Ukraina dhe Rusia janë gati të nënshkruajnë marrëveshje për eksportin e grurit

Plani, i ndërmjetësuar nga Kombet e Bashkuara dhe Turqia, do të lejojë portet ukrainase të rifillojnë eksportet e grurit.  Një bllokadë mujore ruse ka rritur çmimet dhe ka kërcënuar mungesat globale të ushqimit. Kiev dhe Moska janë vendosur të nënshkruajnë një marrëveshje më vonë të premten për të çliruar eksportet e grurit ukrainas që janë bllokuar që nga shkurti shkruan Deutsche Welle.

Propozimi shënon marrëveshjen e parë të madhe midis dy palëve ndërluftuese dhe ka rritur shpresat se një krizë e përkeqësuar e sigurisë ushqimore tani mund të lehtësohet.

Çfarë dimë për marrëveshjen?

Një zëdhënës i presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan shkroi në Twitter se marrëveshja do të nënshkruhet në Stamboll të premten.

Detajet e plota të planit, për të cilin Turqia dhe shefi i Kombeve të Bashkuara Antonio Guterres kanë punuar prej muajsh, nuk u publikuan menjëherë.

Megjithatë, raportet sugjerojnë se palët kanë rënë dakord që anijet e destinuara për në Ukrainë së pari do të kontrollohen për t’u siguruar që nuk ka armë ose pajisje të tjera ushtarake në bord.

Kërkimet do të bëhen gjithashtu kur anijet që transportojnë grurë nga portet e Ukrainës duan të lëvizin në drejtimin tjetër përmes ngushticës së Bosforit.

Një qendër koordinimi do të krijohej në Stamboll dhe do të përfshinte zyrtarë të OKB-së, turq, rusë dhe ukrainas.

Kievi ka kërkuar gjithashtu garanci se Rusia nuk do të përdorë korridoret e sigurta të transportit të krijuar nga marrëveshja për të sulmuar portin e Odesës në Detin e Zi.

As Moska e Kievit nuk e ka konfirmuar ende marrëveshjen, por në një fjalim me video të enjten vonë natën, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy la të kuptohet se portet e vendit të tij në Detin e Zi mund të zhbllokohen së shpejti.

Guterres, ndërkohë, mbërriti në Stamboll të enjten vonë për ceremoninë e nënshkrimit që do të zhvillohet të premten pasdite.

Shtetet e Bashkuara e kanë mirëpritur me kujdes marrëveshjen. Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA Ned Price tha se Uashingtoni do të fokusohet në mbajtjen e Moskës përgjegjëse për respektimin e kushteve të marrëveshjes.

Si është ndikuar siguria ushqimore nga bllokada?

Që nga fillimi i konfliktit, deri në 25 milionë tonë grurë dhe drithëra të tjera janë mbajtur nga luftanijet ruse në portet e Ukrainës.

Ndërkohë, Kievi vendosi mina në ujërat e tij për të shmangur një sulm të frikshëm amfib, i cili ka penguar më tej eksportet nga deti.

Ukraina ka akuzuar gjithashtu Rusinë se ka vjedhur drithë nga rajonet e saj lindore për t’i shitur, dhe për të bombarduar qëllimisht fushat e Ukrainës për t’i vënë zjarrin.

Edhe pse një pjesë e grurit transportohet nëpër Evropë me hekurudhë, rrugë dhe lumë, sasia është e vogël në krahasim me rrugët detare.

Bllokada ka reduktuar furnizimet me drithëra në tregjet në mbarë botën dhe ka rritur çmimet, duke shkaktuar frikën e urisë në vendet ku pasiguria ushqimore është tashmë e shfrenuar.

Disa pjesë të Lindjes së Mesme dhe Afrikës tani përballen me mungesa serioze ushqimore.

Rusia ka mohuar përgjegjësinë për përkeqësimin e sigurisë ushqimore. Në vend të kësaj, Moska ka fajësuar sanksionet perëndimore për ngadalësimin e eksporteve të saj të ushqimit dhe plehrave.

Marrëveshja e grurit vjen një ditë pasi Rusia rivendosi furnizimet kritike me gaz në Evropë përmes Gjermanisë, duke lehtësuar frikën për një krizë energjetike këtë dimër.

Tubacioni i gazit Nord Stream 1 ishte mbyllur për 10 ditë mirëmbajtje dhe Berlini ishte i shqetësuar se Moska do t’i mbante rubinetat e mbyllura në shenjë hakmarrjeje për sanksionet perëndimore për luftën. (Sipas Deutsche Welle )