Shantazhi i Serbis ...
Zgjimi i Rusis, pas m shum se nj dekade t harress s saj, ngjan n nj zgjim t nj njeriu t trishtuar i cili ka par nj ndrr t keqe, por q krkon me do kusht t ngushllohet nga dikush se ishte vetm ndrr. Rusia, si vend i hidhruar pr shkak t humbjes s Lufts s Ftoht, tani prpiqet t kompensoj at koh. Rusia duke ditur se far i ka ndodhur n vitet e 90-ta t shekullit XX, nga ku doli humbse n prballje me SHBA-t, prpiqet tani q me do kusht ta rikthej retoriken politike t kohs s ish BRSS-s. Rusia dshiron, edhe pse kan kaluar shum vite, t jet prsri rival i ashpr i SHBA-ve n do fush.
Mnyra se si po zhvillohet politika ndrkombtare sot, t kujton periudhn e Lufts s Ftoht, por tani n rrethana t reja. Edhe tani, si ather, prballja direkte e shteteve t mdha sht e rrezikshme dhe me pasoja t rnda, kshtu q zgjidhen vendet e treta si mejdan pr ta shfaqur fuqin dhe ndikimin e tyre. Ky mejdan i fuqive t mdha, si edhe gjat Lufts s Ftoht, sht prsri n Evropn Juglindore, si n Poloni, eki, Sllovaki, etj, por para se gjithash n Ballkanin Perndimor.
Kosova si shteti m i ri i Ballkanit Perndimor n njrn ann, dhe Serbia n ann tjetr, q nga viti 1999, koh kur Rusia u zgjua nga ndrra e keqe, jan shndrruar n mejdan t matjes s fuqis mes SHBA-ve dhe Rusis. Gjat ksaj jave u pa qart ndarja q ekziston n konceptimin e politiks ndrkombtare n Shekullin XXI nga kto dy fuqi. Derisa SHBA-t u qndrojn besnik ideve, se kombet kan t drejt t deklarohen pr t ardhmen e tyre, Rusia vazhdon ta konsideroj kt t drejt si shkelje t s Drejts Ndrkombtare.
Zhvillimet politike t javs s fundit, me vizitn e udhheqjes s Kosovs n Uashington dhe arrestimin e Kriminelit Radovan Karaxhi nga Serbia, po ashtu nxori n siprfaqe dy ant e medaljes s politiks q zbatohet ndaj vendeve t treta, nga SHBA-t dhe Rusia, por edhe garn e shteteve t vogla n prpjekje pr t fituar simpatin dhe mbshtetjen e t mdhenjve. Ana e medaljes ku jan prballur t mdhenjt tregon vendosmrin e tyre pr tu prballur edhe n t ardhmen mes vete, duke mbshtetur secila paln e vet, SHBA-t Kosovn dhe Rusia Serbin.
Ndrsa ana tjetr e medaljes, ku shfaqet gara e shteteve t vogla, prezanton nj politik t re n prpjekjet e tyre pr ta prezantuar veten si t suksesshme n prmbushjen e detyrave dhe obligimeve q kan ndaj t mdhenjve.Ftesa e Presidentit Bush drejtuar udhheqjes s Kosovs pr t vizituar Uashingtonin, tregon kujdesin q kan SHBA-t pr projektet dhe agjendat e tyre afatgjate, si edhe vendosmrin pr t mos lejuar dshtimin e tyre.
Nj dshtim n Kosov do t thot dshtim i politiks s SHBA-ve prball qndrimit kundrshtues t Rusis s zgjuar, e cila do ta konfirmonte fuqin e deklaratave, se pa lejen e tyre nuk do t mund t arrihet asnj zgjidhje politike n arenn ndrkombtare. N ann tjetr vizita e Jeremiqit n Rusi, gjat kohs sa ishte udhheqja e Kosovs n Uashington, prve q kishte synim pr t marr mbshtetjen e Rusis se nuk do ti braktis tani, bhet edhe kundrprgjigje pr t relativizuar vizitn e shqiptarve n Uashington.
N ann tjetr sjellja e Kosovs pas pavarsis, m 17 shkurt, dhe maturia apo urtia politike e treguar ndaj rebelimit t serbve n Kosov dhe involvimit t vazhdueshm t Beogradit n shtje e brendshme t Kosovs, shikohet nga SHBA-t si suksese, pr t cilin duhet shprblyer. Si shprblim ndodhi pritja, (e cilsuar si ngjarje historike), pr nj or e udhheqjes s Kosovs nga Presidenti Amerikan, Georg Bush dhe zyrtart t tjetr t lart amerikan n Shtpin e Bardh n Uashington dhe konfirmimi i tyre pr proceset n Kosov, me premtimin se do t kujdesen edhe n t ardhmen pr t mos e len pas dore Kosovn.
