Turqia, miku i ngushtë i Serbisë
Nse Serbia vazhdon luftn kundr Kosovs, vendet e BE-s do ta ln jasht Beogradin. Turqia duket si strategjia e daljes. Serbia po shikon n t shkuarn, por edhe drejt s ardhmes. M 11 korrik, Presidenti serb, Boris Tadi, nderoi rreth 8000 viktima boshnjake t masakrs s Srebrenics.
N t njjtn koh, n veri t Serbis, n Novi Sad, t rinj nga gjith Evropa po shijonin festivalin vjetor t muziks “Exit”. Emri i festivalit u zgjodh nga organizatort pr t gjetur nj dalje nga nacionalizmi serb, derisa pas 10 vjetsh sht shndrruar n nj nga destinacionet m trheqse t vers pr mijra t rinj nga i gjith kontinenti. Pr ta, luftrat e Serbis jan dika e lexuar n librat e historis e q n ver kan mbetur n fund t antave t shkolls. Pa dyshim, nuk sht kshtu pr t gjith. Ratko Mlladi, komandanti i serbve n masakrn e Srebrenics, vazhdon t mbetet n arrati, ndonse krkohet nga Gjykata Ndrkombtare pr ish-Jugosllavin si i akuzuar pr gjenocid.
N fjalimin e tij para trupave serbe, pas masakrs s Srebrenics, Mlladi tha se e kishte liruar qytetin nga “turqit” - nj term fyes q prdorej pr boshnjakt. Si pr ironi, tani Turqia duket t jet miku i ri m i mir i Serbis. Pas pjesmarrjes n prkujtimin e Srebrenics, Rexhep Taip Erdogan, Kryeministri turk, vizitoi Beogradin. Nj numr marrveshjesh u nnshkruan mes dy vendeve, prfshir heqjen e vizave. Pakti pr tregtin e lir do t hyj n fuqi n shtator. I shoqruar nga Tadii, Kryeministri Erdogan vizitoi Sanxhakun, rajon me shumic boshnjake n Serbi, ku dy udhheqsit hapn qendrn kulturore turke. Gjat vitit t fundit, Turqia ka filluar t luaj nj rol m aktiv n Ballkanin Perndimor, duke punuar pr t pajtuar serbt e boshnjakt n Bosnj dhe grupet rivale myslimane n Sanxhak. Ndrhyrjet e mhershme t Turqis n rajon nuk kan qen shum t mirpritura. Festivali “Exit” organizohet n nj kshtjell pran Danubit, ndrtuar nga austriakt 300 vjet m par, n prpjekje pr t mbrojtur territoret nga Perandoria Osmane. Por, natyrisht q kshtjella ka nj pamje m mikpritse sot.
Organizatort, megjithat, thon se numri i pjesmarrsve, n veanti nga Serbia dhe ish-Jugosllavia, kt vit ka rn ndjeshm, pr shkak t goditjes nga kriza ekonomike. Me gjith deklaratat e zyrtarve pr rritje ekonomike, besimi sht lkundur. Nj tjetr arsye sht ngadalsimi i procesit t integrimit t Serbis n BE. Shum tremben se Kosova mund ta ngadalsoj kt ritm edhe m shum. Gjykata Ndrkombtare e Drejtsis do t jap opinionin kshilldhns m 22 korrik lidhur me ligjshmrin e pavarsis s Kosovs. Serbia, pas ksaj, planifikon t krkoj nga Asambleja e Prgjithshme miratimin e nj rezolute, ku do t bhet thirrje pr bisedime t reja pr statusin e Kosovs. Por, udhheqsit e Serbis kan marr paralajmrime se ky hap do t’i irritoj vendet q e kan njohur pavarsin e Kosovs, 22 nga t cilat jan vende t BE-s. Serbia ka
krkesn pr t marr statusin e vendit kandidat n BE. Por, Gjermania e ka
t qart se preferon nj periudh pushimi sa i prket zgjerimit, pas hyrjes s Kroacis. Kjo e fundit pritet t antarsohet n vitin 2012 apo 2013.
Nse Serbia vendos t vazhdoj luftn pr Kosovn, Gjermania dhe vendet e tjera e kan justifikimin e prkryer q ta ln Serbin jasht. “Qllimi strategjik i Serbis sht antarsimi n Bashkimin Evropian”, - thot ministri i Tregtis, Millosavlevi. Por, ai shton se nse ka vonesa n kt drejtim, vendi do t’i forcoj marrdhniet me Rusin, Kinn dhe Turqin. Pas dy vjetsh, mbushet nj shekull nga koha kur Turqia u dbua nga Ballkani, pas m shum se 500 vjetsh qndrimi. E ja ku sht Turqia srish. Duket sikur nuk u ikn dot rrugve t uditshme t historis.