Suedia do të rrisë shpenzimet për mbrojtjen me 30 miliardë dollarë
Suedia po planifikon një rritje në shpenzimet e mbrojtjes në 3.5 për qind të PBV-së së saj, në përputhje me atë që kryeministri i vendit pret të jetë një objektiv i ri i shpenzimeve në të gjithë NATO-n.
Vendi nordik uli në mënyrë drastike shpenzimet e mbrojtjes pas përfundimit të Luftës së Ftohtë dhe në fillim të viteve 2000, por ndryshoi kursin pas aneksimit të Krimesë nga Moska në 2014.
Qëllimi ishte rritja e shpenzimeve të mbrojtjes në 3.5 për qind të PBB-së deri në vitin 2030, nga 2.4 për qind aktuale.
“Ne kemi një situatë krejtësisht të re sigurie… dhe pasiguritë do të mbeten për një kohë të gjatë,” u tha gazetarëve kryeministri Ulf Kristersson, duke shtuar se kjo shënon “riarmatimin më të madh të Suedisë që nga Lufta e Ftohtë“.
Vendi nordik hoqi dorë nga mos-angazhimi ushtarak dy shekullor dhe aplikoi për anëtarësim në NATO pas pushtimit rus të Ukrainës, duke u bërë anëtari i tij i 32-të në mars 2024.
Suedia ka vendosur tashmë për investimet që pritet të vendosin shpenzimet e mbrojtjes në 2.6 përqind të PBB-së në pak vite, tha Kristersson, duke vënë në dukje se kjo tashmë e vendos atë mbi objektivin e shpenzimeve prej dy përqind të NATO-s.
“Kjo nuk mjafton,” tha Kristersson. “Vlerësimi ynë është se NATO dhe veçanërisht vendet evropiane të NATO-s duhet të ndërmarrin hapa të mëdhenj në vitet e ardhshme.”
Kristersson tha se vendi i tij priste që NATO do të vendoste të rriste objektivin e shpenzimeve në një samit të ardhshëm të aleancës në qershor dhe po synonte atë që besohej se do të ishte objektivi i ri.
Në mars 2022, pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, Stokholmi njoftoi se do të rriste shpenzimet, duke synuar t’i kushtonte dy për qind të PBB-së për mbrojtjen “sa më shpejt të jetë e mundur”.
Ndërsa rritjet e mëparshme të shpenzimeve të mbrojtjes janë financuar përmes buxhetit të rregullt të vendit, Kristersson tha se për të riarmatosur në një kohë kaq të shkurtër ishte e nevojshme të huazoheshin fonde për mbrojtjen gjatë një “periudhe tranzicioni”.
“Njoftimi i sotëm mund të përmblidhet vërtet si një mbrojtje totale më e madhe, më e shpejtë dhe më e fortë, civile dhe ushtarake,” tha zëvendëskryeministrja dhe ministrja e Energjisë Ebba Busch, duke folur së bashku me Kristersson.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka nxitur përpjekjen për riarmatimin e Evropës duke hedhur dyshime mbi rolin qendror të Uashingtonit në NATO dhe hapat e tij ndaj Rusisë në Ukrainë.
Në fillim të këtij muaji, shefja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen zbuloi një iniciativë për të ndihmuar në rritjen e buxheteve ushtarake që ajo thotë se mund të mobilizojë deri në 800 miliardë euro.
/rtsh.al/