Vërshimi i armëve në Ukrainë ngre frikën e kontrabandës së armëve

Presidenti Biden pritet të nënshkruajë në ditët në vijim një paketë ndihme sigurie prej 40 miliardë dollarësh, e cila do të mbushë fluksin e raketave, raketave, artilerisë dhe dronëve në Ukrainën e shkatërruar nga lufta shkruan The Washington Post.

Por ajo që mbetet e paqartë është aftësia e Uashingtonit për të mbajtur gjurmët e armëve të fuqishme ndërsa ato hyjnë në një nga qendrat më të mëdha të trafikut në Evropë.

Tregu i paligjshëm i armëve i Ukrainës është rritur që nga pushtimi fillestar i Rusisë në vitin 2014, i mbështetur nga një tepricë e armëve të lira dhe kontrolle të kufizuara mbi përdorimin e tyre.

Ky realitet i pakëndshëm për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj vjen mes lutjeve urgjente të Presidentit Volodymyr Zelensky për të siguruar artilerinë e nevojshme për të kundërshtuar forcat ruse në lindje dhe jug të vendit. Apelet e liderit ukrainas vlerësohen me bashkimin e ligjvënësve të Dhomës së Përfaqësuesve pas kërkesës së fundit për financim në një votim dypartiak 368 pro dhe 57 të martën. Por fluksi i paprecedentë i armëve ka shkaktuar frikën se disa pajisje mund të bien në duart e kundërshtarëve perëndimorë ose të rishfaqen në konflikte të largëta – për dekadat e ardhshme.

“Është thjesht e pamundur të mbash gjurmët jo vetëm se ku po shkojnë të gjithë dhe kush po i përdor, por edhe se si po përdoren”, tha Rachel Stohl, një eksperte e kontrollit të armëve dhe nënkryetare në Qendrën Stimson.

Një zëdhënës i Departamentit të Shtetit tha se Shtetet e Bashkuara kanë kryer një verifikim të plotë të njësive ukrainase që furnizojnë, ndërkohë që kanë detyruar Kievin të nënshkruajë marrëveshje që “nuk lejojnë ritransferimin e pajisjeve te palët e treta pa autorizimin paraprak të qeverisë së SHBA”.

Por mjetet e zbatimit të kontratave të tilla janë relativisht të dobëta – dhe janë bërë edhe më të dobëta nga historia e përzier e pajtueshmërisë së Uashingtonit, deri në muajin e kaluar.

Në mesin e prillit, Shtetet e Bashkuara rritën përfshirjen e tyre në konfliktin e Ukrainës duke njoftuar se do të transferonin një flotë helikopterësh Mi-17 në Ukrainë, të cilat fillimisht i bleu nga Rusia rreth një dekadë më parë.

Shitja fillestare e avionit kërkonte që Shtetet e Bashkuara të nënshkruanin një kontratë që premtonte të mos transferonte helikopterët në asnjë vend të tretë “pa miratimin e Federatës Ruse”, sipas një kopje të certifikatës së postuar në faqen e internetit të Shërbimit Federal të Rusisë në Bashkëpunimi Ushtarak-Teknik.

Rusia e ka denoncuar transferimin, duke thënë se ai “shkel rëndë themelet e së drejtës ndërkombëtare”.

Ekspertët e armëve thonë se agresioni brutal i Rusisë në Ukrainë më shumë sesa justifikon mbështetjen e SHBA-së, shkatërron themelet e përpjekjeve kundër përhapjes së armëve.

“Shkelja e këtyre marrëveshjeve të përdorimit përfundimtar është një kërcënim serioz për kapacitetin themelor, por të dobët, për vendet për të kontrolluar se si përdoren armët”, tha Jeff Abramson, një ekspert për transferimet e armëve konvencionale në Shoqatën e Kontrollit të Armëve.

Një zëdhënës i Pentagonit hodhi poshtë kritikat, duke i quajtur akuzat ruse një shpërqendrim dhe transferimin “të lejuar sipas ligjit të SHBA dhe në përputhje me prioritetet tona të sigurisë kombëtare”.