Mesazhet q dha Presidenti Amerikan pr Kosovn, duket se tmerruan rust dhe serbt, prandaj duhej t ndodhte nj ngjarje e madhe n kampin e tyre q do ta zbehte apo hiqte nga faqet e mediave kt sukses t Kosovs n politikn ndrkombtare.Dhe serbt e gjetn goditje ndaj suksesit t Kosovs, sepse t gjitha mediat u orientuan drejt asaj ngjarje. Serbia e kishte prgatit planin pr tia humb rndsin vizits s udhheqjes s Kosovs n Uashington m hert.
M 17 korrik Serbia e kishte arrestuar Kriminelin e lufts Radovan Karaxhi, i krkuar prej afr 13 viteve, t cilin arrestim e kishte mbajtur t heshtur deri n ora 19, sipas ors ton, t dats 21 korrik, koh kur po takohej Presidenti Bush me udhheqjen e Kosovs, pr ta publikuar lajmin. Ky lajm q pushtoj t gjith median botrore duke len trsisht n hije vizitn e udhheqjes s Kosovs n Uashington, prve q kishte pr qllim tia humbte rndsin ksaj vizite, po ashtu ishte nj hap i menduar mir pr tu prezantuar Serbia para bots si shtet q prmbush obligimet ndrkombtare, por edhe si mesazh se sht shkputur nga e kaluara e saj e errt.
Me kt hap Serbia ka synuar t drgoj porosin se nuk meriton t ndshkohet edhe m tutje, por meriton vmendje ndaj krkesave t saja, si sht kthimi i Kosovs brenda kufijve t saj dhe rishikimi i vendimeve nga vendet q kan njohur Kosovn si shtet.E gjith kjo histori e ndodhur brenda nj jave tregon se, sa t vshtir e ka Kosova n marrdhniet ndrkombtare t prballet me nj Serbie dredharake, ngase kur vjen n pyetje interesi i shtetit Serbia i sakrifikon edhe heronjt e saj.
Po ashtu, sjelljet e fundit t Serbis kan treguar se, sa e domosdoshme sht ndihma dhe mbshtetja e shteteve t fuqishme, si jan SHBA-t, pr tu prballur me nj realitet t egr politik q po hyn Kosova. Ky sht nj msim q na ben me dije, se Kosova nuk guxon t gaboj me miqt, sepse mund t godite papritmas nga dredhit e Serbis dhe Rusis.
Secilin hap q ndrmerr Kosova duhet t mendohet mir. Q tani Kosova duhet t prgatitet pr shtator, kur hapet sesioni ri i Asambles s Prgjithshme t Kombeve t Bashkuara, pr tu prballur me paralajmrimin e Serbis, se do t propozoj nj rezolut pr Kosovn, me t ciln shtja e Kosovs do t drgohet n Gjykatn Ndrkombtare t Drejtsis pr tu vlersuar pavarsia e saj.
Kosova q tani duhet t angazhohet shum dhe koha q ka mbetur duhet t shfrytzohet maksimalisht pr t fituar mbshtetjen e sa m shum shtete pr vendimin e saj, natyrisht duke krkuar edhe mbshtetjen e miqve q t ndihmohet n kt drejtim, pr t bindur sa m shum vende q ta njohin Kosovn si shtet para shtatorit. Mos t harrojm se Serbia ka edhe dy kriminel t tjer lufte n arrati dhe shum leht mund ti z n shtator, pr tia prezantuar bots si zhvillim t madh, prmes t cilit veprim do t godiste prsri Kosovn.
do dshtim n kt drejtim i Kosovs, do t ishte edhe dshtim pr SHBA-t, t cilat vazhdojn t kujdesen pr Kosovn q t rritet pa telashe t mdha. Mbase nj dshtim i till do ti jepte t drejt teoris s lartcekur, se zgjimi i Rusis ka ndryshuar politikn ndrkombtare dhe se SHBA-t duhet ta marrin seriozisht krcnimin rus, se pa plqimin e tyre nuk mund t arrihet asnj zgjidhje n bot.
