Surprizë në Brazil, Lula përmbys rezultatin e raundit të parë dhe fiton mandatin e katërt presidencial

Luiz Inácio Lula da Silva do të vijojë të drejtojë Brazilin edhe për një mandat tjetër, pasi arriti të përmbysë rezultatin e raundit të parë dhe të fitojë përballjen vendimtare me Flávio Bolsonaro, djalin e ish-presidentit Jair Bolsonaro.

Sipas rezultateve pothuajse përfundimtare të autoriteteve zgjedhore braziliane, Lula siguroi 51,76% të votave të vlefshme, ndërsa rivali i tij mori 48,24%. Diferenca mes dy kandidatëve ishte rreth 4,4 milionë vota.

Fitorja e Lulës përbën një zhvillim të rëndësishëm politik për Brazilin. Sipas të dhënave të raportuara, kjo është hera e parë që nga rikthimi i demokracisë në vend që një kandidat, pasi humbet raundin e parë, arrin të fitojë raundin përfundimtar të zgjedhjeve presidenciale.

Nga humbja në raundin e parë te fitorja historike

Në raundin e parë, të zhvilluar më 4 tetor, Flávio Bolsonaro kishte dalë përpara Lulës me rreth 2,2 milionë vota më shumë, duke surprizuar edhe një pjesë të analistëve politikë.

Kandidati i Partisë Liberale kishte siguruar 47,03% të votave të vlefshme, ndërsa Lula, përfaqësues i Partisë së Punëtorëve, kishte marrë 45,16%.

Megjithatë, në raundin e dytë, Lula arriti të mobilizojë më shumë votues dhe të forcojë mbështetjen për kandidaturën e tij. Mbështetja tradicionale për të në rajonet veriore dhe verilindore të Brazilit luajti një rol të rëndësishëm në përmbysjen e rezultatit.

Numërimi i votave nisi me epërsi të lehtë të Flávio Bolsonaro-s, por Lula kaloi në avantazh pasi u përpunua rreth 48% e rezultateve. Më pas, ai e thelloi gradualisht diferencën, deri në konfirmimin e fitores.

Lula: Do të qeveris për të gjithë brazilianët

Pas fitores, presidenti i rizgjedhur mbajti një qëndrim të ashpër ndaj rivalit të tij politik, duke e kritikuar për deklaratat dhe mënyrën e zhvillimit të fushatës.

“Kam përballur shumë njerëz dhe kam marrë pjesë në shumë zgjedhje. Kam diskutuar çështjet më të rëndësishme të botës. Por kurrë nuk e kisha imagjinuar se do të përballesha me një përfaqësues të mirëfilltë të milicive në këtë vend”, deklaroi Lula, sipas raportimeve.

Ai e kritikoi gjithashtu Bolsonaro-n për atë që e cilësoi si përhapje të gënjeshtrave dhe mungesë humanizmi.

Pavarësisht toneve të ashpra ndaj kundërshtarit, Lula premtoi se gjatë mandatit të ri do të qeverisë për të gjithë qytetarët, duke i dhënë përparësi politikave sociale dhe mbështetjes për shtresat më të cenueshme të shoqërisë.

Presidenti theksoi edhe rolin e të rinjve në mbrojtjen e demokracisë, duke vlerësuar pjesëmarrjen e tyre në procesin zgjedhor.

Flávio Bolsonaro kundërshton rezultatin

Nga ana tjetër, Flávio Bolsonaro ka shprehur kundërshtime ndaj procesit zgjedhor dhe ka vënë në pikëpyetje legjitimitetin e rezultatit.

“Është e pamundur t’i njohim rezultatet e zgjedhjeve”, deklaroi kandidati i mundur, duke kërkuar sqarime për disa vendime të marra gjatë ditës së votimit.

Në qendër të kundërshtimeve të tij ishte vendimi për zgjatjen me dy orë të orarit të votimit në disa qendra, për shkak të problemeve që kishin hasur qytetarët për të mbërritur në vendvotime.

Bolsonaro e cilësoi vendimin të papranueshëm dhe pretendoi se ndërhyrja kishte ndryshuar rregullat e procesit zgjedhor në momentin e fundit. Ai ngriti gjithashtu shqetësime për rolin e gjyqtarit Cristiano Zanin, i cili më herët kishte qenë avokat personal i Lulës.

