Vlor-Otranto,ura e mortit
N portin detar jugor dy tragete presin n kt thllim janari prcjelljen e emigrantve n shtetin Italian.Ka vite q ura me Brindizin funksionon mrekullisht.Dikur vite m par ura detare e ngrehur ishte Vlor-Otranto q nuk shkonte m tepr se 70 km rrugtim detar.Por q prej 6 vitesh,Otranto u ndrpre dhe ura detare filloi lidhjen e saj me qytetin m t largt Brindizin.Tani mrgimi n det nuk sht m dy or,por 6 or me udhtort detare.Emigrantt q kan ikur nga vendi n vite t ndryshme vijn dhe ikin dy her n vit.N stinn e dimrit me afrimin e krishtlindjeve dhe n sezonin e plazheve,kryesisht meskorriku.Sipas t dhnave q ka qarku i Vlors,numri i emigrantve t ktij qarku i kalon 200 mij vet i prqndruar kryesisht n dy shtete,Itali dhe Greqi dhe farepak n SHBA,Kanada dhe Europ.Problemet q mbart ky emigracion jan t shumta,por nuk do t bjm prezent kto.
N nj Tv serioz si Vizion plus,ka filluar nj emision investigimi n krkim t t humburve shqiptar, q kurr shteti i ktyre viteve nuk e kreu dot si mision t tij pr ti gjetur shtetart e vet.N krkim t t humburve sht nj mision humanitar e njerzor pr t gjith ata shqiptar, q kan humbur e mund t jen gjall n shtetet perndimore dhe pr t gjith ata q jan zhdukur ,jan vrar,ose kan vdekur,por ende nj varr,n trojet e tyre nuk e kan.Duke punuar si gazetar n qytetin detar t Vlors,vite m par m sht paraqitur nj rast i ktill me nj histori tragjike si ma rrfeu nj i afrm .Ishin koh eksodesh t mdha dhe me ndryshim sistemi n Shqipri. Ishte koha e eksodit t vitit 91.
...
Humbtir e madhe ujore..Qyteti n kmbt e tij,llapashitej nn kapotn ushtarake. t diktaturs.Njerzit e ngritur me syt e prgjumur nn cigrimn e atij dimri,krkonin rishtazi nj cop truall t ri.
Mars,91.Regjistrohet koh e ftoht,n t gjitha buletinet metrologjike.Frymarrja e prditshmris s qytetit ishte shtuar.Copra nga bisedat,q ndeshje n rrug:Kan filluar t nisen anije pr n Itali...
-Tre nga ato kan kaptuar mezokanalin.Sduhet besuar ende,kta t vrasin. sht vrar.B.XH.. e kan gjuajtur,sapo u nis ...
T shtna armsh,q lmonin e kafshonin muzgjet ishin reflekse,q shquheshin ndr m t shumtit e kohs. Nga versioni i asaj dite marsi kemi kt rrfim: Portin e vogl e kishin msir,refugjatt,t strehuar n nj ast vetmie n at marramndje dhe rrmuj t prgjithshme,ishin rrmbyer motopeshkatore dhe ndonj transportues tjetr detar.Tre ditt e para bilanci,q bhej n kapiterin e portit:Rrmbimi i mjeteve detare ishte kryer me brutalitet nga refugjatt eksodist,t prbr nga turma t mdha.Si t veprojm Stop.
Nn vrazhdsin e kohs ishte krkuar arja e madhe e prgjithmon e komunizmit..Ata kishin ln brigjet me pikllimin,q u ndihej n shpirt dhe si udhrrfyes kishin tokn e premtuar n perndim.Ndrkoh,nga zyrat e larta t shtetit komunist mbrinin me togje mesazhet:Mos i lini t ikin,prdorni edhe armt.
T nesrmen ndryshohet amplitua:I lini t ikin,se kemi zgjedhjet, prpara.
Togjet e zjarrit ndrisnin si yje,ato net marsi t ftohta me acar.Porti i Vlors.Qyteti jetonte me shpirtin tek deti.Dhe sa m lart,sa m i fuqishm bhej prgjrimi i nnave pr djemt,q iknin e iknin si kurr ndonjher,aq m tepr vala eksodistve trefishohej.Ishte e vetmja shpres.