“Pretendimet e Rusisë janë një përpjekje e pasinqertë për të shkëputur vëmendjen nga pushtimi i paprovokuar i Rusisë dhe historia e saj e veprimeve agresive kundër Ukrainës që nga viti 2014,” tha nënkoloneli i Trupave Detare Anton T. Semelroth.

Puna për të siguruar që armët amerikane të përdoren për qëllimin e tyre – një përgjegjësi e përbashkët e departamenteve të shtetit dhe mbrojtjes – vështirësohet edhe më shumë nga vëllimi i madh i armëve që shkojnë në Ukrainë.

Projektligji i shpenzimeve emergjente që pret miratimin në Senat do të çimentojë statusin e Ukrainës si marrësi i vetëm më i madh në botë i ndihmës amerikane për sigurinë, duke marrë më shumë në vitin 2022 se sa Shtetet e Bashkuara kanë dhënë ndonjëherë për Afganistanin, Irakun ose Izraelin në një vit të vetëm.

Ai do t’i shtojë rezervave të armëve që Shtetet e Bashkuara tashmë i janë përkushtuar Ukrainës, duke përfshirë 1,400 sisteme kundërajrore Stinger, 5,500 raketa antitank, 700 dronë Switchblade, 90 sisteme artilerie Howitzers me rreze të gjatë, 7,000 armë të vogla, 50,000 municione të tjera, 50,000,00. , eksplozivët dhe sistemet e raketave të drejtuara me lazer.

Raketat Stinger, të afta për të rrëzuar avionë komercialë, janë vetëm një nga sistemet e armëve që ekspertët shqetësohen se mund të kalojnë në zotërim të grupeve terroriste që kërkojnë të kryejnë ngjarje me viktima masive.

Kërkesa e financimit të administratës Biden përfshin 8.7 miliardë dollarë për të rimbushur rezervat e armëve të dërguara në Ukrainë, 6 miliardë dollarë për të trajnuar dhe pajisur forcat ukrainase dhe 3.9 miliardë dollarë për forcat amerikane të dislokuara në të gjithë Evropën në përgjigje të krizës së sigurisë që është nisur nga lufta.

Vendet e tjera të NATO-s kanë transferuar miliarda dollarë në armë dhe pajisje ushtarake që nga fillimi i armiqësive.

“Ndihma tejkalon vitin e pikut të asistencës ushtarake të SHBA-së për forcat afgane të sigurisë gjatë asaj lufte 20-vjeçare”, tha William Hartung, një ekspert i kontrollit të armëve në institutin kërkimor Quincy Institute. “Në atë rast, SHBA-të kishin një prani të madhe në vend që krijonte të paktën mundësinë e gjurmimit se ku po përfundonin armët. Për krahasim, qeveria e SHBA-së është e verbër në drejtim të monitorimit të armëve të furnizuara për milicitë civile dhe ushtrinë në Ukrainë.” shtoi ai.

Historia e Ukrainës si qendër për trafikun e armëve daton që nga rënia e Bashkimit Sovjetik, kur ushtria sovjetike la pas sasi të mëdha armësh të vogla dhe të lehta në Ukrainë pa regjistrim adekuat dhe kontroll të inventarit. Sipas Small Arms Survey, një organizatë kërkimore me bazë në Gjenevë, një pjesë e 7.1 milionë armëve të vogla të ushtrisë ukrainase në magazinë në 1992 “u devijuan në zonat e konfliktit” duke nënvizuar “rrezikun e rrjedhjes në tregun e zi lokal”.

Problemi u bë më i mprehtë pas pushtimit të Rusisë në vitin 2014, i cili pa luftëtarët duke plaçkitur armët dhe objektet e ruajtjes së municioneve të Shërbimit të Sigurisë të Ukrainës, ministrive të Brendshme dhe të Mbrojtjes. “Luftëtarët e parregullt nga të dyja palët fituan në mënyrë progresive akses në një gamë të gjerë pajisjesh të nivelit ushtarak, duke përfshirë spektrin e plotë të armëve të vogla dhe të lehta,” sipas një raporti nga Small Arms Survey në 2017. “Zyrtarët vlerësuan se të paktën 300,000 armët e vogla dhe të lehta u plaçkitën ose humbën midis 2013 dhe 2015”, duke ofruar një përfitim për tregun e zi të vendit të drejtuar nga grupe të stilit mafioz në rajonin e Donbasit dhe rrjete të tjera kriminale.

