Dita Ndërkombëtare e Vajzës 2025, vajzat në vijën e pare të krizave

TIRANË, 11 tetor /ATSH/ – Më 11 tetor, bota feston Ditën Ndërkombëtare të Vajzës, një moment për të nxjerrë në pah zërin, veprimet dhe lidershipin e vajzave.

Tema e këtij viti është ”Vajza që jam, ndryshimi që udhëheq; Vajzat në vijën e parë të krizave”,  duke theksuar rolin e tyre aktiv në përballimin e sfidave globale dhe krizave të shumta.

Sipas UNICEF-it, vajzat 15-19 vjeç janë dy herë më të prirura të mos jenë në arsim, punësim ose trajnime krahasuar me djemtë. Në vendet me konflikte dhe kriza, kjo gjendje është edhe më shqetësuese, duke rritur rrezikun e martesave të fëmijëve, dhunës seksuale dhe mortalitetit matern.

Krizat jo vetëm i pengojnë mundësitë e arsimimit, por rrezikojnë edhe shëndetin dhe mirëqenien e tyre psikologjike.

Të dhënat tregojnë se vetë dëmtimi ka qenë një nga shkaqet kryesore të vdekjes mes vajzave adoleshente gjatë 20 viteve të fundit.

Afërsisht një në katër vajza 15-19 vjeç që kanë pasur marrëdhënie kanë përjetuar dhunë nga partneri, ndërsa një në pesë gra të reja 20-24 vjeç u martuan që fëmijë.

Shifrat tregojnë qartë nevojën për veprim urgjent për të mbrojtur të drejtat e tyre. Megjithatë, ndryshimi është i mundur.

Vajzat në mbarë botën po organizohen në komunitetet e tyre, po luftojnë për drejtësinë klimatike dhe po kërkojnë një fund të dhunës. Ato nuk duan të shihen vetëm si viktima të krizave, por si lidere që sjellin zgjidhje.

Historitë e vajzave si Francisca, një 15-vjeçare nga Madagaskari që edukon shokët e saj mbi të drejtat e fëmijëve, tregojnë se fuqia e tyre mund të transformojë komunitete të tëra.

UNICEF-i bashkëpunon me organizata të udhëhequra nga vajzat për të siguruar që zërat e tyre të dëgjohen dhe veprohet mbi ta, në krijimin e politikave, programet edukative dhe përgjigjet humanitare. Investimi tek vajzat sjell përfitime të mëdha, jo vetëm për to, por edhe për familjet dhe ekonomitë ku jetojnë.

Qëllimi i kësaj dite është të frymëzojë veprim: të krijohen hapësira të sigurta ku vajzat mund të lidhen, të mësojnë dhe të marrin mbështetje, si dhe të kërkohen fonde dhe programe që adresojnë nevojat e tyre unike, duke përfshirë kujdesin shëndetësor, arsimimin dhe mirëqenien mendore.

Dita Ndërkombëtare e Vajzës është një thirrje globale për të njohur potencialin e pakufizuar të vajzave dhe për t’i dhënë atyre mundësinë të udhëheqin ndryshimin në botë. Çdo zë, çdo histori dhe çdo veprim ka rëndësi, dhe bota ka përfitim kur vajzat përfshihen dhe mbështeten.

Në këtë 11 tetor, kur shënohen gati 30 vjet nga Deklarata e Pekinit për barazinë gjinore, bota ftohet të qëndrojë pranë vajzave, të mbështesë lidershipin e tyre dhe të investojë në një të ardhme më të drejtë, të sigurt dhe të barabartë për të gjitha vajzat kudo. /Ad.Ab./