Shqipria pas Pavarsis s Kosovs
Jetojm n shekullin e 21 dhe dinamika e ngjarjeve e lidhur dhe me shpejtsin e prhapjes s informacionit bjn q jehona e nj akti sado i rndsishm q t jet, t mos zgjas shum gjat. Shpallja e pavarsis s Kosovs sht nj moment mjaft i rndsishm pr kombin shqiptar dhe si i till do t vazhdoj t kujtohet n histori. Por ky vendim historik duhet t na shtyj t shohim nga e ardhmja n mnyr q t kthehet n histori suksesi, krijimi i shtetit t dyt shqiptar n Ballkan.
Duan apo jo disa shtet fqinj, gjeopolitika e Ballkanit tashm ka ndryshuar dhe se balancat n politikn rajonale kan marr nj tjetr drejtim. Rrota e historis sht kthyer nga ne shqiptart dhe fati m i madh i yni sht q interesat tona kombtare, ndryshe nga nj shekull m par prputhen me interesat fuqive t mdha.
10 vjeari i fundit ka qn vendimtar n ndryshimin e statusit t shqiptarve n Ballkan. Nse n fillim t viteve 90, kishim nj Shqipri t rraskapitur nga nj izolim i thell dhe nga nj regjim q e kthye at n geton e Evrops, kishim nj Kosov nn sundimin e ergr t Milosheviit, dhe shqiptart e Maqedonis t trajtuar si qytetar t dyors s dyt, sot panorama sht krejt ndryshe.
N nj situat t till do ishte e panevojshme q t diskutohet nse meritn m t madhe e kemi ne si komb apo e kan miqt tan q na ndihmuan. E rndsishme sht q bota pernmdimore, demokratike, ka kuptuar se tek shqiptart mund t gjej nj partner t besueshm. N kt sken gjeopolitike t riformatuar pas pavarsis s Kosovs dhe zhvillimeve n Maqedoni, shtrohet pyteja se rol duhet t ket shteti shqiptar. A duhet q Shqipria t vazhdoj me politikn e saj pasive q ka pr synim me tepr t mos prish pun sesa te jet personazh aktiv n zhvillimet rajonale?
T gjitha ndryshimet e ndodhura vitet e fundit krijojn shansin m t madhe q ne t na dgjohet m shum zri n kt rajon sesa na sht dgjuar deri m tani. Tirana zyrtare ka t gjitha shanset q dal nga gucka e saj dhe t diktoj politikat rajonale duke qn nj qndr politike e cila do t merret shum seriozisht nga Bota. Por kjo rritje e ndikimit t Shqipris n rajon, kalon s pari nga bashkpunimi q do t zhvillophet me Shtetin e Kosovs.
Vrtet jemi t kushtzuar t mos jetojm n nj shtet, por krkush nuk na pengon t bashkpunojm dhe bashkrendojm gjrat me njrit-jetrin. Ky bashkpunim mes dy shteteve nuk mund kurrsesi t jet spontan dhe t ndikohet nga zhvillimet e momentit. Pr kt duhet nj shum i qart dhe startegji afatgjat. Klasa politike shqiptare n Tiran duhet t jet e vetdijshme se prgjegjsia n k moment sht rritur n maksimum dhe se ka ardhur koha q ky vend t ket nj vizion m t gjr prsa i prket zhvillimeve politike rajonale.
Pa patur kompleksin e friks se mos bjm t ndjehen keq, serbt apo grekt, ne duhet t jemi koshient t fuqis son dhe t avanyazhit q kemi kapur. N kt rast nuk bhet fjal pr nj fuqi negativiste q do t shrbente pr krijimin e xhelozive dhe konflikteve t reja, por pr nj fuqi q mund t ndikoj mjaft pozitivisht n integrimin e rajonit drejt strukturave euro-atlantike.
sht e qart se Shqipria n raport me shqiptart e tjer q jetojn n shtetin e Kosovs, Maqedoni apo dhe n Mal t zi nuk duhet t luaj rolin e kujdestarit n kuptimin e rndomt t fjals. Kjo nuk do ti shrbente aspak misionit pr t cilin po flasim. Por nga ana tjetr Shqipria nuk mund t hesht kur bhet fjal pr interesat kombtare q prekin shqiptart jasht kufijve t saj zyrtar.
Deklarata e fundit e kryeministrit Sali Berisha n konferencn pr shtyp t zhvilluar me kryeministrin maqedonas, sht nj shenj e mir n kt drejtim. Ai mbajti nj qndrim mjaft t guximshm n sy t homolgut maqedonas kur deklaroi se nuk mund t pajtohet me ndrhyrjen e Gjykats kushtetuese n Marrveshjen e Ohrit.
Berisha i kujtoi Gruevskit se nuk mund ti shmanget implementimit t plot t marrveshjes s Ohrit dhe se kjo gj aq sa sht pun e brendshme e Maqedonis aq sht edhe nj interes ndrkombtar. Kreu i Qeveris s Shkupit q nuk sht treguar aspak i kujdeshm n marrdhniet me shqiptart e Maqedonis, u prball me nj dush t ftoht n Tiran.
Ai pa se si Tirana zyrtare ka qndrimet e saj t prera kur bhet fjala pr t drejtat e bashkkombsve t saj matan kufirit. Por nse ky sht vetm fillimi i nj politike m t guximshme dhe m t hapur n rajon, vazhdimi duhet t jet shum i studiuar. S pari pr t patur sukses si aktor rajonal duhet m par t zgjidhs problemet n shtpin tnde. Pr t
kt t fundit ka nevoj q kjo klas politike ti kthehet seriozisht angazhimit pr realizimin e reformave q do t prshpejtonin procesin e integrimit t vendit n Bashkimin Evropian dhe n NATO.
