Ukraina përballet me krizën e saj më të keqe që nga fillimi i luftës

Vera po fillon në Ukrainë dhe po duket e rrezikshme. Kharkiv, qyteti i dytë i vendit, në pjesën e lartë veri-lindore afër Rusisë, është për të gjitha qëllimet dhe qëllimet i pambrojtur ndaj sulmeve ajrore.

Dy bomba të drejtuara shkatërruan një superstore dhe një qendër kopshti kur ishte i mbushur me blerës.

Ndërsa ndërtesa digjej, duke dërguar tym të zi nëpër Kharkiv, Andrii Kudenov, menaxher i një prej dyqaneve të tjera në qendrën tregtare e shikoi atë me dëshpërim.

“Rusët duan të djegin gjithçka. Por ne nuk do të dorëzohemi.”

“Shumë njerëz ishin atje, pasi tani është ngrohtë dhe sezoni i kopshtarisë ka filluar. Në dyqan kishte tokë dhe bimë.”

Andrii nxori celularin e tij dhe kaloi nëpër fotot e superstore para sulmit.

“Shikoni sa lule të bukura kishte këtu. Dhe jo një ushtarak i vetëm, të gjithë ishin civilë.”

Dhjetra u plagosën dhe të paktën 15 njerëz u konfirmuan të vrarë, dhe shumë trupa mbetën për t’u gjetur.

Në çdo luftë, civilët përpiqen të ruajnë gjurmët e jetës së tyre të vjetër.

Ndërsa qendra e kopshtit digjej, çiftet shëtisnin qentë e tyre. Në sheshet e mrekullueshme në qendër të Kharkiv, kafenetë ishin të hapura, duke injoruar sirenat e sulmeve ajrore dhe alarmet në aplikacionet celulare.

Në shkallët e shtëpisë së operës, djemtë adoleshentë praktikonin kërcimet në skateboardet e tyre dhe vajzat po regjistronin kërcimet TikTok në telefonat e tyre.

Brenda teatrit të operës, në një bodrum të thellë betoni, një orkestër po bënte prova për festivalin muzikor, ndërkohë që lufta nuk ka të ndalur.

Qetësia e tyre stoike nuk mund të fshehë faktin se Ukraina është në krizën e saj më të keqe që nga muajt e parë pas pushtimit të plotë të Rusisë më shumë se dy vjet më parë.

Sulmi në qendër të kopshtit ishte një nga sulmet e shumta këtu në verilindje, si dhe në frontin lindor dhe në jug pranë Khersonit.

Kapaciteti i Ukrainës për të mbrojtur veten varet nga të tjerët, nga vendimet e marra nga aleatët e saj perëndimorë që po i japin formë ngjarjeve këtu në Kharkiv dhe qytete të tjera, dhe pikërisht përgjatë më shumë se 1,000 km të vijës së frontit.

Faktori tjetër strategjik që po ndryshon rrjedhën e luftës është aftësia e Rusisë për të mësuar dhe përshtatur në fushën e betejës.

Rusia po konfiguron sulmet për të përfituar nga dobësia e Ukrainës, veçanërisht në mbrojtjen ajrore. Fabrikat e saj po prodhojnë më shumë armë dhe municione sesa ekonomitë perëndimore më të mëdha dhe më të avancuara që po bëjnë për Ukrainën.

Shpresat në vitin e parë të luftimeve se Rusia mund të tërhiqej janë kthyer në një luftë të zymtë për të ndaluar forcat e saj të përparojnë më thellë në vend.

Në vitin e tretë të luftës, nuk duket fundi.

Fundi i fillimit?

Presidenti rus Vladimir Putin priste një fitore të shpejtë kur urdhëroi pushtimin në shkallë të plotë në shkurt 2022. Kështu bëri edhe NATO, e udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara. Presidenti Volodymyr Zelensky hodhi poshtë ofertën e tyre për evakuim.

Si Kremlini, ashtu edhe Pentagoni dhe ministritë e tjera të mbrojtjes të NATO-s prisnin që Rusia të përfundonte punën që filloi në 2014, kur pushtoi dhe aneksoi Gadishullin e Krimesë dhe orkestroi një fitore nga separatistët në provincat lindore të Donetsk dhe Luhansk.

Forcat e armatosura të Ukrainës ishin përmirësuar me një paraqitje të zymtë në vitin 2014, por pas një ndërhyrjeje të suksesshme në luftën në Siri, Rusia thjesht dukej shumë e fortë.

Parashikimi kur trupat ruse u derdhën në Ukrainë në shkurt 2022 ishte se shansi më i mirë i Ukrainës për të vazhduar luftën do të ishte organizimi i një kryengritjeje, të armatosur nga NATO.

Rusia kapi një pjesë të thellë të territorit ukrainas, një “urë tokësore” për të lidhur Donbasin në lindje me Krimenë në jug. Por përpjekja e saj për të kapur Kievin ishte një fiasko poshtëruese për presidentin Putin. Në fund të marsit 2022, beteja për kryeqytetin humbi dhe Kremlini tërhoqi trupat e tij.

