Shqiptaret duhet te promovojne pasurite natyrore
pValeria Dedajp
p- Francesca Fellini trashegimtarja e vetme e regjisorit te njohur italian Federiko Felini ka vizituar Shqiperine per here te pare Qellimi i kesaj vizite ishte prezantimi i nje mini-ekspozite me vizatime te realizuara nga regjisori si dhe prezantimi i dokumentarit te realizuar posacerisht per te Ne kete dokumentar ajo ka prezantuar Federico Fellinin ne syrin e miqve dhe te bashkepunetoreve te tij me te ngushte sic jane Tullio Pinelli Tonino Guerra drejtor i fotografise Giusepe Rotuno muzikanti Nicola Piovani montazhieri Lugero Mastroianni vellai i aktorit te njohur Marcello Mastroiani etj Keta te fundit me rrefimet e tyre e zbresin regjisorin e njohur nga piedestali per ta sjelle sa me prane njerezve Gjithashtu Francesca prezantoi dhe librin Ne tavoline me Felinin liber qe e ema e saj Magdalena Fellini ia ka dedikuar te vellait Aty jane te gjitha recetat qe Federiko pelqente pasi gastronomia ishte pika e tij e dobet Ne nje interviste per Shekullin Francesca Felini tregon se ftesen per te bere dicka ne 20 vjetorin e ndarjes se tij nga jeta e shikon si nje mundesi te mire per te Shqiperine pasi dihet kaq pak per te Shqiptaret ne Itali perfaqesohen nepermjet lajmeve qe japin mediat por realisht ketu shikon gjera qe as e di se ekzistojne Mendoj se njerezit ne Shqiperi duhet te perveshin menget te prezantojne turizmin dhe kulturen shqiptare kudo neper bote Federiko Felini 1920-1993 Rimini ka qene skenarist dhe regjisor Ai ka realizuar disa filma si La Strada Otto e mezzo Satiricon Roma Casanova E la nave va Ginger e Fred Zeri i henes Amarkord etjp
pFrancesca eshte hera e pare qe vini ne Shqiperi Si e pritet ftesen p
pPerhere kur marr nje ftese nga dikush kam parasysh se eshte dicka shume e bukur sidomos kur me vjen nga nje vend qe nuk e njoh Eshte nje gje shume e rendesishme qe te kujtoj dajen tim Federikon sepse kjo eshte gjeja me e bukur qe ai me ka lene Por keshtu mund te njoh dhe vende te reja kultura te reja etj Prandaj dhe bagazhet i kam bere gati me kenaqesine me te madhe per te ardhur ne Shqiperip
pSi i ka realizuar ai vizatimet te cilat gjenden te ekspozuara ne Tirane p
pJane vizatime qe ai i bente ne te gjitha rastet Kur ishte ne tavoline vizatonte mbi copat e kartes qe i ndodheshin ne dore Disa prej ketyre vizatimeve jane frymezuar nga skenat e filmave te tij si Zeri i henes apo Amarkord Materialet nuk i ruaj une por ne Itali ekziston nje shoqate ne komunen e Riminit dedikuar Federikos ne te cilat ruhen materiale qe ai ka perdorur gjate punesp
pFederiko ka 20 vite qe eshte ndare nga jeta ju si e kujtoni p
pUne e kujtoj me shume dashuri da-jon tim Federikon Kam pasur ndoshta shume pak kohe ne jeten time qe te kaloj se bashku me te por e kujtoj nga takimet familjare me nenen me prinderit dhe me te afermit e tjere E kujtoj si nje gjigant te mire qe kur isha e vogel me conte ne nje bote endrrash ne nje dyqan te vogel lojerash ne Rimini Aty arrinim te realizonim endrrat tona Ka qene shume bukur Nese mbyll syte e kujtoj keshtup
pPer kinemane ju fliste p
pNuk flisnim asnjehere per kinemanep
pCilin nga filmat e Felinit ju pelqen me shume p
pNe menyre absolute Amarkord Pelikulen e Amarkord besoj se e kam pare rreth 50-here Jane me te vertete shume here aq sa e kam mesuar permendesh Sa here qe e shikoj zbuloj gjera te cilat nuk me kujtohen se mund ti kem shikuar me pare Filmi tjeter qe adhuroj dhe se mendoj se eshte shume i bukur eshte La Strada Pastaj nese do te mendojme nga pikeveshtrimi kinematografik sipas meje filmi qe do te lere shenje ne kinematorgarfine boterore te Federikos eshte Otto e mezzo Tete e gjysme eshte nje film unikalp
