmi t shkaktuara nga serbt e Serbis. Kjo dhun e shprehur nga serbt e Kosovs dhe ata nga Serbia, pr Kosovn ka nxjerr n siprfaqe dy dilema serioze; at politike dhe t siguris.
Dilema politike sht, se kush qeveris n apo me Kosovn? Jan institucionet e Kosovs, Misioni i BE-s, UNMIK-u ende, apo Serbia! Kjo prfundimisht duhet t qartsohet dhe t mbushet zbraztira e krijuar q nga shpallja e Pavarsis. Ne dgjojm nga institucionet tona q deklarojn se jan qeverisse n Kosov, por realiteti shpesh sht duke i demantuar, madje edhe lidert serb t Kosovs kan kuptuar se Kosova ka fituar pavarsin, por jo edhe sovranitetin.
N kt stad, serbt jan shum t gatshm pr ti shantazhuar proceset politike n Kosov edhe n t ardhmen. Deputett dhe ministrat serb jan larguar nga institucionet, ashtu kan vepruar edhe shumica e pjestarve serb t SHPK-s, q tregon se ka tendenc q prmes ktyre veprimeve t imitohet situata e viteve 90, kur shqiptart n Kosov vepruan jasht institucioneve. Duhet
e qart serbve, se kohrat kan ndryshuar dhe kjo paqartsi duhet
nga bashksia ndrkombtare, pr tu treguar se nuk pranohet asnj form e veprimit politik jasht institucioneve t Kosovs. Madje presioni duhet shtrir edhe tek udhheqja politike e Serbis, sepse ndryshe heshtja para ktyre veprimeve pr serbt sht duke u kuptuar si miratim.
Aq m e komplikuar bhet kjo gjendje dhe jep shpres tek serbt, se mund t veprojn pa problem, nga fakti se n Kosov ende nuk sht shfuqizuar Rezoluta 1244. Derisa kjo Rezolut theksohet, edhe situata politike dhe e siguris do t jet po kaq e komplikuar. Theksimi tri her gjat leximit t Deklarats s Pavarsis i Rezoluts 1244, vetm sa i ka komplikuar edhe m shum gjrat. Kjo ngase nuk e ka definuar qart rolin dhe pozicionin e asnj pale, pas dats s pavarsis.
Dilema e dyt sht, se kujt i takon apo kush ka prgjegjsin pr ta kontrolluar sigurin n Kosov. Ktu duhet kuptuar se kemi dy lloj prgjegjsish pr sigurin e Kosovs: prgjegjsia e brendshme dhe, ta quajm siguria e jashtme (kufijt). Siguria e brendshme do t thot, se t vepruarit ndaj t gjitha devijimeve mbi vete e merr Policia, ndrsa sigurin e jashtme, do t thot se kufijt i ka nn kontroll ushtria. Sipas Deklarats pr Pavarsi, Pakos s Ahtisarit dhe Draft-Kushtetuts q pritet t miratohet, Forca q duhet t merret me ruajtjen e kufijve t Kosovs sht KFOR-i.
A ka ndodhur sakt kjo ndarje e prgjegjsive mes dy forcave legale t siguris n Kosov, ashtu si prcaktohet me kto dokumente? Sulmet q jan
n pikat kufitare me Serbin e demanton qartsin e t kuptuarit t detyrave apo prgjegjsive drejt nga kto pal. N vend q KFOR-i t jet n kufijt e Kosovs dhe tu jap leksion t gjith atyre q tentojn t hyjn dhunshm n territorin e Kosovs, kemi nj zhvendosje t tyre n vijn e tret, duke i rrezikuar pjestart e SHPK-s me nj revole n brez nga turmat e trbuara protestuese. Kjo pasaktsi n ndarjen e detyrave rezultoj me shum polic t lnduar, ngase ata zbatonin detyra ushtarake, t cilat u takojn pjestarve t KFOR-i, si ushtria mbrojtse e Kosovs.
Mbase jan dy rrugzgjidhje ktu: ose KFOR-i duhet ta marr me seriozisht situatn e siguris n kufijt e Kosovs dhe t shkoj t vendoset n t gjitha pikat kufitare, ose duhet q TMK-ja automatikisht t kaloj nn uniformen e nj ushtrie t re dhe t dal n kufijt e Kosovs. Nj Raport i zbulimit amerikan ka paralajmruar pr mundsin e ndonj trazire n Ballkan, t nxitur nga serbt. N kt situat KFOR-i duhet t jet shum i prgatitur, pr ta mbajtur sigurin e jashtme t Kosovs nn kontroll. Ndrsa sigurin e brendshme, s bashku SHPK-ja dhe policia e BE-s, duhet t marrin masa pr ta pasur trsisht nn kontroll e tyre.
Kjo ndarje e prgjegjsive dhe marrja e rolit q u takon t gjitha palve n Kosov, mund ta vendos Kosovn n binar t sigurt, qoft n aspektin e siguris apo t politiks. KFOR-i duhet t shkoj n kufij, q ta mbroj Kosovn nga krcnimet e jashtme, ndrsa policia ta ruaj rendin dhe qetsin brenda territorit. Kjo sht ndarje e drejt e detyrave, dhe assesi nuk duhet lejuar ndonj przierje t fushave t kontrollit. Kshtu ne do ti demantonim serbt dhe do tu themi, se prve pavarsis, Kosova ka fituar edhe sovranitetin e plot mbi territorin e vet.
