Ish-pronaret qeveria harronkthimin dhe kompensimin
TIRANE-31 dhjetori i ketij viti eshte afati kohor pas te cilit te gjitha dosjet qe kane dorezuar ish-pronaret prane AKKP-se mbeten pa nje zgjidhje. Nuk ka asnje projektligj per shtyrje te afatit te pakten deri me sot
Odiseja e kthimit dhe kompensimit te pronave duket se po kthehet ne nje process pa fund. Me 29 korrik te vitit 2004 mazhoranca socialiste e kohes kishte miratuar ligjin per kete ceshtje sipas te cilit procesi per njohjen duhej te perfundonte me 31 dhjetor 2006. Pese muaj para ketij afati qeveria Berisha ndryshoi afatin duke e shtyre deri me 30 qershor te vitit 2008. Pas kesaj vjen amendimi tjeter me 10 prill te vitit 2008 mazhoranca aktuale vendos shtyrjen e re deri me 30 qershor te vitit 2009 cka dukej qesharake duke patur parasysh se cfare ishte bere deri atehere dhe sa mund te behej vetem brenda 12 muajve pasardhes.
Ky afat u shkel dhe me 22 korrik te vitit te kaluar u vendos qe 31 dhjetori 2011 te ishte afati i fundit. Nderkohe nuk ka ndryshuar afati 10-vjecar per pagesen ne te holla te kompensimit nga buxheti i shtetit. Sipas nenit 23 te ligjit duke filluar nga viti 2005 dhe per nje periudhe 10-vjecare rresht Kuvendi me propozimin e Keshillit te Ministrave cakton Fondin e Kompensimit i cili administrohet nga Komiteti Shteteror i Kthimit dhe Kompensimit te Pronave per kompensimin ne te holla te subjekteve te shpronesuara. Per periudhen nga njohja e se drejtes se pronesise deri ne marrjen e shperblimit ne formen e kompensimit ne te holla subjekti i shpronesuar perfiton edhe interesin bankar sipas mesatares vjetore te nxjerre nga Banka e Shqiperise ve ne dukje ligji.
Por ish-pronaret jane vene perballe nje situate bllokimi total. Jane mijera dosje qe flene ne arkivin e Agjencise se Kthimit e te Kompensimit te Prones nderkohe qe tashme hidhet ideja e nje strategjie te re qe eshte sugjeruar edhe nga Keshilli i Evropes pas konstatimit te Gjykates se Strasburgut se nje ortek i vertete kerkesash nga ish-pronaret shqiptare ka mberritur ne te dhe te gjitha rastet deri tani jane zgjidhur ne favor te tyre.
Afati per ndryshimin ne ligj ishte nentori 2011 por qeveria shqiptare as qe e vuri ujin ne zjarr.
Lidhur me kompensimin fizik te subjekteve te shpronesuar nga qeveria eshte thene se ky proces nuk ka filluar ende masivisht per arsye se ende nuk ka perfunduar identifikimi dhe percaktimi perfundimtar i fondit per kompensim fizik per shkak te pamundesise objective. Identifikimi i ketij fondi kerkon qe ne radhe te pare te perfundojne regjistrimi fillestar i pasurive qe ofron garantimin e titullit te prones legalizimi i zonave informale informatizimi dhe transferimi i prones publike prane njesive te qeverisjes vendore privatizimi i objekteve shteterore administrimi i pyjeve dhe kullotave perfundimi i planeve rregulluese urbanistike ne zonat bregdetare etj.
Perfshirja e ketyre proceseve paralele kerkon gjithashtu nje koordinim eficent nderinstitucional ne menyre qe procesi te perparoje me saktesi dhe shpejtesi. Keto procese ose jane te vonuara ose sic eshte rasti me legalizimet jane te bllokuara.
Nderkohe AKKP ka paraqitur veshtiresite ne analizen dhe vendimin per dosjet duke thene se ato konsistojne kryesisht ne mungesen e dokumentacionit te plote provues cka e ve administraten ne veshtiresi serioze te trajtimit te shpejte te tyre.
Ne shume raste jane hasur kerkesa te cilat nuk kane te administruar pothuaj asnje dokument i cili te vertetoje te drejten e pronesise te subjektit pretendues e madje as adrese te sakte te kerkuesit cka e vonon dukshem edhe trajtimin e dosjes. Nje dukuri tjeter e verejtur kohet e fundit eshte edhe shtimi i numrit te kerkesave te reja te subjekteve pretendues kerkesa te cilat jane rivendosur ne afat nepermjet nje vendimi gjyqesor ka deklaruar kreu i saj Elvis Cefa. Por ai nuk eshte shprehur se pse nuk kane marre zgjidhje edhe ato raste kur cdo gje ka qene ne rregull nga ana e pronareve.
