Shitjet përkeqësohet në mbarë botën, a do të shkaktojë lufta tregtare një recesion global?

Tregjet e aksioneve në mbarë botën ranë edhe më poshtë të premten, pasi Kina reagoi me rritje të madhe të tarifave, si kundërpërgjije ndaj tarifave të Presidentit, Donald Trump, në një luftë tregtare që është në përshkallëzim. Nuk ka asnjë raportim të mirë, nga sa pritej, për tregun e punës në SHBA, i cili zakonisht është pika kryesore ekonomike e çdo muaji. Tregu i punës nuk ishte i mjaftueshëm për të ndaluar rënien.

S&P 500 ra me 2.9% në fillimin e tregtimit, duke u krahasuar me ditën e tij më të keqe që kur COVID shkatërroi ekonominë globale në vitin 2020. Dow Jones Industrial Average ra me 1038 pikë ose 2.6%, në orën 9:53 të mëngjesit me orën Lindore dhe Nasdaq ra me 2.9%.

Deri më tani, në tregjet financiare nga lufta tregtare nuk ka ndonjë fitues. Aksionet evropiane panë disa nga humbjet më të mëdha të ditës, me indekset që u ulën afërsisht me 4%. Çmimi i naftës së papërpunuar ra në nivelin e tij më të ulët që nga viti 2021. Blloqe të tjera bazë për rritjen, si bakri, panë gjithashtu rënie të ndjeshme të çmimeve për shkak të shqetësimeve se lufta tregtare do të dobësojë të gjithë ekonominë globale.

Përgjigja e Kinës ndaj tarifave të SHBA-së shkaktoi një përshpejtim të menjëhershëm të humbjeve në tregjet në mbarë botën. Ministria e Tregtisë në Pekin tha se do t’i përgjigjet tarifave me 34% të vendosura nga SHBA për importet nga Kina, duke vendosur një tarifë 34% për importet e të gjitha produkteve amerikane, duke filluar nga 10 prilli. Shtetet e Bashkuara dhe Kina janë dy ekonomitë më të mëdha në botë.

Tregjet rikuperuan pak humbjet e tyre pas publikimit të raportit të punës në SHBA të së premtes në mëngjes, i cili thoshte se punëdhënësit përshpejtuan punësimin më shumë se muajin e kaluar nga sa prisnin ekonomistët. Është sinjali më i fundit se tregu i punës në SHBA ka mbetur relativisht solid deri në fillim të vitit 2025. Ai ka qenë një shtyllë që e mban ekonominë jashtë recesionit.

Por të dhënat e vendeve të punës ishin të muajve të kaluar. Frika që do të godasë tregjet financiare ka të bëjë me atë që do të vijë.

A do të shkaktojë lufta tregtare një recesion global?

Nëse ndodh, çmimet e aksioneve ka të ngjarë të kenë nevojë të ulen edhe më shumë se sa kanë qenë tashmë. S&P 500 ka rënë gati 15% nga rekordi i tij i vendosur në shkurt.

Shumë do të varet se sa kohë do të qëndrojnë tarifat e Trump dhe çfarë lloj hakmarrjesh do të ofrojnë vendet e tjera. Disa nga Wall Street po mbajnë shpresën se Trump do të ulë tarifat pas negociatave me vendet e tjera për të nxjerrë disa “fitore”. Përndryshe, shumë thonë se një recesion duket i mundshëm.

Nga ana e tij, Trump ka thënë se amerikanët mund të ndjejnë “disa dhimbje” për shkak të tarifave, por ai ka thënë gjithashtu se ia vlen në qëllimet afatgjata, duke përfshirë kthimin e më shumë vendeve të prodhimit në Shtetet e Bashkuara. Të enjten, ai e krahasoi situatën me një operacion mjekësor, ku ekonomia amerikane është pacienti.

“Për investitorët që shikojnë portofolet e tyre, mund të jetë ndjerë si një operacion i kryer pa anestezi,” tha Brian Jacobsen, kryeekonomist në Annex Wealth Management.

Por Jacobsen tha gjithashtu se surpriza e radhës për investitorët mund të jetë se sa shpejt negociohen tarifat. “Shpejtësia e rimëkëmbjes do të varet nga mënyra se si dhe sa shpejt do të negociojnë zyrtarët,” tha ai.

Vietnami tha se zëvendëskryeministri i tij do të vizitojë SHBA-në për bisedime mbi tregtinë, ndërsa kreu i Komisionit Evropian është zotuar të luftojë kundër tarifave. Të tjerë kanë thënë se shpresonin të negocionin me administratën Trump për lehtësim.

Në Wall Street, aksionet e kompanive që bëjnë shumë biznes në Kinë ranë në disa nga humbjet më të mëdha.

GE Healthcare mori 12% të të ardhurave të saj vitin e kaluar nga rajoni i Kinës dhe ra 13.4% në humbjen më të madhe në S&P 500.

DuPont ra me 12.5% ​​pasi Kina tha se rregullatorët e saj po nisin një hetim antitrust ndaj grupit DuPont China, një degë e gjigantit kimik. Është një nga disa masa që synojnë kompanitë amerikane dhe si hakmarrje për tarifat e SHBA.

United Airlines, e cila është në një aleancë me Air China dhe mori një të tretën e të ardhurave të saj nga pasagjerët vitin e kaluar nga fluturimet në të gjithë Paqësorin, humbi 9.4%.

Në tregun e obligacioneve, yield-et e thesarit vazhduan të bien ndjeshëm ndërsa shqetësimet rriten për fuqinë e ekonomisë amerikane, së bashku me pritjet që Rezerva Federale të ulë normat e interesit për ta zbutur atë.

Yield-i i thesarit 10-vjeçar ra 3.94% nga 4.06% të enjten vonë dhe nga afërsisht 4.80% në fillim të këtij viti. Kjo është një lëvizje e madhe për tregun e bonove.

Në tregjet e aksioneve jashtë vendit, DAX i Gjermanisë humbi 4.2%, CAC 40 i Francës ra me 4% dhe Nikkei i Japonisë 225 ra me 2.8%. AP

/rtsh.al/