Statusi Mali i Zi me mire se Shqiperia
Por per kriterin politik te Kopenhagenit ne opinionin e tij mbi kandidaturen e Malit te Zi Komisioni veren disa parregullesi ne funksionimin e institucioneve demokratike dhe zbatimin e legjislacionit.
Ndarja e pushteteve nuk respektohet ne rastin e gjyqesorit ndersa administrata publike mbetet e dobet dhe gjeresisht e politizuar. Korrupsioni e krimi i organizuar konsiderohen probleme vecanerisht serioze. Trafiku i droges dhe pastrimi i parave paraqiten si shqetesime. Media e shoqeria civile mbeten subjekt presionesh nga administrata e politika.
Per kriterin ekonomik Komisioni thote se Mali i Zi ka shenuar qendrueshmeri makroekonomike rritje mbi 5 ka ulur papunesine deficiti buxhetor e borxhi publik jane ruajtur ne nivelet e duhura. Klima ndaj biznesit eshte permiresuar dhe eshte bere atraktive per investimet e huaja. Shkembimet tregtare me BE-ne dhe rajonin vleresohen te larta.
Por Mali i zi vleresohet se ndryshe nga Shqiperia eshte prekur nga kriza boterore vecanerisht ne mbikqyrjen e sektorit bankar. Infrastruktura ne energji e transport mbetet e pamjaftueshme dhe sektori informal vleresohet sfide e rendesishme per vendin.
Kriteri i trete i Kopenhagenit ai mbi perputhjen e legjislacionit vendas me ate europian vleresohet pa ndryshime thelbesore me te njejtat nota si ne opinionin mbi Shqiperine.
Edhe ne kete rast konkluzioni i Komisionit nese vendi meriton statusin kandidat dhe celjen e negociatave mbetet per tu vendosur ne mbledhjen e Kolegjit te Komisionereve.
Ne pergjithesi per reston e vendeve te rajonit Paketa e Zgjerimit vlereson se reformat ne Ballkan jane ngadalesuar. Vendet e rajonit duhet te fokusohen ne mireqeverisje te permiresojne shtetin ligjor te shpejtojne reformat ekonomike dhe te pershtasin legjislacionin me ate europian.
Permendet se ne disa vende vazhdon fenomeni i kercenimit dhe goditjes fizike ndaj gazetareve dhe se nderhyrjet politike apo gjobat e larta joproporcionale demtojne pavaresine e medias. Bashkpunimi i plote me Gjykaten e Hages mbetet kerkese e vazhdueshme ne raportet vjetore per Kroacine Bosnjen e Serbine.
Ceshtjet e hapura bilaterale per statusin e Kosoves pengojne bashkepunimin rajonal sipas Komisionit. Mosmarreveshjet mes fqinjeve nuk duhet te shtrohen ne tryeze kur behet fjale per anetaresimin e tyre sugjeron Komisioni.
Ne raport flitet per nisjen e negociatave mbi heqjen e regjimit te vizave per kosovaret meqenese autoritetet vendase jane angazhuar vete per riatdhesimin e qytetareve. Per kriterin ekonomik Kosova vleresohet se nuk eshte demtuar nga kriza globale fale varesise se ulet te tregut nga eksportet.
Serbia konsiderohet nga Komisioni si shteti me i demtuar nga kjo krize. Ne raport Komisioni njeh aplikimin e vendit per statusin kandidat por nenvizon ndaj Beogradit rendesine e vendosjes se mardhenieve te mira me Prishtinen. Ne kete kuader Komisioni i ben thirrje autoriteteve serbe te njohin vulat doganore kosovare dhe te forcojne bashkpunimin me misionin EULEX.
Ne Bosnje-Hercegovine Komisioni cmon progres te limituar dhe nje sere problemesh komplekse lidhur me kriterin politik te Kopenhagenit. Impakti i krizes financiare boterore ne kete vend vleresohet i ndjeshem.
Per Maqedonine raporti vjetor i Komisionit konfirmon ruajtjen e rekomandimit per celjen e negociatave per anetaresim por vecon si te papermbushura per kriterin politik pavaresine e gjyqesorit reformen ne administrate lirine e shprehjes perforcimin e dialogut politik zbatimin e plote te Marreveshjes se Ohrit. Korrupsioni vleresohet si mbizoterues dhe nje problem serioz. Kerkohet zgjidhje per ceshtjen e emrit me Greqine permes bisedimeve qe drejtohen nga OKB.
Ne kriterin ekonomik vleresohet se eshte thelluar deficiti fiskal ka rritje te borxhit publik papunesi te larte e perkeqesim te cilesise se shpenzimeve publike.
Ndersa Kroacia vleresohet se i permbush kriteret e Kopenhagenit per te qene anetare e plote ne BE. Te vetmet pengesa sipas Komisionit vine nga parregullesite e gjyqesorit dhe ceshtjet e konkurences.