Kosova dhe Serbia jan teste t vendeve t mdha dhe se ulja n tavolin e SHBA-ve dhe Rusis pr t rishikuar vendimin pr Kosovn, do t ishte edhe fundi i unipolaritetit politik t SHBA-ve n bot dhe kthim i bots n bipolaritet, gj q do ti vshtirsonte zgjidhjet e ardhshme politike dhe ushtarake n bot. Kshtu q na duhet kujdes n bashkrendimin e veprimeve m miqt tan m shum se kurr, nse duam q projekti yn t ket sukses.
Mnyra se si po zhvillohet politika ndrkombtare sot, t kujton periudhn e Lufts s Ftoht, por tani n rrethana t reja. Edhe tani, si ather, prballja direkte e shteteve t mdha sht e rrezikshme dhe me pasoja t rnda, kshtu q zgjidhen vendet e treta si mejdan pr ta shfaqur fuqin dhe ndikimin e tyre. Ky mejdan i fuqive t mdha, si edhe gjat Lufts s Ftoht, sht prsri n Evropn Juglindore, si n Poloni, eki, Sllovaki, etj, por para se gjithash n Ballkanin Perndimor.
Kosova si shteti m i ri i Ballkanit Perndimor n njrn ann, dhe Serbia n ann tjetr, q nga viti 1999, koh kur Rusia u zgjua nga ndrra e keqe, jan shndrruar n mejdan t matjes s fuqis mes SHBA-ve dhe Rusis. Gjat ksaj jave u pa qart ndarja q ekziston n konceptimin e politiks ndrkombtare n Shekullin XXI nga kto dy fuqi. Derisa SHBA-t u qndrojn besnik ideve, se kombet kan t drejt t deklarohen pr t ardhmen e tyre, Rusia vazhdon ta konsideroj kt t drejt si shkelje t s Drejts Ndrkombtare.
Zhvillimet politike t javs s fundit, me vizitn e udhheqjes s Kosovs n Uashington dhe arrestimin e Kriminelit Radovan Karaxhi nga Serbia, po ashtu nxori n siprfaqe dy ant e medaljes s politiks q zbatohet ndaj vendeve t treta, nga SHBA-t dhe Rusia, por edhe garn e shteteve t vogla n prpjekje pr t fituar simpatin dhe mbshtetjen e t mdhenjve. Ana e medaljes ku jan prballur t mdhenjt tregon vendosmrin e tyre pr tu prballur edhe n t ardhmen mes vete, duke mbshtetur secila paln e vet, SHBA-t Kosovn dhe Rusia Serbin.
Ndrsa ana tjetr e medaljes, ku shfaqet gara e shteteve t vogla, prezanton nj politik t re n prpjekjet e tyre pr ta prezantuar veten si t suksesshme n prmbushjen e detyrave dhe obligimeve q kan ndaj t mdhenjve.Ftesa e Presidentit Bush drejtuar udhheqjes s Kosovs pr t vizituar Uashingtonin, tregon kujdesin q kan SHBA-t pr projektet dhe agjendat e tyre afatgjate, si edhe vendosmrin pr t mos lejuar dshtimin e tyre.
Nj dshtim n Kosov do t thot dshtim i politiks s SHBA-ve prball qndrimit kundrshtues t Rusis s zgjuar, e cila do ta konfirmonte fuqin e deklaratave, se pa lejen e tyre nuk do t mund t arrihet asnj zgjidhje politike n arenn ndrkombtare. N ann tjetr vizita e Jeremiqit n Rusi, gjat kohs sa ishte udhheqja e Kosovs n Uashington, prve q kishte synim pr t marr mbshtetjen e Rusis se nuk do ti braktis tani, bhet edhe kundrprgjigje pr t relativizuar vizitn e shqiptarve n Uashington.
N ann tjetr sjellja e Kosovs pas pavarsis, m 17 shkurt, dhe maturia apo urtia politike e treguar ndaj rebelimit t serbve n Kosov dhe involvimit t vazhdueshm t Beogradit n shtje e brendshme t Kosovs, shikohet nga SHBA-t si suksese, pr t cilin duhet shprblyer. Si shprblim ndodhi pritja, (e cilsuar si ngjarje historike), pr nj or e udhheqjes s Kosovs nga Presidenti Amerikan, Georg Bush dhe zyrtart t tjetr t lart amerikan n Shtpin e Bardh n Uashington dhe konfirmimi i tyre pr proceset n Kosov, me premtimin se do t kujdesen edhe n t ardhmen pr t mos e len pas dore Kosovn.
