Serbia si peng i Kosovs
Qndrimi i prsritur i kryeministrit t Serbis, Vojisllav Koshtunics, sipas t cilit Serbia do t refuzoj integrimet europiane, nse Bashkimi Europian pranon nj Kosov t pavarur, sht qndrim q tregon se e ardhmja e Serbis sht peng i Kosovs. Sipas ktij qndrimi qeveritar, inkuadrimi i Serbis n strukturat europiane, nuk varet nga interesi dhe nga vullneti i qytetarve t saj, e madje nuk varet as nga pozita dhe rrethimi gjeografik i Serbis.
E shndrruar n njrin nga shtetet m t varfra t Ballkanit, edhe pse e rrethuar n pjesn m t madhe t kufijve shtetror nga shtete antare t Bashkimit Europian dhe e ftuar q ti bashkohet me prparsi ktij bashkimi, Serbia e sotme paraqet nj paradoks sui generis. Ajo refuzon t prmirsoj gjendjen aktuale ekonomike, sociale dhe kulturore t qytetarve t vet dhe refuzon t pranoj kooperimin me fqinjt e vet q jan antar t bashkimit t m fuqishm ekonomik n bot, vetm pr shkak t nj perceptimi mitologjik t historis s vet t kaluar.
Por, ngatrrimi n kt pezhishk t s kaluars dhe t s harruars, nuk i ka ndodhur vetm qeveris serbe. Edhe m e rnd paraqitet gjendja e perceptimit mitologjik t realitetit nga ana e Kishs Ortodokse Serbe, e cila edhe n mesazhin e fundit t Krishtlindjeve, ka prdorur nj gjuh edhe m korrozive se ajo e nacionalistve radikal serb. N kt mesazh, ndr t tjera thuhet se pr tokn ton t shenjruar llazariane, t fuqishmit e ksaj bote po e hedhin ashtin, ashtu sikundr e hodhn ashtin t pabest pr veladonin e Krishtit dhe n mnyr t paturpshme po fyejn ndjenjat tona dhe krenarin ton, duke e rrezikuar qenien ton, drejtsin e Zotit, drejtsin e vrtet njerzore dhe t drejtat e njeriut
Fjalor t ktill anti-europian kan prdorur dinjitart e ksaj kishe edhe n vitet nntdhjet, kur i bekonin terroristt serb q niseshin n ekspedita masakruese kundr civilve n Kroaci, n Bosnj e n Kosov.
Sido q t merret, mendimi dhe veprimi politik e fetar serb, kan mbetur peng i t kaluars s vet t errt, gj q provohet edhe nga evokimi i ngjarjeve t kaluara. Fjala vjen, nj betej e humbur me turp n Kosov n vitin 1389, ende mbahet si ngjarje kulmore, nga e cila pasksh lindur toka e shenjtruar e Llazarit dhe Jerusalemi serb dhe se aty qenksh ngurtsuar dhe pasksh mbetur peng historia serbe pr jet t jetve.
Edhe ngjarje t mvonshme si dy luftrat pushtuese ballkanike, kolonizimet e viseve jugore nga shteti serb, terrori i Rankoviit dhe dbimi i shqiptarve nga vatrat e veta n vitet pesdhjet e gjashtdhjet t shekullti XX, jan ngjarje q kan n vete farn e kompleskit shqiptar t injektuar m mendsin politike dhe nacionale serbe. Ideja fikse e tyre ka qen dhe ka mbetur dbimi i shqiptarve nga Kosova dhe serbizimi i saj sipas prfytyrimeve mitologjike pr tokn e shenjtruar me gjakun e Llazarit.
