41 deputetë të PD çojnë në Kushtetuese komisionin hetimor për KAYO-n

41 deputetë të opozitës i janë drejtuar Gjykatës Kushtetuese për të kundërshtuar vendimin e mazhorancës për rrëzimin e kërkesës për ngritjen e një Komisioni Hetimor parlamentar për veprimtarinë e shoqërisë shtetërore “KAYO” sh.a., e cila lidhet me marrëveshjet e bashkëpunimit, prodhimin, importin, eksportin dhe tregtimin e armëve, municioneve dhe pajisjeve ushtarake.

Kërkesa vjen pas vendimit të 8 tetorit 2026, kur mazhoranca rrëzoi me shumicë votash nismën e opozitës. Deputetët kërkojnë që Gjykata Kushtetuese të detyrojë Kuvendin të ngrejë komisionin hetimor dhe të shpallë antikushtetues vendimin nr. 164/2026, për mosmiratimin e projektvendimit.

Në objektin e komisionit të kërkuar nga opozita përfshiheshin kontrolli i ligjshmërisë së marrëveshjeve të KAYO-s me palët e treta, verifikimi i procedurave të përzgjedhjes dhe negocimit të kontratave, si dhe kontrolli i veprimtarisë së shoqërisë mëmë dhe kompanive bija në fushën e prodhimit dhe tregtimit të armëve.

Gjithashtu, opozita kërkonte hetimin e përdorimit të fondeve nga Buxheti i Shtetit, verifikimin e dyshimeve për krijimin e një skeme të trafikut ndërkombëtar të armëve dhe vlerësimin e përmbushjes së detyrimeve që rrjedhin nga Traktati i Atlantikut të Veriut, NATO.

Në argumentet e paraqitura në Kushtetuese, 41 deputetët pretendojnë se vendimi i mazhorancës ka cenuar të drejtën kushtetuese të pakicës parlamentare për ngritjen e komisioneve hetimore. Sipas tyre, kjo e drejtë nuk mund të mohohet apo kufizohet nga vendimmarrja e shumicës, pasi kërkesa e një të katërtës së deputetëve e bën të detyrueshme ngritjen e komisionit.

Deputetët i referohen nenit 77 të Kushtetutës dhe jurisprudencës së Gjykatës Kushtetuese, duke argumentuar se komisionet hetimore janë një instrument i rëndësishëm i kontrollit parlamentar dhe se në një sistem parlamentar është opozita ajo që ka përgjegjësinë për të mbikëqyrur qeverisjen.

Sponsorizuar

Në kërkesë theksohet se, edhe në rastet kur mazhoranca pretendon se objekti i hetimit bie ndesh me parimet kushtetuese, ajo duhet të propozojë formulime alternative, duke i dhënë mundësi pakicës parlamentare të riformulojë kërkesën.

“Ne deputetët e pakicës parlamentare jemi të vendosur për të qëndruar të angazhuar në proceset demokratike brenda sistemit institucional, por nuk do të pajtohemi kurrë me asgjësimin e parlamentarizimit apo mohimin e të drejtave tona kushtetuese”, thuhet në kërkesën drejtuar Gjykatës Kushtetuese.

Opozita pretendon se mazhoranca po e trajton Kuvendin si një institucion njëpartiak dhe se vendimmarrjet po diktohen nga shumica e votave dhe jo nga argumentet. Sipas deputetëve, deri më tani nuk është pranuar asnjë kërkesë e pakicës parlamentare për ngritjen e komisioneve hetimore.

Në mbështetje të pretendimeve të tyre, deputetët përmendin edhe Raportin e Progresit të Komisionit Europian për vitin 2026, i cili, sipas tyre, ngre shqetësime për funksionimin demokratik të Kuvendit dhe kontrollin parlamentar.

Në përfundim, 41 deputetët kërkojnë që Gjykata Kushtetuese ta shqyrtojë çështjen me përparësi dhe të vendosë për detyrimin e Kuvendit për ngritjen e Komisionit Hetimor për KAYO-n.