OPINION/ Loja bërthamore e Iranit i lë SHBA-së vetëm një zgjedhje dhe ajo nuk mund të jetë një marrëveshje
Ky është një fragment nga një artikull i Goli Ameri, e lindur në Iran dhe ish-Zëvendëssekretare e Shtetit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe përfaqësuese në Asamblenë e Përgjithshme të Kombet e Bashkuara dhe në Komisionin për të Drejtat e Njeriut.
Strategjia e SHBA ndaj Iranit ka kaluar një prag që shënon fundin përfundimtar të një gjysmë shekulli hezitimi perëndimor.
Në një konferencë të rëndësishme për shtyp në Shtëpinë e Bardhë, presidenti, i shoqëruar nga drejtori i CIA John Ratcliffe dhe Sekretari i Luftës Pete Hegseth, hodhi poshtë politikën e vjetër të “stabilitetit të menaxhuar”, duke e zëvendësuar me një strategji që synon kolapsin strukturor të regjimit.
Duke konfirmuar çmontimin sistematik të aparatit të sigurisë klerikale, të ilustruar nga vrasja e shefit të inteligjencës së Gardës Revolucionare, Majid Khademi, në një goditje të përbashkët SHBA-Izrael, si dhe duke sinjalizuar fundin e kontrollit të pakufizuar të regjimit mbi korridore strategjike si Ngushtica e Hormuzit, administrata ka kaluar përtej cikleve të dështuara diplomatike të viteve 1979 dhe 2009.
Ndërsa ndërmjetësit mund të vazhdojnë të ofrojnë “rrugëdalje” përmes armëpushimeve afatshkurtra, historia na paralajmëron se për regjimin e mullahëve, marrëveshje të tilla nuk janë kurrë “ura drejt paqes”. Ato janë mekanizma taktikë mbijetese, të dizajnuar për të mbrojtur një shpërthim bërthamor.
Në këtë epokë të re qartësie, mësimi mbetet i njëjtë: lënia në pushtet e ndonjë pjese të kësaj strukture klerikale, edhe në një gjendje dobësie “të negociuar”, nuk është zgjidhje, është thjesht një shtyrje e përkohshme e përfundimit të saj.
Duhet të përballemi me realitetin se regjimi e ka nxitur këtë krizë si pjesë e një strategjie të llogaritur për të arritur armën bërthamore. Sipas vlerësimeve të inteligjencës në mars 2026, udhëheqja ka krijuar kaos rajonal për të mbuluar fazën përfundimtare drejt prodhimit të bombës.
Raportet më të fundit të IAEA janë alarmante: regjimi zotëron mbi 450 kg uranium të pasuruar në nivelin 60%, sasi e mjaftueshme për 9 deri në 11 armë bërthamore, ndërsa koha për prodhimin e tyre tashmë matet me ditë.
Për një elitë klerikale që e sheh armën bërthamore si garanci për mbijetesë, goditjet ushtarake ndaj infrastrukturës janë vetëm një zgjidhje e përkohshme, nëse thelbi i regjimit mbetet i paprekur. Nëse ndonjë pjesë e kësaj strukture lihet në pushtet, ajo do të gjejë mënyrën për ta rindërtuar armën.