Pllaka astrologjike me e vjetere botes ne nje lokalitet ilir ne Split
TIRANE- Shkencetari kroat dr. Stasho Forenbaher ne lokalitetin arkeologjik te Splitit ne fshatin Nakovan ne Peleshc ka zbuluar copa te nje pllake astrologjie qe daton 100 vjet para eres sone. Ky eshte zbulimi i tij i dyte i madh pasi gati 13 vjet me pare aty zbuloi lokalitetin ilir.
Ky ne fakt eshte nje zbulim i papritur qe ka dale gjate hulumtimeve ne vendin e shenjte ilir te Splitit. Po rikujtoj se ne gusht te vitit 1999 bashke me kolegun Timothy Kaiser ne shpellen e Splitit ne fshatin e vogel Nakovan afer Orebiqit kam zbuluar vendin e shenjte ilir qe daton nga shekulli IV dhe i para Krishtit ka rikujtuar Forenbaher arkeolog dhe antropolog nga Instituti i Antropologjise i Zagrebit.
Zbulimi i vendit te shenjte ilir te Splitit kishte terhequr vemendjen e shume medieve te huaja ne mesin e te cilave edhe National Geographic dhe Discovery.
Por nje befasi tjeter ka pasuar kur Forenbaher ka verejtur se ne mesin e mijera copezave te qeramikes helene gjendeshin edhe fragmente te fildishit te perpunuar shkruan Jutarnji list.
Keto copeza te fildishit i kemi zbuluar ne nje balte shpelle te ngjitshme fale nje hulumtimi tejet te kujdesshem. E vetmja pjese e dukshme ka qene ajo ku shihet e gravuar gaforrja e perbere nga tri pjese. Edhe pse kemi qene afer ketij zbulimi ka pasur shume material qe kemi hulumtuar dhe kjo pjese nga fildishi per disa vjet na ka mbetur menjane. Kur kam nisur te zbuloj kam kuptuar qe kemi te bejme me fragmente fildishi ku jane gravuar peshqit e mandej kemi bashkuar dy fragmente me portrete meshkujsh te mbeshtjelle me pelhure dhe duken sikur binjake ka rrefyer Forenbaher per rrugen deri te zbulimi i fundit pas gjetjes se 30 fragmenteve te fildishit per te cilat tashme ka botuar nje punim ne revisten e njohur shkencore Journal for the History of Astronomy.
Ai ka shtuar se pas ketij zbulimi ka hedhur dyshime se behet fjale per nje artefakt zodiak dhe per kete ka kerkuar ndihme nga Alexander Jones ligjerues ne Universitetin e New Yorkut ekspert per shkencat antike. Pas kesaj ne detaje ka studiuar vizatimet per te nxjerre perfundimin se behet fjale per nje pllake astrologjie. Ne bote njihen vetem kater pllaka te tilla. Per kete zbulim sensacional te Forenbaherit do te informohet edhe portali i njohur shkencor Live Science perderisa punimi shkencor tashme eshte botuar ne Journal for the History of Astronomy.
Ne foto pllaka e zbuluar dhe shpella ku eshte zbuluar vendi i shenjte ilir ne fshatin Nakovan
Shkrimi eshte botuar ne gazeten Shqiptarja.com
Ky ne fakt eshte nje zbulim i papritur qe ka dale gjate hulumtimeve ne vendin e shenjte ilir te Splitit. Po rikujtoj se ne gusht te vitit 1999 bashke me kolegun Timothy Kaiser ne shpellen e Splitit ne fshatin e vogel Nakovan afer Orebiqit kam zbuluar vendin e shenjte ilir qe daton nga shekulli IV dhe i para Krishtit ka rikujtuar Forenbaher arkeolog dhe antropolog nga Instituti i Antropologjise i Zagrebit.
Zbulimi i vendit te shenjte ilir te Splitit kishte terhequr vemendjen e shume medieve te huaja ne mesin e te cilave edhe National Geographic dhe Discovery.
Por nje befasi tjeter ka pasuar kur Forenbaher ka verejtur se ne mesin e mijera copezave te qeramikes helene gjendeshin edhe fragmente te fildishit te perpunuar shkruan Jutarnji list.
Keto copeza te fildishit i kemi zbuluar ne nje balte shpelle te ngjitshme fale nje hulumtimi tejet te kujdesshem. E vetmja pjese e dukshme ka qene ajo ku shihet e gravuar gaforrja e perbere nga tri pjese. Edhe pse kemi qene afer ketij zbulimi ka pasur shume material qe kemi hulumtuar dhe kjo pjese nga fildishi per disa vjet na ka mbetur menjane. Kur kam nisur te zbuloj kam kuptuar qe kemi te bejme me fragmente fildishi ku jane gravuar peshqit e mandej kemi bashkuar dy fragmente me portrete meshkujsh te mbeshtjelle me pelhure dhe duken sikur binjake ka rrefyer Forenbaher per rrugen deri te zbulimi i fundit pas gjetjes se 30 fragmenteve te fildishit per te cilat tashme ka botuar nje punim ne revisten e njohur shkencore Journal for the History of Astronomy.
Ai ka shtuar se pas ketij zbulimi ka hedhur dyshime se behet fjale per nje artefakt zodiak dhe per kete ka kerkuar ndihme nga Alexander Jones ligjerues ne Universitetin e New Yorkut ekspert per shkencat antike. Pas kesaj ne detaje ka studiuar vizatimet per te nxjerre perfundimin se behet fjale per nje pllake astrologjie. Ne bote njihen vetem kater pllaka te tilla. Per kete zbulim sensacional te Forenbaherit do te informohet edhe portali i njohur shkencor Live Science perderisa punimi shkencor tashme eshte botuar ne Journal for the History of Astronomy.
Ne foto pllaka e zbuluar dhe shpella ku eshte zbuluar vendi i shenjte ilir ne fshatin Nakovan
Shkrimi eshte botuar ne gazeten Shqiptarja.com