Mesazhet q dha Presidenti Amerikan pr Kosovn, duket se tmerruan rust dhe serbt, prandaj duhej t ndodhte nj ngjarje e madhe n kampin e tyre q do ta zbehte apo hiqte nga faqet e mediave kt sukses t Kosovs n politikn ndrkombtare.Dhe serbt e gjetn goditje ndaj suksesit t Kosovs, sepse t gjitha mediat u orientuan drejt asaj ngjarje. Serbia e kishte prgatit planin pr tia humb rndsin vizits s udhheqjes s Kosovs n Uashington m hert.
M 17 korrik Serbia e kishte arrestuar Kriminelin e lufts Radovan Karaxhi, i krkuar prej afr 13 viteve, t cilin arrestim e kishte mbajtur t heshtur deri n ora 19, sipas ors ton, t dats 21 korrik, koh kur po takohej Presidenti Bush me udhheqjen e Kosovs, pr ta publikuar lajmin. Ky lajm q pushtoj t gjith median botrore duke len trsisht n hije vizitn e udhheqjes s Kosovs n Uashington, prve q kishte pr qllim tia humbte rndsin ksaj vizite, po ashtu ishte nj hap i menduar mir pr tu prezantuar Serbia para bots si shtet q prmbush obligimet ndrkombtare, por edhe si mesazh se sht shkputur nga e kaluara e saj e errt.
Me kt hap Serbia ka synuar t drgoj porosin se nuk meriton t ndshkohet edhe m tutje, por meriton vmendje ndaj krkesave t saja, si sht kthimi i Kosovs brenda kufijve t saj dhe rishikimi i vendimeve nga vendet q kan njohur Kosovn si shtet.E gjith kjo histori e ndodhur brenda nj jave tregon se, sa t vshtir e ka Kosova n marrdhniet ndrkombtare t prballet me nj Serbie dredharake, ngase kur vjen n pyetje interesi i shtetit Serbia i sakrifikon edhe heronjt e saj.
Po ashtu, sjelljet e fundit t Serbis kan treguar se, sa e domosdoshme sht ndihma dhe mbshtetja e shteteve t fuqishme, si jan SHBA-t, pr tu prballur me nj realitet t egr politik q po hyn Kosova. Ky sht nj msim q na ben me dije, se Kosova nuk guxon t gaboj me miqt, sepse mund t godite papritmas nga dredhit e Serbis dhe Rusis.
Secilin hap q ndrmerr Kosova duhet t mendohet mir. Q tani Kosova duhet t prgatitet pr shtator, kur hapet sesioni ri i Asambles s Prgjithshme t Kombeve t Bashkuara, pr tu prballur me paralajmrimin e Serbis, se do t propozoj nj rezolut pr Kosovn, me t ciln shtja e Kosovs do t drgohet n Gjykatn Ndrkombtare t Drejtsis pr tu vlersuar pavarsia e saj.
Kosova q tani duhet t angazhohet shum dhe koha q ka mbetur duhet t shfrytzohet maksimalisht pr t fituar mbshtetjen e sa m shum shtete pr vendimin e saj, natyrisht duke krkuar edhe mbshtetjen e miqve q t ndihmohet n kt drejtim, pr t bindur sa m shum vende q ta njohin Kosovn si shtet para shtatorit. Mos t harrojm se Serbia ka edhe dy kriminel t tjer lufte n arrati dhe shum leht mund ti z n shtator, pr tia prezantuar bots si zhvillim t madh, prmes t cilit veprim do t godiste prsri Kosovn.
do dshtim n kt drejtim i Kosovs, do t ishte edhe dshtim pr SHBA-t, t cilat vazhdojn t kujdesen pr Kosovn q t rritet pa telashe t mdha. Mbase nj dshtim i till do ti jepte t drejt teoris s lartcekur, se zgjimi i Rusis ka ndryshuar politikn ndrkombtare dhe se SHBA-t duhet ta marrin seriozisht krcnimin rus, se pa plqimin e tyre nuk mund t arrihet asnj zgjidhje n bot.
Kosova dhe Serbia jan teste t vendeve t mdha dhe se ulja n tavolin e SHBA-ve dhe Rusis pr t rishikuar vendimin pr Kosovn, do t ishte edhe fundi i unipolaritetit politik t SHBA-ve n bot dhe kthim i bots n bipolaritet, gj q do ti vshtirsonte zgjidhjet e ardhshme politike dhe ushtarake n bot. Kshtu q na duhet kujdes n bashkrendimin e veprimeve m miqt tan m shum se kurr, nse duam q projekti yn t ket sukses.