Megjithatë, vendimi për zgjatjen e votimit u mor nga autoritetet përkatëse, pas kërkesave të dy kampeve zgjedhore, të cilat kishin raportuar vështirësi të ndryshme gjatë ditës.

Zgjatja e votimit dhe hetimet për transportin publik

Zgjedhjet u shoqëruan me tensione edhe për shkak të problemeve të raportuara në transportin publik dhe vonesave në numërimin e votave.

Fushata e Lulës pretendoi se kufizimet në qarkullimin e autobusëve kishin vështirësuar pjesëmarrjen e qytetarëve në votim në disa rajone. Nga ana tjetër, kampi i Bolsonaro-s kërkoi zgjatjen e orarit në zona ku reshjet e dendura të shiut kishin krijuar probleme në lëvizjen e votuesve.

Pas këtyre pretendimeve, Policia Federale e Brazilit nisi hetime për të përcaktuar nëse kishte pasur pengim të qëllimshëm të lëvizjes së votuesve në pesë shtete.

Vendimi për zgjatjen e votimit shkaktoi gjithashtu vonesa në numërimin e rezultateve. Autoritetet sqaruan se masa vlente vetëm për qendrat që nuk e kishin përfunduar procesin në orarin fillestar, ndërsa ato që ishin mbyllur nuk do të rihapeshin.

Pavarësisht polemikave, autoritetet zgjedhore shpallën Lulën fitues të garës presidenciale.

Urime nga liderët e Amerikës Latine

Fitorja e Lulës u prit me reagime nga disa liderë të Amerikës Latine.

Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, e përshëndeti rezultatin përmes një mesazhi në rrjetin social X.

“Rroftë demokracia, fitoi populli brazilian. Urime, president Lula”, shkroi ajo.

Edhe ish-presidenti kolumbian Gustavo Petro e cilësoi rezultatin si një fitore të rëndësishme politike, duke pretenduar se ai përbën një goditje për forcat e ekstremit të djathtë në rajon.

Ndërkohë, presidenti i Panamasë, José Raúl Mulino, e uroi Lulën dhe shprehu gatishmërinë për të vijuar bashkëpunimin mes dy vendeve.

Goditje politike për kampin e Bolsonaro-s dhe aleatët e Trump

Rizgjedhja e Lulës ka rëndësi përtej kufijve të Brazilit, ekonomisë më të madhe të Amerikës Latine. Rezultati mban në pushtet të majtën e qendrës në një kohë kur forcat e djathta kanë fituar terren në disa vende të rajonit.

Humbja e Flávio Bolsonaro-s përbën gjithashtu një goditje për familjen Bolsonaro, e cila synonte të rikthehej në pushtet përmes kandidaturës së djalit të ish-presidentit Jair Bolsonaro.

Rezultati ka rëndësi edhe për marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, pasi Flávio Bolsonaro mbështet lidhje më të ngushta me Uashingtonin dhe ndan pikëpamje ideologjike me presidentin amerikan Donald Trump.

Vazhdimi i presidencës së Lulës pritet të ruajë drejtimin aktual të politikës braziliane, përfshirë qasjen e tij në çështjet ekonomike, tregtare dhe të sigurisë.

Një mandat i ri për një nga figurat më të rëndësishme të Brazilit

Lula, ish-sindikalist dhe një nga figurat më të njohura të politikës braziliane, ka kaluar disa etapa të vështira gjatë karrierës së tij. Ai kaloi 580 ditë në burg përpara se të lirohej në nëntor të vitit 2019, ndërsa më pas u rikthye në garën politike dhe arriti të fitojë sërish presidencën.

Me këtë fitore, ai siguron mandatin e katërt presidencial, jo të njëpasnjëshëm, sipas të dhënave të raportuara.

Sfida e tij e radhës do të jetë drejtimi i një Brazili të ndarë politikisht, në një periudhë kur vendi përballet me çështje të rëndësishme ekonomike, shqetësime për sigurinë publike dhe sfida në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Për Lulën, fitorja shënon një tjetër rikthim të jashtëzakonshëm në politikë. Për Brazilin, ajo hap një kapitull të ri, ku mbetet për t’u parë nëse presidenti do të arrijë të kapërcejë ndasitë politike dhe të përmbushë premtimin për të qeverisur në interes të të gjithë qytetarëve.