Llogaridhënia e qeverisë nën lupë, Kuvendi dhe ekspertët ndërkombëtarë kërkojnë një qasje të re për kontrollin parlamentar
Përmirësimi i llogaridhënies së institucioneve publike dhe transformimi i mbikëqyrjes parlamentare nga një procedurë rutinë në një mjet strategjik, bëri bashkë deputetë të mazhorancës dhe opozitës në një tryezë të përbashkët. Gjatë dy ditëve të fundit (3-4 mars 2026), mjediset e Kryesisë së Kuvendit pritën seminarin e posaçëm “Forcimi i Mbikëqyrjes Parlamentare”, një nismë e mbështetur fuqimisht nga qeveria zvicerane përmes programit PACEP II.
Aktiviteti, i organizuar nga Komisioni për Nismat Qytetare, Bashkëpunimin dhe Mbikëqyrjen Institucionale, u çel nga kryetari i këtij komisioni, Fatmir Xhafaj, dhe Ambasadorja e Zvicrës në Tiranë, Ruth Huber. Të dy zyrtarët theksuan nevojën urgjente për modernizimin e funksionit kontrollues të Kuvendit si një kolonë thelbësore për forcimin e demokracisë.
Ekspertiza e huaj: Kontrolli duhet të prekë jetën e qytetarëve
Për të ndarë praktikat më të mira evropiane, tryeza u mbështet nga figura me peshë të parlamentarizmit britanik. Ken Macintosh, ish-Kryetar i Parlamentit Skocez, theksoi rëndësinë e lidershipit për të ndërtuar një kulturë të vërtetë mbikëqyrjeje. Ndërsa Meg Munn, ish-ministre dhe ish-deputete në Mbretërinë e Bashkuar, apeloi që instrumentet parlamentare të mos mbeten thjesht në letër, por të orientohen drejt çështjeve që kanë ndikim të drejtpërdrejtë në jetën dhe mirëqenien e qytetarëve.
Këtyre mesazheve iu bashkua edhe ekspertja ndërkombëtare Hannah Johnson, e cila prezantoi modele praktike për të rritur efikasitetin e raportimit të institucioneve të pavarura dhe atyre ekzekutive.
Kalendari i ri 2026 dhe dialogu i rrallë ndërpartiak
Një nga zhvillimet më pozitive të këtij seminari ishte ulja e palëve politike në një diskutim të hapur. Deputetët e mazhorancës dhe opozitës debatuan mbi sfidat reale dhe barrierat aktuale që pengojnë një kontroll efektiv të ekzekutivit.
Në përgjigje të këtyre sfidave, theksi u vendos te zbatimi i Kalendarit Vjetor të Kontrollit Parlamentar për vitin 2026, i miratuar së fundmi. Ky kalendar synon të disiplinojë dhe strukturojë punën e komisioneve përmes një sërë mekanizmash konkretë:
Seanca dëgjimore intensive me drejtues të institucioneve.
Kërkesa periodike për informacion të detajuar.
Vizita faktmbledhëse në terren.
Hartimi i raporteve me rekomandime detyruese për qeverinë.
Pjesëmarrësit ranë dakord se përafrimi me standardet evropiane nuk mund të ndodhë pa një Kuvend që ushtron presion pozitiv dhe kontroll të rreptë mbi qeverisjen, duke konsoliduar kështu besimin e publikut te shteti i së drejtës.
/rtsh.al/