Edhe ngjarjet e ndodhura n muzgun e ish-federats jugosllave e kan pasur n vete kt virus nacionalist-mitologjik. Fjala vjen, reagimi me nj represion t madh ndaj demostratave t shqiptarve n vitin 1981, e kishte synim krijimin e pretekstit pr dbimin e shqiptarve nga Kosova. Edhe ngjarja prcaktuese e drejtimit politik n Serbi, Konferenca e Tet e Komiteti Qendror t Lidhjes s Komunistve t Serbis e vitit 1987, n t ciln fitoi Miloshevii, ka qen e motivuar nga qndrimi ndaj Kosovs. Opsioni i athershm ishte kundr Jugosllavis, pr Kosovs, krejt njsoj si tash q sht kundr Europs, pr Kosovn.
Pr shkak t mbetjes peng i fiksionit pr Kosovn, Serbia u bombardua nga NATO-ja n vitin 1999, sepse ai fiksion mitologjik pr Kosovn si tok e shenjtuar e Llazarit, rezultoi me spastrim etnik dhe me gjenocid t llahtarshm kundr shqiptarve.
Nse mbahet edhe m tutje kjo linj e mendimit dhe veprimit politik e nacional n Serbi, gjasat jan q Serbia edhe nj her t vuaj pasojat e konfrontimit me Perndimin. Zgjedhjet presidenciale q mbahet gjat ktij muaji jan edhe nj prov q do t tregoj se nga shkon peshorja serbe, nga e kaluara e mbetur peng i prfytyrimeve mitologjike pr Kosovn si djepi i serbizmit, apo nga e ardhmja europiane.
Sidoqoft, mbetet fakt q Serbia ende sht peng i Kosovs dhe kshtu do t mbetet deri sa t ndodh nj shkputje finale mes tyre, ngjashm me operacionin q u bhet motrave siameze. Deri tani sht provuar se Serbia ka potencial ta dmtoj Kosovn, por nuk ka potencial q ta mposht. Po ashtu sht, provuar se Kosova ka potencial ta mbaj peng Serbin n t kaluarn e saj t errt, por nuk arrin q e vetme t lirohet prej saj. Kjo do t thot se nse mbeten t prballen edhe m tutje sipas modelit serbomadh, do t ket konflikte, dhun e jostabiltet.
Prandaj, zgjidhja e vetme mbetet operacioni ndrkombtar, i cili i ndan prfundimisht kto dy entitete dhe u mundson q t projektojn t ardhmen e vet si shtete t pavarura nga njra-tjetra.
E shndrruar n njrin nga shtetet m t varfra t Ballkanit, edhe pse e rrethuar n pjesn m t madhe t kufijve shtetror nga shtete antare t Bashkimit Europian dhe e ftuar q ti bashkohet me prparsi ktij bashkimi, Serbia e sotme paraqet nj paradoks sui generis. Ajo refuzon t prmirsoj gjendjen aktuale ekonomike, sociale dhe kulturore t qytetarve t vet dhe refuzon t pranoj kooperimin me fqinjt e vet q jan antar t bashkimit t m fuqishm ekonomik n bot, vetm pr shkak t nj perceptimi mitologjik t historis s vet t kaluar.
Por, ngatrrimi n kt pezhishk t s kaluars dhe t s harruars, nuk i ka ndodhur vetm qeveris serbe. Edhe m e rnd paraqitet gjendja e perceptimit mitologjik t realitetit nga ana e Kishs Ortodokse Serbe, e cila edhe n mesazhin e fundit t Krishtlindjeve, ka prdorur nj gjuh edhe m korrozive se ajo e nacionalistve radikal serb. N kt mesazh, ndr t tjera thuhet se pr tokn ton t shenjruar llazariane, t fuqishmit e ksaj bote po e hedhin ashtin, ashtu sikundr e hodhn ashtin t pabest pr veladonin e Krishtit dhe n mnyr t paturpshme po fyejn ndjenjat tona dhe krenarin ton, duke e rrezikuar qenien ton, drejtsin e Zotit, drejtsin e vrtet njerzore dhe t drejtat e njeriut
Fjalor t ktill anti-europian kan prdorur dinjitart e ksaj kishe edhe n vitet nntdhjet, kur i bekonin terroristt serb q niseshin n ekspedita masakruese kundr civilve n Kroaci, n Bosnj e n Kosov.
