Tadi n SHBA;ndryshon rrjedha e statusit final t Kosovs
Pas disa muaj bisedimesh, shpresa pr statusin prfundimtar t Kosovs n fund t ktij viti duket se po shuhet.S fundmi kt e shprehu zdhndsi i prfaqsuesit t Kombeve t Bashkuara Albert Rohan. N nj intrvist ditt e fundit zoti Rohan u shpreh se shansi pr t prparuar n bisedime do dit e m shum paksohet dhe nse vazhdohet kshtu, bisedimet mund t zgjasin 10 vjet pa asnje rezulltat.
Palt nuk trhiqn dhe nuk tolerojn nga qndrimet e tyre dhe si rrjedhoje paraqitet nj situat q ndikon n disa ndryshime q ndodhin koht e fundit.Nj zhvillim q nuk ka rn shum n sy sht q mes Ameriks dhe Serbis po lind nj afrimitet i cili sht i nj rndsi t veant pr nj bashkpunim t afrt. Vizita zyrtare q bri presidenti i Serbis Boris Tadi n fillim t shtatorit n Amerik ishin hapat e par t zhvillimit t bashkpunimit Amerik-Serbi si dhe duket se do ndikoj n kontradiktat n lidhje me Kosovn.Presidenti Tadi gjat vizits u takua n Washingon me Ministren e Jashtme Rice, ndihms presidentin Cheney dhe disa senator. Pasi ju shpjegoi gjat e gjat tezn e tij n lidhje me Kosovn, Tadi dhe Rice firmosn nj marrveshje ushtarake bashkpunimi. Pikn kryesore t marrveshje e prbnte riformulimi i kushteve pr kalimet tranzite t ushtarve amerikan npr Serbi. Sipas Marrveshjes se Dajtonit m 1995 Amerika kishte t drejt t kalonte tranzit, por me kt t fundit kjo e drejt u qartsua dhe forcua m shum.
Gjat takimeve, Tadi n lidhje me Kosovn u shpreh se ishte kundra pavarsis dhe se pavarsia e saj do krcnoj sigurin dhe qndrueshmrin n Ballkan.Nuk dihet se sa kan ndikuar tezat e Tadi dhe far prgjigje ka marr ai nga zyrtart amerikan:por msohet se sht pyetur pr Mladi dhe i sht thn se Amerika pret prgjigje n lidhje me kapjen e tij.Duke u nisur nga kto burime, gazeta serbe Blic shkruan se zyrtart amerikan i kan propozuar Tadiit, se n qoft se deri n nntorin e ardhshm Serbia gjen dhe dorzon Mladiin n gjykatn Ndrkombtare t krimeve t lufts, Prag, Kombet e bashkuara mund t zgjasin vendimin pr pavarsin e Kosovs deri n zgjedhjet e ardhshme parlamentare t Serbis.
Mladi krkohet prej vitesh pr krime kundr njerzimit n Bosnj. Amerika sht shum e ndjeshme, nuk pranon asnj lloj kompromisi dhe ka vn nj shprblim prej 5 miljon dollar pr kapjen e tij.Si rrjedhoje, kuptohet se Tadi e ka kuptuar lidhjen e Ameriks mes Mladi dhe Kosovs dhe kt lidhje ka vendosur ta prdor pr t forcuar pozicionin e tij n bisedimet pr pavarsin e Kosovs. Pr kt arsye kuptohet se gjat muajve n vijim Mladi do t kapet dhe dorzohet n Prag.Zhvillimi i zgjedhjeve parlamentare n Serbi sht i till: Fitorja e pavarsis s Malit t Zi n muajin Maj bri t pavlefshme kushtetutn e federacionit Serbi-Mali i Zi. Si rrjedhoj parlamenti serb para se t bj zgjedhje duhet t pranoj nj kushtetut t re. Mendohet se zgjedhjet e mundshme pa nje kushtetut t re me shum mundsi do t organizoheshin pasi Kosova t kishte fituar pamvarsin dhe si rrjedhoje qeveria aktuale pro-perndimore do t humbiste zgjedhjet, vendin e saj do ta zinte partia radikale nacionaliste serbe e cila, mund t shkaktonte probleme n Serbi dhe rajon. Amerika pr t parandaluar nj mundsi t till i jep mundsi Tadiit duke shtyr vendimin pr Kosovn pas zgjedhjeve parlamentare t 2007-s n kmbim t kapjes dhe dorzimit t Mladiit.