Qeveria e SHBA është e vetëdijshme për sfidat e vendit me përhapjen e armëve, megjithëse ka qenë e paqartë në përshkrimin e masave paraprake që po merr.

Javë pas pushtimit të fundit rus të Ukrainës më 24 shkurt, një grup zyrtarësh ndërinstitucionalë në administratën e Bidenit u takuan me ekspertë të jashtëm të kontrollit të armëve për të diskutuar rrezikun e përhapjes së armëve të vogla në konflikt. Sipas Stohl, i cili mori pjesë në një nga takimet, zyrtarët amerikanë ofruan garanci për verifikimin e forcave të sigurisë ukrainase dhe adresimin e raporteve për transferim të paautorizuar – por detaje të pakta se si ndodh verifikimi ose monitorimi. “Kjo nuk frymëzon shumë besim,” tha Stohl.

Ekspertë të tjerë të armëve ndihen në mënyrë të ngjashme të paqartë.

“Është e paqartë se çfarë masash zbutëse apo monitorimi kanë ndërmarrë SHBA-ja dhe vendet e tjera, apo çfarë garancish kanë marrë, për të siguruar mbrojtjen e civilëve përmes këtyre transferimeve shumë të mëdha”, tha Annie Shiel, një këshilltare e lartë në Qendrën për Civilët. në Konflikt.

Disa nga hapat e rekomanduar përfshijnë krijimin e një hetuesi të posaçëm siç bëri qeveria e SHBA-së në Afganistan, duke siguruar që çdo transferim i armëve të përmbajë procedura të forta gjurmimi, duke shtuar detyrimet për të drejtat e njeriut në kushtet e shitjes dhe duke përfshirë specifikat se cilat njësi mund të autorizohen për të marrë transferime të tilla. (Në vitin 2018, Kongresi e ndaloi batalionin Azov të Ukrainës, një grup nacionalist i ekstremit të djathtë i lidhur me neo-nazizmin, të merrte armë nga SHBA.)

Ka shqetësime shtesë midis grupeve vëzhguese për përhapjen e armëve që rrjedhin nga Moska, mes raporteve se ka regjistruar mercenarë nga Libia, Siria dhe Çeçenia, si dhe Grupi Wagner, një kontraktor rus.

Gjatë një takimi televiziv të Këshillit të Sigurimit të Rusisë në mars, ministri i Mbrojtjes Sergei Shoigu tha se 16,000 vullnetarë në Lindjen e Mesme ishin gati për të luftuar përkrah forcave të mbështetura nga Rusia në Ukrainën Lindore.

Në përgjigje, presidenti rus Vladimir Putin ofroi miratimin e tij, duke thënë: “Ne duhet t’u japim atyre atë që duan dhe t’i ndihmojmë ata të arrijnë në zonën e konfliktit”.

Në të njëjtin takim, Shoigu propozoi dorëzimin e raketave të kapura amerikane Javelin dhe Stinger te separatistët pro-rusë në rajonin e Donbasit. “Ju lutemi bëni këtë,” i tha Putin Shoigunit.

Futja e luftëtarëve të huaj në një konflikt rrezikon që armët të kthehen në vendet e origjinës së këtyre individëve kur të mbarojnë luftimet në Ukrainë. Megjithatë, ka raporte kontradiktore për praninë e luftëtarëve të huaj atje, dhe është e paqartë saktësisht se sa prej tyre kanë udhëtuar në Ukrainë.

Mungesa e informacionit ka nxitur thirrjet për përgjigje nga administrata dhe vëmendjen nga Kongresi.

“Disa nga armët e ofruara në konfliktin në Ukrainë ka të ngjarë të gjenden vite, dhe ndoshta dekada më vonë,” tha Abramson. “Udhëheqësit e Kongresit duhet t’i bëjnë këto pyetje, në konferenca të klasifikuara nëse është e nevojshme, dhe publiku duhet të informohet më mirë.”