Sido q t merret, mendimi dhe veprimi politik e fetar serb, kan mbetur peng i t kaluars s vet t errt, gj q provohet edhe nga evokimi i ngjarjeve t kaluara. Fjala vjen, nj betej e humbur me turp n Kosov n vitin 1389, ende mbahet si ngjarje kulmore, nga e cila pasksh lindur toka e shenjtruar e Llazarit dhe Jerusalemi serb dhe se aty qenksh ngurtsuar dhe pasksh mbetur peng historia serbe pr jet t jetve.
Edhe ngjarje t mvonshme si dy luftrat pushtuese ballkanike, kolonizimet e viseve jugore nga shteti serb, terrori i Rankoviit dhe dbimi i shqiptarve nga vatrat e veta n vitet pesdhjet e gjashtdhjet t shekullti XX, jan ngjarje q kan n vete farn e kompleskit shqiptar t injektuar m mendsin politike dhe nacionale serbe. Ideja fikse e tyre ka qen dhe ka mbetur dbimi i shqiptarve nga Kosova dhe serbizimi i saj sipas prfytyrimeve mitologjike pr tokn e shenjtruar me gjakun e Llazarit.
Edhe ngjarjet e ndodhura n muzgun e ish-federats jugosllave e kan pasur n vete kt virus nacionalist-mitologjik. Fjala vjen, reagimi me nj represion t madh ndaj demostratave t shqiptarve n vitin 1981, e kishte synim krijimin e pretekstit pr dbimin e shqiptarve nga Kosova. Edhe ngjarja prcaktuese e drejtimit politik n Serbi, Konferenca e Tet e Komiteti Qendror t Lidhjes s Komunistve t Serbis e vitit 1987, n t ciln fitoi Miloshevii, ka qen e motivuar nga qndrimi ndaj Kosovs. Opsioni i athershm ishte kundr Jugosllavis, pr Kosovs, krejt njsoj si tash q sht kundr Europs, pr Kosovn.
Pr shkak t mbetjes peng i fiksionit pr Kosovn, Serbia u bombardua nga NATO-ja n vitin 1999, sepse ai fiksion mitologjik pr Kosovn si tok e shenjtuar e Llazarit, rezultoi me spastrim etnik dhe me gjenocid t llahtarshm kundr shqiptarve.
Nse mbahet edhe m tutje kjo linj e mendimit dhe veprimit politik e nacional n Serbi, gjasat jan q Serbia edhe nj her t vuaj pasojat e konfrontimit me Perndimin. Zgjedhjet presidenciale q mbahet gjat ktij muaji jan edhe nj prov q do t tregoj se nga shkon peshorja serbe, nga e kaluara e mbetur peng i prfytyrimeve mitologjike pr Kosovn si djepi i serbizmit, apo nga e ardhmja europiane.
Sidoqoft, mbetet fakt q Serbia ende sht peng i Kosovs dhe kshtu do t mbetet deri sa t ndodh nj shkputje finale mes tyre, ngjashm me operacionin q u bhet motrave siameze. Deri tani sht provuar se Serbia ka potencial ta dmtoj Kosovn, por nuk ka potencial q ta mposht. Po ashtu sht, provuar se Kosova ka potencial ta mbaj peng Serbin n t kaluarn e saj t errt, por nuk arrin q e vetme t lirohet prej saj. Kjo do t thot se nse mbeten t prballen edhe m tutje sipas modelit serbomadh, do t ket konflikte, dhun e jostabiltet.
Prandaj, zgjidhja e vetme mbetet operacioni ndrkombtar, i cili i ndan prfundimisht kto dy entitete dhe u mundson q t projektojn t ardhmen e vet si shtete t pavarura nga njra-tjetra.