Tre motopeshkatoret e para t ngarkuara me nj dndsi t atill,sa pr nj kokr moll nuk kishte vend,kapn bregun prtej mezokanalit.Lajmet e para se kishin mbritur e dha RAIUNO,RAIDUE,pothuajse tr ditn.
-Si ka qn deti ?Pothuajse i trbuar.
-A kishte t vrar,vetm nj.Ishte vrar.E kishin qlluar dhe kishte vdekur n kabinn e motopeshkatores.Ishte qlluar me arm,nga mjetet detare t kufirit.Pandehja e bots,pr t ishte ndrra e perndimit t shuar.Ai duke disponuar aftsin e ndrimit,vritet pabesisht.Dhe bota ishte koshiente pr fatkeqsin e t marrve,q n pozitat e tyre lshuan urdhra ksisoji.Mirpo urdhri i vrasjes,ishte zhdukur labirintheve,ku murosej krimi.
N krkim t t humburve t detit
4 Mars 91.Rimorkatori i vjetr,tre dit ngarkuar,sakaq nuk kishte pllmb n dysheme dhe ata,q mbeten,hypn sipr tyre.Turmat e mdha prisnin,prtej,largoheshin ve n mesnatQyteti nuk ndjente gjum.Syt e tij ,rridhnin lot t pathar.Rimorkatori ishte n listn e t rrmbyerve.Rrugn e aventurs e mori n muzg,mbasi kishte pritur tre dit,ngjeshur n bankin,shtrir pr t marr nj sy gjum.Firoma e njrit prfundonte n faqen e tjetrit,q kishte tre dit pa vn brisk.N ritmin e ksaj frymarrje,qielli ishte mbyllur pus dhe nata e ftoht,acar,q t thanteKoh e mardhur,palc dimri me er ujqrish deti.Motort e rimorkiatorit t vjetr,prisnin si m thik hepimin e ujit,q formonte hinkn.Diku ai gulonte,ecte prpara.Prball nj sprove t ktill, drejt ndrrs s toks s premtuar,n shpirtin e tyre ishte akumuluar dhimbja,q kishin psuar atje,t pakrah,t pa shpres,t humbur dhe dhuna q vinte me nj intesitet prflid,q grryente dhe prmbyste themelet e socializmit.
Ishte er e ftoht,therse e marsit 91,q greu definitivisht themelet e atij rregjimi.Ata,prpara kishin shpresn.,vezullimi i dritave u ngjante me at vegim magjik,n at llahtari dhe n ast ,ehrja u ndronte.Shumica,t rinj,me shpirt t pastr,dhe t virgjr.N rimorkiator,hera-hers,thyhej heshtja.U duk sikur,bryma e nats i mbuloi vezullimin e ndrrs s tyre.Rimorkiatori apiste thell ujrat e kripura.Kishin mbshtetur kokat n supet e tjetrit,n t njjtin koh.Pak prpara mesnats,kur po afroheshin ujrave teritoriale.V.H,kishte ln bukn me ullinj n dysheme.Djalloshi,ka braktisur vendin dhe nga marremendja ka shkuar tek tubot ansore,ka hedhur duart,por ah t atilla,atje s'kishte.Ka rn n detin shkum.Ka humbur n ast n hapsir-zbrasti.Esht,ar qielli,nga britma e tij e vetme.Oh !!!Era,qe ndalur papritur,qielli pus.
-Ka rn nj njeri n det.Ndalojeni,pr at Zot,bhet ?