Shkurtimisht, pas ktyre zhvillimesh problemi i Kosovs fiton nj dimension krejt tjetr.
Perktheu dhe pergatiti Dritan Lai
Palt nuk trhiqn dhe nuk tolerojn nga qndrimet e tyre dhe si rrjedhoje paraqitet nj situat q ndikon n disa ndryshime q ndodhin koht e fundit.Nj zhvillim q nuk ka rn shum n sy sht q mes Ameriks dhe Serbis po lind nj afrimitet i cili sht i nj rndsi t veant pr nj bashkpunim t afrt. Vizita zyrtare q bri presidenti i Serbis Boris Tadi n fillim t shtatorit n Amerik ishin hapat e par t zhvillimit t bashkpunimit Amerik-Serbi si dhe duket se do ndikoj n kontradiktat n lidhje me Kosovn.Presidenti Tadi gjat vizits u takua n Washingon me Ministren e Jashtme Rice, ndihms presidentin Cheney dhe disa senator. Pasi ju shpjegoi gjat e gjat tezn e tij n lidhje me Kosovn, Tadi dhe Rice firmosn nj marrveshje ushtarake bashkpunimi. Pikn kryesore t marrveshje e prbnte riformulimi i kushteve pr kalimet tranzite t ushtarve amerikan npr Serbi. Sipas Marrveshjes se Dajtonit m 1995 Amerika kishte t drejt t kalonte tranzit, por me kt t fundit kjo e drejt u qartsua dhe forcua m shum.
Gjat takimeve, Tadi n lidhje me Kosovn u shpreh se ishte kundra pavarsis dhe se pavarsia e saj do krcnoj sigurin dhe qndrueshmrin n Ballkan.Nuk dihet se sa kan ndikuar tezat e Tadi dhe far prgjigje ka marr ai nga zyrtart amerikan:por msohet se sht pyetur pr Mladi dhe i sht thn se Amerika pret prgjigje n lidhje me kapjen e tij.Duke u nisur nga kto burime, gazeta serbe Blic shkruan se zyrtart amerikan i kan propozuar Tadiit, se n qoft se deri n nntorin e ardhshm Serbia gjen dhe dorzon Mladiin n gjykatn Ndrkombtare t krimeve t lufts, Prag, Kombet e bashkuara mund t zgjasin vendimin pr pavarsin e Kosovs deri n zgjedhjet e ardhshme parlamentare t Serbis.
Mladi krkohet prej vitesh pr krime kundr njerzimit n Bosnj. Amerika sht shum e ndjeshme, nuk pranon asnj lloj kompromisi dhe ka vn nj shprblim prej 5 miljon dollar pr kapjen e tij.Si rrjedhoje, kuptohet se Tadi e ka kuptuar lidhjen e Ameriks mes Mladi dhe Kosovs dhe kt lidhje ka vendosur ta prdor pr t forcuar pozicionin e tij n bisedimet pr pavarsin e Kosovs. Pr kt arsye kuptohet se gjat muajve n vijim Mladi do t kapet dhe dorzohet n Prag.Zhvillimi i zgjedhjeve parlamentare n Serbi sht i till: Fitorja e pavarsis s Malit t Zi n muajin Maj bri t pavlefshme kushtetutn e federacionit Serbi-Mali i Zi. Si rrjedhoj parlamenti serb para se t bj zgjedhje duhet t pranoj nj kushtetut t re. Mendohet se zgjedhjet e mundshme pa nje kushtetut t re me shum mundsi do t organizoheshin pasi Kosova t kishte fituar pamvarsin dhe si rrjedhoje qeveria aktuale pro-perndimore do t humbiste zgjedhjet, vendin e saj do ta zinte partia radikale nacionaliste serbe e cila, mund t shkaktonte probleme n Serbi dhe rajon. Amerika pr t parandaluar nj mundsi t till i jep mundsi Tadiit duke shtyr vendimin pr Kosovn pas zgjedhjeve parlamentare t 2007-s n kmbim t kapjes dhe dorzimit t Mladiit.
Shkurtimisht, pas ktyre zhvillimesh problemi i Kosovs fiton nj dimension krejt tjetr.
Perktheu dhe pergatiti Dritan Lai