Pjesa veriore e Kosovs q disa dit sht duke u prballur me protesta t serbve q kundrshtojn pavarsin e Kosovs. Nj komplot policor u tentua t bhet edhe n Graanic, ku pjestart serb t SHPK-s deshn t realizojn pu policor, por e cila gj u shmang fal syeltsis s Komands s SHPK-s. Edhe pikat kufitare t Kosovs me Serbin ishin skena vandalizmi t shkaktuara nga serbt e Serbis. Kjo dhun e shprehur nga serbt e Kosovs dhe ata nga Serbia, pr Kosovn ka nxjerr n siprfaqe dy dilema serioze; at politike dhe t siguris.
Dilema politike sht, se kush qeveris n apo me Kosovn? Jan institucionet e Kosovs, Misioni i BE-s, UNMIK-u ende, apo Serbia! Kjo prfundimisht duhet t qartsohet dhe t mbushet zbraztira e krijuar q nga shpallja e Pavarsis. Ne dgjojm nga institucionet tona q deklarojn se jan qeverisse n Kosov, por realiteti shpesh sht duke i demantuar, madje edhe lidert serb t Kosovs kan kuptuar se Kosova ka fituar pavarsin, por jo edhe sovranitetin.
N kt stad, serbt jan shum t gatshm pr ti shantazhuar proceset politike n Kosov edhe n t ardhmen. Deputett dhe ministrat serb jan larguar nga institucionet, ashtu kan vepruar edhe shumica e pjestarve serb t SHPK-s, q tregon se ka tendenc q prmes ktyre veprimeve t imitohet situata e viteve 90, kur shqiptart n Kosov vepruan jasht institucioneve. Duhet
e qart serbve, se kohrat kan ndryshuar dhe kjo paqartsi duhet
nga bashksia ndrkombtare, pr tu treguar se nuk pranohet asnj form e veprimit politik jasht institucioneve t Kosovs. Madje presioni duhet shtrir edhe tek udhheqja politike e Serbis, sepse ndryshe heshtja para ktyre veprimeve pr serbt sht duke u kuptuar si miratim.
Aq m e komplikuar bhet kjo gjendje dhe jep shpres tek serbt, se mund t veprojn pa problem, nga fakti se n Kosov ende nuk sht shfuqizuar Rezoluta 1244. Derisa kjo Rezolut theksohet, edhe situata politike dhe e siguris do t jet po kaq e komplikuar. Theksimi tri her gjat leximit t Deklarats s Pavarsis i Rezoluts 1244, vetm sa i ka komplikuar edhe m shum gjrat. Kjo ngase nuk e ka definuar qart rolin dhe pozicionin e asnj pale, pas dats s pavarsis.
Dilema e dyt sht, se kujt i takon apo kush ka prgjegjsin pr ta kontrolluar sigurin n Kosov. Ktu duhet kuptuar se kemi dy lloj prgjegjsish pr sigurin e Kosovs: prgjegjsia e brendshme dhe, ta quajm siguria e jashtme (kufijt). Siguria e brendshme do t thot, se t vepruarit ndaj t gjitha devijimeve mbi vete e merr Policia, ndrsa sigurin e jashtme, do t thot se kufijt i ka nn kontroll ushtria. Sipas Deklarats pr Pavarsi, Pakos s Ahtisarit dhe Draft-Kushtetuts q pritet t miratohet, Forca q duhet t merret me ruajtjen e kufijve t Kosovs sht KFOR-i.
A ka ndodhur sakt kjo ndarje e prgjegjsive mes dy forcave legale t siguris n Kosov, ashtu si prcaktohet me kto dokumente? Sulmet q jan
n pikat kufitare me Serbin e demanton qartsin e t kuptuarit t detyrave apo prgjegjsive drejt nga kto pal. N vend q KFOR-i t jet n kufijt e Kosovs dhe tu jap leksion t gjith atyre q tentojn t hyjn dhunshm n territorin e Kosovs, kemi nj zhvendosje t tyre n vijn e tret, duke i rrezikuar pjestart e SHPK-s me nj revole n brez nga turmat e trbuara protestuese. Kjo pasaktsi n ndarjen e detyrave rezultoj me shum polic t lnduar, ngase ata zbatonin detyra ushtarake, t cilat u takojn pjestarve t KFOR-i, si ushtria mbrojtse e Kosovs.
Mbase jan dy rrugzgjidhje ktu: ose KFOR-i duhet ta marr me seriozisht situatn e siguris n kufijt e Kosovs dhe t shkoj t vendoset n t gjitha pikat kufitare, ose duhet q TMK-ja automatikisht t kaloj nn uniformen e nj ushtrie t re dhe t dal n kufijt e Kosovs. Nj Raport i zbulimit amerikan ka paralajmruar pr mundsin e ndonj trazire n Ballkan, t nxitur nga serbt. N kt situat KFOR-i duhet t jet shum i prgatitur, pr ta mbajtur sigurin e jashtme t Kosovs nn kontroll. Ndrsa sigurin e brendshme, s bashku SHPK-ja dhe policia e BE-s, duhet t marrin masa pr ta pasur trsisht nn kontroll e tyre.
Kjo ndarje e prgjegjsive dhe marrja e rolit q u takon t gjitha palve n Kosov, mund ta vendos Kosovn n binar t sigurt, qoft n aspektin e siguris apo t politiks. KFOR-i duhet t shkoj n kufij, q ta mbroj Kosovn nga krcnimet e jashtme, ndrsa policia ta ruaj rendin dhe qetsin brenda territorit. Kjo sht ndarje e drejt e detyrave, dhe assesi nuk duhet lejuar ndonj przierje t fushave t kontrollit. Kshtu ne do ti demantonim serbt dhe do tu themi, se prve pavarsis, Kosova ka fituar edhe sovranitetin e plot mbi territorin e vet.