Bota mirëpret armëpushimin SHBA–Iran dhe bën thirrje për paqe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme

Marrëveshja dyjavore e armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, e ndërmjetësuar nga Pakistani, ka sjellë reagime të shumta nga vendet e Lindjes së Mesme.
Palët ndërluftuese ranë dakord të pezullojnë sulmet dhe të lejojnë tranzit të sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit, një korridor jetik për tregtinë globale të energjisë.
Festimet shpërthyen në Iran pas njoftimit, ndërsa udhëheqësit rajonalë e kanë cilësuar armëpushimin si një hap pozitiv drejt uljes së tensioneve dhe hapjes së rrugës për diplomaci.
Reagimet e vendeve të botës
Kina: Zëdhënësja Mao Ning tha se Pekini e mirëpret marrëveshjen dhe nënvizoi rolin e Kinës në inkurajimin e saj. Ministri i Jashtëm Wang Yi ka zhvilluar 26 telefonata me homologët e rajonit, ndërsa i dërguari i Pekinit ka vizituar zonat e prekura. Kina premton të vazhdojë përpjekjet për një fund të plotë të luftës.
Rusia: Maria Zakharova deklaroi se “sulmi agresiv dhe i paprovokuar kundër Iranit” pësoi një disfatë shkatërruese. Ajo theksoi domosdoshmërinë e ndalimit të menjëhershëm të agresionit dhe gjetjes së një zgjidhjeje politike. Ish-presidenti Dmitry Medvedev shtoi se armëpushimi tregoi mbizotërimin e arsyes, por paralajmëroi se “nuk do të ketë naftë të lirë”.
Izraeli: Kryeministri Benjamin Netanyahu mbështeti vendimin e Trump për pezullimin e sulmeve, por theksoi se armëpushimi “nuk përfshin Libanin”, ku Izraeli po lufton kundër Hezbollahut.
Kombet e Bashkuara: Sekretari i Përgjithshëm Antonio Guterres u bëri thirrje palëve të respektojnë marrëveshjen për të hapur rrugën drejt paqes së qëndrueshme dhe për të mbrojtur jetët e civilëve. Ai falënderoi Pakistanin për rolin ndërmjetësues.
Bashkimi Evropian: Ursula von der Leyen e quajti armëpushimin “qetësim të nevojshëm”. Antonio Costa kërkoi zbatimin e plotë të kushteve, ndërsa Kaja Kallas e cilësoi marrëveshjen si “hap prapa nga pragu i krizës”.
Spanja: Kryeministri Pedro Sanchez tha se armëpushimet janë të mirëpritura, por paralajmëroi se “lehtësimi i çastit nuk duhet të na bëjë të harrojmë kaosin dhe jetët e humbura”.
India: Deklaroi se konflikti ka shkaktuar vuajtje të mëdha dhe ka prishur rrjetet globale të furnizimit. Shprehu pritshmëri për liri të plotë lundrimi në Ngushticën e Hormuzit.
Franca: Presidenti Emmanuel Macron e përshkroi armëpushimin si “një gjë shumë të mirë” dhe kërkoi që të përfshijë edhe Libanin.
Japoni: Sekretari Minoru Kihara e cilësoi marrëveshjen si “veprim pozitiv” dhe shprehu pritshmëri për një marrëveshje përfundimtare.
Indonezia: Mirëpriti armëpushimin dhe kërkoi respektimin e sovranitetit dhe diplomacisë. Po ashtu, kërkoi hetim për vdekjen e tre paqeruajtësve indonezianë në Liban.
Malajzia: E cilësoi marrëveshjen si “hap vendimtar drejt uljes së tensioneve” dhe kërkoi respektim të plotë të kushteve për të shmangur rikthimin e armiqësive.
Australia: Kryeministri Anthony Albanese dhe ministrja Penny Wong paralajmëruan se mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka shkaktuar tronditje në furnizimin me energji dhe ndikim në çmimet globale.
Zelanda e Re: Winston Peters e mirëpriti marrëveshjen, por tha se duhet bërë më shumë për një armëpushim të qëndrueshëm.
Gjermania: Kancelari Friedrich Merz falënderoi Pakistanin për rolin ndërmjetësues dhe kërkoi negociata për një fund të qëndrueshëm të luftës.
Ukraina: Ministri Andrii Sybiha e përshëndeti armëpushimin dhe bëri thirrje për “vendosmëri të ngjashme” nga SHBA për t’i dhënë fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Arabia Saudite: Ministria e Jashtme e mbretërisë tha se “mirëpret” armëpushimin dhe kërkoi ndërprerjen e sulmeve ndaj vendeve të rajonit.
Ajo theksoi se Ngushtica e Hormuzit duhet të hapet dhe shprehu shpresën se armëpushimi do të çojë në një paqësim gjithëpërfshirës e të qëndrueshëm.
Katar: E cilësoi armëpushimin si një “hap fillestar drejt uljes së tensioneve” dhe bëri thirrje për respektimin e plotë të marrëveshjes.
Ministria theksoi rëndësinë e sigurisë së kalimeve detare dhe lirisë së lundrimit ndërkombëtar.
Emiratet e Bashkuara Arabe: Këshilltari diplomatik Anwar Gargash deklaroi se Emiratet “fituan përmes një mbrojtjeje epike kombëtare” dhe se tani vendi ecën përpara me kapacitet më të fortë për të ndikuar në rajon.
Oman: Shprehu mirënjohje për përpjekjet e Pakistanit dhe palëve të tjera, duke theksuar nevojën për intensifikimin e përpjekjeve për një zgjidhje të përhershme të krizës.
Iraku: Mirëpriti armëpushimin, por bëri thirrje për “dialog serioz dhe të qëndrueshëm” mes SHBA-së dhe Iranit, duke adresuar shkaqet rrënjësore të mosmarrëveshjeve.
Egjipti: E cilësoi armëpushimin si një mundësi të rëndësishme për negociata dhe diplomaci. Ministria tha se do të vazhdojë përpjekjet me Pakistanin dhe Turqinë për të promovuar sigurinë dhe stabilitetin rajonal.
Turqia: Mirëpriti armëpushimin dhe premtoi mbështetje për negociatat që do të zhvillohen në Islamabad, duke kërkuar zbatimin e plotë të marrëveshjes në terren.
Sudani: E cilësoi armëpushimin si “një hap pozitiv drejt uljes së tensioneve” dhe mbështeti diplomacinë për paqe e stabilitet në rajon.
/rtsh.al/