Rimorkiatori mbasi ka ecur disa milje sht kthyer ka shkuar ta gjej gjurmt ndajmesnatn e trishtuar,t zymt e t pist.Ekzagjirisht ka ndodhur kshtu.Gjurmt e djaloshit i kishte kafshuar deti.Mbas tij sht hedhur n det nj ushtar,pr t shptuar,por deti i tmershm i ka prpir t dy.Krkund gjurm t dy jetve su gjendn.I ran kryq e trthor. vendit,por atje mbretronte deti pus dhe heshtj e rnd,thellsia dhe era q,nisi vrullshm me t fshikulluar.N rimorkiator,gjndja,qe e trisht.Duke u torturuar nga dhimbja pa pasur kujt tja rrfnin ve vetes fatkeqsin e tyre,ata nuk mund t duronin dot dshirn,q kishin pr t derdhur lot.Ora,mesnatn kishte kaprcyer.Sorollatja n det u kushtoi edhe jetn.Ndrkoh,nga ana e prtejme rimorkiatori,q kishte ecur kuturi sht qlluar me top nga marina jugosllave,q u hakrrohej djelmoshave,prse kta shqiptar e braktisnin socializmin .Toruahumbur nga paniku ,nuk e kishin marr dot vesh se pr ku udhtonte rimorkiatori i vjetruar,kur ata ende t marrosur gati po ngrinin s ftohti.N kuesturn italiane sht marr vesh fatkeqsia.Nj helikopter i karabinjeris ka fluturuar,n vendin e ndodhjes,kur era kishte pushuar,deti ishte i qet dhe dita e zymt.Helikopteri ka krkuar disa or,kur ka mbritur,pfundimi ishte i par:Asgj e re.
Ekspertt kan konkluduar se n vendin e mbytjes,nuk u gjet asnj gjurm.N kto ujra,ka rryma thithse t fuqishme.Kishin br,sht e mundur,por rezultati kishte dalur negativ.Gjurmt e tyre nuk u gjetn.Si kudo,familja,at dimr e krkuan zyrave t kryqit t kuq,npr ministri pr tu lidhur me shtetet fqinje,pr t gjetur t paktn kufomn,por shurdhria e shtetit dhe burokratve ishte memece.Krejt lakuriqe prgjigjet:
-Mos iknin,u duhej atje ja ku e kishin socializmin.!
Kshtu ndrra pr nj troll t ri, perndimin e shpress,mbeti dhimbje,mbeti kujtim i shndrruar tash n rrfim.Pr ata,q si varr u mbeti deti,streha e fundme e tyre vendi ku ish ngjizur dhimbja , gzimi, dshprimi, ndrra, frika, dhe vdekja n fund.Kshtu,kujtimet e dhjetra shqiptarve,q i mori deti,vijn tek ne dhe mbijn prher t reja n tokn e shpirtit ton.Nj lutje prano ti udhtar i detrave ,aty hidh nj lule,se pr t mbritur ktu n vendin tnd,ata rrugt i shtruan me gjak.Deti ua lau qefint e vdekjes, i mbshtolli deti, i mbuloi n kraht e tij,n fundin e tij,dhe nga dhimbja grryhen brigjet ngadal,derisa t treten deri sa t mos mbetet asnj dshmitar okular,q t dshmoj,kundr detit,absolutisht.Ja njohim fajet detit sigurisht,prandaj mbi t rndojn fajet e krimit sigurisht
N nj Tv serioz si Vizion plus,ka filluar nj emision investigimi n krkim t t humburve shqiptar, q kurr shteti i ktyre viteve nuk e kreu dot si mision t tij pr ti gjetur shtetart e vet.N krkim t t humburve sht nj mision humanitar e njerzor pr t gjith ata shqiptar, q kan humbur e mund t jen gjall n shtetet perndimore dhe pr t gjith ata q jan zhdukur ,jan vrar,ose kan vdekur,por ende nj varr,n trojet e tyre nuk e kan.Duke punuar si gazetar n qytetin detar t Vlors,vite m par m sht paraqitur nj rast i ktill me nj histori tragjike si ma rrfeu nj i afrm .Ishin koh eksodesh t mdha dhe me ndryshim sistemi n Shqipri. Ishte koha e eksodit t vitit 91.
...
Humbtir e madhe ujore..Qyteti n kmbt e tij,llapashitej nn kapotn ushtarake. t diktaturs.Njerzit e ngritur me syt e prgjumur nn cigrimn e atij dimri,krkonin rishtazi nj cop truall t ri.
Mars,91.Regjistrohet koh e ftoht,n t gjitha buletinet metrologjike.Frymarrja e prditshmris s qytetit ishte shtuar.Copra nga bisedat,q ndeshje n rrug:Kan filluar t nisen anije pr n Itali...
-Tre nga ato kan kaptuar mezokanalin.Sduhet besuar ende,kta t vrasin. sht vrar.B.XH.. e kan gjuajtur,sapo u nis ...