Odiseja e kthimit dhe kompensimit te pronave duket se po kthehet ne nje process pa fund. Me 29 korrik te vitit 2004 mazhoranca socialiste e kohes kishte miratuar ligjin per kete ceshtje sipas te cilit procesi per njohjen duhej te perfundonte me 31 dhjetor 2006. Pese muaj para ketij afati qeveria Berisha ndryshoi afatin duke e shtyre deri me 30 qershor te vitit 2008. Pas kesaj vjen amendimi tjeter me 10 prill te vitit 2008 mazhoranca aktuale vendos shtyrjen e re deri me 30 qershor te vitit 2009 cka dukej qesharake duke patur parasysh se cfare ishte bere deri atehere dhe sa mund te behej vetem brenda 12 muajve pasardhes.
Ky afat u shkel dhe me 22 korrik te vitit te kaluar u vendos qe 31 dhjetori 2011 te ishte afati i fundit. Nderkohe nuk ka ndryshuar afati 10-vjecar per pagesen ne te holla te kompensimit nga buxheti i shtetit. Sipas nenit 23 te ligjit duke filluar nga viti 2005 dhe per nje periudhe 10-vjecare rresht Kuvendi me propozimin e Keshillit te Ministrave cakton Fondin e Kompensimit i cili administrohet nga Komiteti Shteteror i Kthimit dhe Kompensimit te Pronave per kompensimin ne te holla te subjekteve te shpronesuara. Per periudhen nga njohja e se drejtes se pronesise deri ne marrjen e shperblimit ne formen e kompensimit ne te holla subjekti i shpronesuar perfiton edhe interesin bankar sipas mesatares vjetore te nxjerre nga Banka e Shqiperise ve ne dukje ligji.
Por ish-pronaret jane vene perballe nje situate bllokimi total. Jane mijera dosje qe flene ne arkivin e Agjencise se Kthimit e te Kompensimit te Prones nderkohe qe tashme hidhet ideja e nje strategjie te re qe eshte sugjeruar edhe nga Keshilli i Evropes pas konstatimit te Gjykates se Strasburgut se nje ortek i vertete kerkesash nga ish-pronaret shqiptare ka mberritur ne te dhe te gjitha rastet deri tani jane zgjidhur ne favor te tyre.
Afati per ndryshimin ne ligj ishte nentori 2011 por qeveria shqiptare as qe e vuri ujin ne zjarr.
Lidhur me kompensimin fizik te subjekteve te shpronesuar nga qeveria eshte thene se ky proces nuk ka filluar ende masivisht per arsye se ende nuk ka perfunduar identifikimi dhe percaktimi perfundimtar i fondit per kompensim fizik per shkak te pamundesise objective. Identifikimi i ketij fondi kerkon qe ne radhe te pare te perfundojne regjistrimi fillestar i pasurive qe ofron garantimin e titullit te prones legalizimi i zonave informale informatizimi dhe transferimi i prones publike prane njesive te qeverisjes vendore privatizimi i objekteve shteterore administrimi i pyjeve dhe kullotave perfundimi i planeve rregulluese urbanistike ne zonat bregdetare etj.
Perfshirja e ketyre proceseve paralele kerkon gjithashtu nje koordinim eficent nderinstitucional ne menyre qe procesi te perparoje me saktesi dhe shpejtesi. Keto procese ose jane te vonuara ose sic eshte rasti me legalizimet jane te bllokuara.
Nderkohe AKKP ka paraqitur veshtiresite ne analizen dhe vendimin per dosjet duke thene se ato konsistojne kryesisht ne mungesen e dokumentacionit te plote provues cka e ve administraten ne veshtiresi serioze te trajtimit te shpejte te tyre.
Ne shume raste jane hasur kerkesa te cilat nuk kane te administruar pothuaj asnje dokument i cili te vertetoje te drejten e pronesise te subjektit pretendues e madje as adrese te sakte te kerkuesit cka e vonon dukshem edhe trajtimin e dosjes. Nje dukuri tjeter e verejtur kohet e fundit eshte edhe shtimi i numrit te kerkesave te reja te subjekteve pretendues kerkesa te cilat jane rivendosur ne afat nepermjet nje vendimi gjyqesor ka deklaruar kreu i saj Elvis Cefa. Por ai nuk eshte shprehur se pse nuk kane marre zgjidhje edhe ato raste kur cdo gje ka qene ne rregull nga ana e pronareve.