Duan apo jo disa shtet fqinj, gjeopolitika e Ballkanit tashm ka ndryshuar dhe se balancat n politikn rajonale kan marr nj tjetr drejtim. Rrota e historis sht kthyer nga ne shqiptart dhe fati m i madh i yni sht q interesat tona kombtare, ndryshe nga nj shekull m par prputhen me interesat fuqive t mdha.
10 vjeari i fundit ka qn vendimtar n ndryshimin e statusit t shqiptarve n Ballkan. Nse n fillim t viteve 90, kishim nj Shqipri t rraskapitur nga nj izolim i thell dhe nga nj regjim q e kthye at n geton e Evrops, kishim nj Kosov nn sundimin e ergr t Milosheviit, dhe shqiptart e Maqedonis t trajtuar si qytetar t dyors s dyt, sot panorama sht krejt ndryshe.
N nj situat t till do ishte e panevojshme q t diskutohet nse meritn m t madhe e kemi ne si komb apo e kan miqt tan q na ndihmuan. E rndsishme sht q bota pernmdimore, demokratike, ka kuptuar se tek shqiptart mund t gjej nj partner t besueshm. N kt sken gjeopolitike t riformatuar pas pavarsis s Kosovs dhe zhvillimeve n Maqedoni, shtrohet pyteja se rol duhet t ket shteti shqiptar. A duhet q Shqipria t vazhdoj me politikn e saj pasive q ka pr synim me tepr t mos prish pun sesa te jet personazh aktiv n zhvillimet rajonale?
T gjitha ndryshimet e ndodhura vitet e fundit krijojn shansin m t madhe q ne t na dgjohet m shum zri n kt rajon sesa na sht dgjuar deri m tani. Tirana zyrtare ka t gjitha shanset q dal nga gucka e saj dhe t diktoj politikat rajonale duke qn nj qndr politike e cila do t merret shum seriozisht nga Bota. Por kjo rritje e ndikimit t Shqipris n rajon, kalon s pari nga bashkpunimi q do t zhvillophet me Shtetin e Kosovs.
Vrtet jemi t kushtzuar t mos jetojm n nj shtet, por krkush nuk na pengon t bashkpunojm dhe bashkrendojm gjrat me njrit-jetrin. Ky bashkpunim mes dy shteteve nuk mund kurrsesi t jet spontan dhe t ndikohet nga zhvillimet e momentit. Pr kt duhet nj shum i qart dhe startegji afatgjat. Klasa politike shqiptare n Tiran duhet t jet e vetdijshme se prgjegjsia n k moment sht rritur n maksimum dhe se ka ardhur koha q ky vend t ket nj vizion m t gjr prsa i prket zhvillimeve politike rajonale.
Pa patur kompleksin e friks se mos bjm t ndjehen keq, serbt apo grekt, ne duhet t jemi koshient t fuqis son dhe t avanyazhit q kemi kapur. N kt rast nuk bhet fjal pr nj fuqi negativiste q do t shrbente pr krijimin e xhelozive dhe konflikteve t reja, por pr nj fuqi q mund t ndikoj mjaft pozitivisht n integrimin e rajonit drejt strukturave euro-atlantike.
sht e qart se Shqipria n raport me shqiptart e tjer q jetojn n shtetin e Kosovs, Maqedoni apo dhe n Mal t zi nuk duhet t luaj rolin e kujdestarit n kuptimin e rndomt t fjals. Kjo nuk do ti shrbente aspak misionit pr t cilin po flasim. Por nga ana tjetr Shqipria nuk mund t hesht kur bhet fjal pr interesat kombtare q prekin shqiptart jasht kufijve t saj zyrtar.
Deklarata e fundit e kryeministrit Sali Berisha n konferencn pr shtyp t zhvilluar me kryeministrin maqedonas, sht nj shenj e mir n kt drejtim. Ai mbajti nj qndrim mjaft t guximshm n sy t homolgut maqedonas kur deklaroi se nuk mund t pajtohet me ndrhyrjen e Gjykats kushtetuese n Marrveshjen e Ohrit.
Berisha i kujtoi Gruevskit se nuk mund ti shmanget implementimit t plot t marrveshjes s Ohrit dhe se kjo gj aq sa sht pun e brendshme e Maqedonis aq sht edhe nj interes ndrkombtar. Kreu i Qeveris s Shkupit q nuk sht treguar aspak i kujdeshm n marrdhniet me shqiptart e Maqedonis, u prball me nj dush t ftoht n Tiran.
Ai pa se si Tirana zyrtare ka qndrimet e saj t prera kur bhet fjala pr t drejtat e bashkkombsve t saj matan kufirit. Por nse ky sht vetm fillimi i nj politike m t guximshme dhe m t hapur n rajon, vazhdimi duhet t jet shum i studiuar. S pari pr t patur sukses si aktor rajonal duhet m par t zgjidhs problemet n shtpin tnde. Pr t
kt t fundit ka nevoj q kjo klas politike ti kthehet seriozisht angazhimit pr realizimin e reformave q do t prshpejtonin procesin e integrimit t vendit n Bashkimin Evropian dhe n NATO.