T shtna armsh,q lmonin e kafshonin muzgjet ishin reflekse,q shquheshin ndr m t shumtit e kohs. Nga versioni i asaj dite marsi kemi kt rrfim: Portin e vogl e kishin msir,refugjatt,t strehuar n nj ast vetmie n at marramndje dhe rrmuj t prgjithshme,ishin rrmbyer motopeshkatore dhe ndonj transportues tjetr detar.Tre ditt e para bilanci,q bhej n kapiterin e portit:Rrmbimi i mjeteve detare ishte kryer me brutalitet nga refugjatt eksodist,t prbr nga turma t mdha.Si t veprojm Stop.
Nn vrazhdsin e kohs ishte krkuar arja e madhe e prgjithmon e komunizmit..Ata kishin ln brigjet me pikllimin,q u ndihej n shpirt dhe si udhrrfyes kishin tokn e premtuar n perndim.Ndrkoh,nga zyrat e larta t shtetit komunist mbrinin me togje mesazhet:Mos i lini t ikin,prdorni edhe armt.
T nesrmen ndryshohet amplitua:I lini t ikin,se kemi zgjedhjet, prpara.
Togjet e zjarrit ndrisnin si yje,ato net marsi t ftohta me acar.Porti i Vlors.Qyteti jetonte me shpirtin tek deti.Dhe sa m lart,sa m i fuqishm bhej prgjrimi i nnave pr djemt,q iknin e iknin si kurr ndonjher,aq m tepr vala eksodistve trefishohej.Ishte e vetmja shpres.
Tre motopeshkatoret e para t ngarkuara me nj dndsi t atill,sa pr nj kokr moll nuk kishte vend,kapn bregun prtej mezokanalit.Lajmet e para se kishin mbritur e dha RAIUNO,RAIDUE,pothuajse tr ditn.
-Si ka qn deti ?Pothuajse i trbuar.
-A kishte t vrar,vetm nj.Ishte vrar.E kishin qlluar dhe kishte vdekur n kabinn e motopeshkatores.Ishte qlluar me arm,nga mjetet detare t kufirit.Pandehja e bots,pr t ishte ndrra e perndimit t shuar.Ai duke disponuar aftsin e ndrimit,vritet pabesisht.Dhe bota ishte koshiente pr fatkeqsin e t marrve,q n pozitat e tyre lshuan urdhra ksisoji.Mirpo urdhri i vrasjes,ishte zhdukur labirintheve,ku murosej krimi.
N krkim t t humburve t detit
4 Mars 91.Rimorkatori i vjetr,tre dit ngarkuar,sakaq nuk kishte pllmb n dysheme dhe ata,q mbeten,hypn sipr tyre.Turmat e mdha prisnin,prtej,largoheshin ve n mesnatQyteti nuk ndjente gjum.Syt e tij ,rridhnin lot t pathar.Rimorkatori ishte n listn e t rrmbyerve.Rrugn e aventurs e mori n muzg,mbasi kishte pritur tre dit,ngjeshur n bankin,shtrir pr t marr nj sy gjum.Firoma e njrit prfundonte n faqen e tjetrit,q kishte tre dit pa vn brisk.N ritmin e ksaj frymarrje,qielli ishte mbyllur pus dhe nata e ftoht,acar,q t thanteKoh e mardhur,palc dimri me er ujqrish deti.Motort e rimorkiatorit t vjetr,prisnin si m thik hepimin e ujit,q formonte hinkn.Diku ai gulonte,ecte prpara.Prball nj sprove t ktill, drejt ndrrs s toks s premtuar,n shpirtin e tyre ishte akumuluar dhimbja,q kishin psuar atje,t pakrah,t pa shpres,t humbur dhe dhuna q vinte me nj intesitet prflid,q grryente dhe prmbyste themelet e socializmit.
