Tension midis Greqisë dhe Turqisë / Turqia nis përgatitjet ushtarake
Turqia ka nisur të dielën, më 20 shtator, stërvitjen e madhe ushtarake ndërdegore Denizkurdu-I/2026, e njohur si “Ujku i Detit”, në një kohë kur retorika mes Ankarasë dhe Athinës është ashpërsuar sërish, veçanërisht për çështjet e Detit Egje dhe statusit të ishujve grekë. Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Turqisë, stërvitja do të zhvillohet deri më 25 shtator në Detin e Zi, Detin Marmara, Detin Egje dhe Mesdheun Lindor.
Në të marrin pjesë rreth 100 anije, 50 avionë dhe 14 mijë efektivë, nga Marina, Forcat Tokësore, Forcat Ajrore dhe Roja Bregdetare turke.
Po ashtu, shifra prej 100 anijesh i referohet totalit të mjeteve të angazhuara në të gjitha zonat ku zhvillohet stërvitja dhe nuk nënkupton se të gjitha këto anije janë vendosur në Detin Egje.
Denizkurdu-I zhvillohet në kuadër të planifikimit ushtarak të Ankarasë dhe lidhet në komunikimin turk edhe me doktrinën e “Atdheut Blu”. Një tjetër stërvitje e përmasave të mëdha, Denizkurdu-II, u zhvillua në qershor, me pjesëmarrjen e 125 anijeve dhe 60 avionëve.
Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan foli për situatën në Egje dhe praninë ushtarake greke në ishujt e Egjeut Lindor. Fidan deklaroi se Forcat e Armatosura dhe Roja Bregdetare turke po i monitorojnë zhvillimet me vëmendje dhe shprehu shpresën se “askush nuk do të ndërmarrë ndonjë veprim të nxituar”.
Ai paralajmëroi gjithashtu se, nëse ndërmerren lëvizje që Ankaraja i konsideron “aventureske”, “serioziteti dhe forca e këtij shteti është e njohur për të gjithë”.
Fidan ka përsëritur edhe qëndrimin e Ankarasë se disa ishuj grekë duhet të jenë të çmilitarizuar. Më 16 shtator, ai e kishte cilësuar praninë ushtarake në disa prej tyre si “kërcënim” për Turqinë dhe kishte akuzuar Greqinë për shkelje të traktateve ndërkombëtare.
Deklaratat turke erdhën pas vizitës së kryeministrit grek Kyriakos Mitsotakis në Kastellorizo, Ro dhe Strongyli më 12 dhe 13 shtator. Gjatë vizitës në Ro dhe Strongyli, Mitsotakis vizitoi postat ushtarake, ndërsa në Kastellorizo u shfaq edhe në një anije patrullimi të Marinës Greke. Greqia i ka hedhur poshtë pretendimet turke lidhur me demilitarizimin e ishujve.Ministria e Jashtme greke deklaroi më 16 shtator se pretendimet e përsëritura të Ankarasë për demilitarizimin e ishujve grekë “nuk kanë bazë ligjore në të Drejtën Ndërkombëtare”.
Athina argumenton se statusi i ishujve përcaktohet nga traktatet ndërkombëtare në fuqi dhe se Greqia ka të drejtë të marrë masat që i konsideron të nevojshme për mbrojtjen e territorit të saj.