pSa e familjarizuar keni qene me personat si Tullio Pinelli Tonino Guerra drejtori i fotografise Giusepe Rotuno muzikanti Nicola Piovani por dhe montazhieri Lugero Mastroianni Emra te cilet i gjeme te gjithe ne dokumentarin tuaj p
pPer fat te keq sot pothuajse shumica nuk jetojne me Me keta persona kam qene e familjarizuar qe kur kam qene e vogel Jam nisur nga ata qe kane qene pjese e familjes sime por dhe qe kane nje bashkepunim te gjate me Federikon Po te flasim per tre regjisoret qe jane Tullio Pinelli Tonino Guerra drejtori i fotografise dhe Giusepe Rotuno mund te them qe me te vertete kane bere nje pune te madhe me tep
pSi e shpjegoni lidhjen e Felinit me ushqimet p
pFedriko e donte shume te ngrenit Ka qene nje ekspert i madh i kuzhines dhe pse nuk dinte te bente as nje kafe Ka qene me shume fat sepse ishte mesuar me nje tavoline te mire qe nga koha kur ishte i vogel nga koha kur ishte ne shtepi me nenen me dy vellezerit e tjere dhe me mamane time Magdalenen Ka qene me shume fat sepse gjyshja ime gatuante shume mire por mbi te gjitha kishte nje baba qe ishte njohes i mire i ushqimeve i cili perhere u thoshte se ne tavoline nuk duhet te mungoje asnjehere nje shishe e mire me vaj dhe nje cope djathi e grire Felini perhere pelqente te rrinte ne tavoline sepse kjo e bente te ishte dhe me shume kreativp
p Francesca per ju eshte hera e pare qe jeni ketu por kur keni degjuar per here te pare per Shqiperine p
pPer Shqiperine kam degjuar qe ne bankat e shkolles Per fat te keq dhe pse jemi kaq afer vetem nje ore larg me avion ose pak me shume me traget eshte nje vend kaq i larget per mua Ne te perditshmen si gazetare jam me teper e fokusuar pas Amerikes pas kinemase jam e fokusuar pas atij tregu asaj jete ku instucionalizimi eshte me i forte Nga ana ime ishte dhe eshte nje kuriozitet per te kuptuar se ku eshte Shqiperia sotp
pDje keni qene ne jug te Shqiperise Cfare pershtypje krijuatp
pDje kam qene ne jug Kam pare Vloren dhe me kane cuar ne Llogora nje vend malor nga ku mund te shikohet deti Nje tjeter pasuri eshte dhe Manstiri Bizantin sic eshte ai i Ardenices Nje vend i mrekullueshem ku sipas meje ketu mund te ndertohet shume mire turizmi por duhet punuar me shume Nuk duhet te qendroni ulur por duhet te perveshini menget dhe te promovoni ate qe keni Mund te promovoni ato qe keni ujin dhe kuzhinen e mirep
pPas dy oresh riktheheni ne Itali Me cfare mbresash po largoheni p
pDo te kthehem me pershtypjen se kam takuar njerez te mrekullueshem Qe kam takuar njerez qe kane deshire te mesojne dhe qe kane etje per kulture Kete e kam pare tek koleget qe jane te pergatitur per lenden qe kerkojne Sot une nuk kam nje imazh rreth 380 grade per Shqiperine por ne Itali do te kthehem me pershtypjet me te mira Kujtoj se para se te nisesha me pyeten se ku shkon Francesca Une u thashe se do te shkoj ne Tirane ne Shqiperi Te cuditur me thoshin ne Shqiperi Dhe une u thosha do te shkoje te flas me dajen tim Federikon do te flas per librat e mamase dhe do te prezantoje dokumentarin tim per te Tani dua te ndryshoj kete mentalitet qe mendohet se ky vend eshte ne fund te botes Tani mund te them se nje ore larg vendit tim ka njerez shume te mire Ka shume gjera qe sot mund te behen ne Shqiperi qe te ndryshoje ky etiketim kjo lloj konsiderate qe vjen nga persona qe jane kaq aferp
br styleclearboth