Ishte er e ftoht,therse e marsit 91,q greu definitivisht themelet e atij rregjimi.Ata,prpara kishin shpresn.,vezullimi i dritave u ngjante me at vegim magjik,n at llahtari dhe n ast ,ehrja u ndronte.Shumica,t rinj,me shpirt t pastr,dhe t virgjr.N rimorkiator,hera-hers,thyhej heshtja.U duk sikur,bryma e nats i mbuloi vezullimin e ndrrs s tyre.Rimorkiatori apiste thell ujrat e kripura.Kishin mbshtetur kokat n supet e tjetrit,n t njjtin koh.Pak prpara mesnats,kur po afroheshin ujrave teritoriale.V.H,kishte ln bukn me ullinj n dysheme.Djalloshi,ka braktisur vendin dhe nga marremendja ka shkuar tek tubot ansore,ka hedhur duart,por ah t atilla,atje s'kishte.Ka rn n detin shkum.Ka humbur n ast n hapsir-zbrasti.Esht,ar qielli,nga britma e tij e vetme.Oh !!!Era,qe ndalur papritur,qielli pus.
-Ka rn nj njeri n det.Ndalojeni,pr at Zot,bhet ?
Rimorkiatori mbasi ka ecur disa milje sht kthyer ka shkuar ta gjej gjurmt ndajmesnatn e trishtuar,t zymt e t pist.Ekzagjirisht ka ndodhur kshtu.Gjurmt e djaloshit i kishte kafshuar deti.Mbas tij sht hedhur n det nj ushtar,pr t shptuar,por deti i tmershm i ka prpir t dy.Krkund gjurm t dy jetve su gjendn.I ran kryq e trthor. vendit,por atje mbretronte deti pus dhe heshtj e rnd,thellsia dhe era q,nisi vrullshm me t fshikulluar.N rimorkiator,gjndja,qe e trisht.Duke u torturuar nga dhimbja pa pasur kujt tja rrfnin ve vetes fatkeqsin e tyre,ata nuk mund t duronin dot dshirn,q kishin pr t derdhur lot.Ora,mesnatn kishte kaprcyer.Sorollatja n det u kushtoi edhe jetn.Ndrkoh,nga ana e prtejme rimorkiatori,q kishte ecur kuturi sht qlluar me top nga marina jugosllave,q u hakrrohej djelmoshave,prse kta shqiptar e braktisnin socializmin .Toruahumbur nga paniku ,nuk e kishin marr dot vesh se pr ku udhtonte rimorkiatori i vjetruar,kur ata ende t marrosur gati po ngrinin s ftohti.N kuesturn italiane sht marr vesh fatkeqsia.Nj helikopter i karabinjeris ka fluturuar,n vendin e ndodhjes,kur era kishte pushuar,deti ishte i qet dhe dita e zymt.Helikopteri ka krkuar disa or,kur ka mbritur,pfundimi ishte i par:Asgj e re.
Ekspertt kan konkluduar se n vendin e mbytjes,nuk u gjet asnj gjurm.N kto ujra,ka rryma thithse t fuqishme.Kishin br,sht e mundur,por rezultati kishte dalur negativ.Gjurmt e tyre nuk u gjetn.Si kudo,familja,at dimr e krkuan zyrave t kryqit t kuq,npr ministri pr tu lidhur me shtetet fqinje,pr t gjetur t paktn kufomn,por shurdhria e shtetit dhe burokratve ishte memece.Krejt lakuriqe prgjigjet:
-Mos iknin,u duhej atje ja ku e kishin socializmin.!
Kshtu ndrra pr nj troll t ri, perndimin e shpress,mbeti dhimbje,mbeti kujtim i shndrruar tash n rrfim.Pr ata,q si varr u mbeti deti,streha e fundme e tyre vendi ku ish ngjizur dhimbja , gzimi, dshprimi, ndrra, frika, dhe vdekja n fund.Kshtu,kujtimet e dhjetra shqiptarve,q i mori deti,vijn tek ne dhe mbijn prher t reja n tokn e shpirtit ton.Nj lutje prano ti udhtar i detrave ,aty hidh nj lule,se pr t mbritur ktu n vendin tnd,ata rrugt i shtruan me gjak.Deti ua lau qefint e vdekjes, i mbshtolli deti, i mbuloi n kraht e tij,n fundin e tij,dhe nga dhimbja grryhen brigjet ngadal,derisa t treten deri sa t mos mbetet asnj dshmitar okular,q t dshmoj,kundr detit,absolutisht.Ja njohim fajet detit sigurisht,prandaj mbi t rndojn fajet e krimit sigurisht