NATO e pranoi se Ukraina mund të luftonte. Ajo u shfaq si një aleat i papritur i dobishëm, i denjë për më shumë mbështetje, duke ofruar një grup të mirëpritur opsionesh të reja në përballjen në rritje me Rusinë e Putinit.

Ngadalë, Ukrainës iu dërguan armë gjithnjë e më të fuqishme. Tejkalimi i rezervave të presidentit amerikan, Joe Biden mbetet një proces i dhimbshëm.

Ai kishte frikë nga një luftë e tretë botërore nëse SHBA-ja dhe NATO-ja do të ndërhynin me trupat e tyre, apo edhe nëse do ta furnizonin Ukrainën me teknologjinë e saj ushtarake më të përditësuar.

Presidenti Biden u bind të lejonte furnizimin e avionëve të vjetër sulmues F-16 të prodhuar nga Amerika, të cilët ishin duke u tërhequr nga forcat ajrore të NATO-s. Ata nuk janë vendosur ende në luftime, duke i lejuar forcës ajrore të Rusisë më shumë hapësirë ​​për të sulmuar.

Shumica e analistëve perëndimorë mendojnë se presidenti Putin po bën blof kur kërcënon me armë bërthamore. Kina, aleati thelbësor i Rusisë, e ka bërë të qartë se nuk dëshiron asnjë përdorim të armëve bërthamore. Gjëja e fundit që i nevojitet është një garë armësh bërthamore në Azinë Lindore.

Në kampin perëndimor, Japonia dhe Koreja e Jugut, nëse ndiheshin mjaftueshëm të kërcënuar për të ndryshuar politikat e tyre, të dyja kanë kapacitetin teknologjik për të prodhuar armë bërthamore.

Joe Biden ende nuk dëshiron ta quajë blof kërcënimin e Vladimir Putinit. SHBA vazhdon të vendosë kufizime në përdorimin e sistemeve të armëve që furnizon, duke i ndaluar ukrainasit të godasin objektivat brenda Rusisë.

Presidenti Zelensky beson se pushteti i lidh fort një ‘krah pas shpine’ dhe po bën presion për ta ndryshuar atë. Por deri në verën e kaluar, një forcë mbresëlënëse, duke përfshirë një koleksion tankesh dhe automjetesh të blinduara moderne perëndimore, ishte mbledhur dhe NATO kishte trajnuar mijëra ushtarë në poligonet nga Balltiku në Yorkshire.

Plani ishte për të ngritur një ofensivë që do të thyente linjat ruse, duke thyer lidhjen midis Donbasit dhe Krimesë. Kjo dështoi. Mbrojtjet ruse ishin shumë të forta edhe pa mbulim ajror, një përpjekje për të luftuar një luftë “të gjitha armëve” të koordinuar të stilit të NATO-s ishte e dënuar të dështonte.

Dobësia e qenësishme e Ukrainës është se ajo varet nga të tjerët për financim dhe armë. Ajo përballet me një armik që prodhon shumicën e armëve të veta dhe ka shumë më tepër ushtarë.

Popullsia e Rusisë prej më shumë se 140 milionë banorësh është rreth tre herë e gjysmë më e madhe se ajo e Ukrainës. Kjo ka rëndësi në një luftë ku vdekjet në betejë janë në dhjetëra mijëra.

Në SHBA ndërhyri politika e brendshme

Kërkesa e Joe Biden për një “suplement sigurie” që përfshinte 60 miliardë dollarë për Ukrainën, u mbajt në Kongresin e SHBA për muaj të tërë, kryesisht nga mbështetësit e Donald Trump që donin paratë për t’u marrë me çështjet më afër vendit, veçanërisht imigracionin e paligjshëm mbi kufirin jugor me Meksikën.

Suplementi u nënshkrua vetëm në ligj nga Presidenti Biden më 24 prill. Edhe aftësia e konsiderueshme logjistike e ushtrisë amerikane do të duhen muaj për të rimbushur arsenalet e Ukrainës, në një kohë kur Moska po prodhon armë dhe predha sa më shpejt që të mundet, në një ekonomi të ridizejnuar për një luftë të gjatë.

“Kjo është një luftë prodhimi” sipas një zyrtari të lartë në selinë e NATO-s në Belgjikë. “Rusia po na tejkalon në ato gjëra që ne e dimë se i duhen Ukrainës.”

Sanksionet perëndimore dështuan të dëmtojnë ekonominë e Rusisë. Ajo ka gjetur tregje të reja për naftën dhe gazin e saj. Rusia po blen drone nga Irani dhe municione nga Koreja e Veriut. Kina, beson NATO, nuk po ofron drejtpërdrejt ndihmë vdekjeprurëse, por po e ndihmon Rusinë në mënyra të tjera.

“Nuk ka dyshim se Kina po kontribuon materialisht në përpjekjet e luftës ruse,” më tha zyrtari i lartë i NATO-s. “Po rindërton bazën industriale të mbrojtjes, duke bërë një ndryshim të vërtetë.”

“Mjetet e makinerisë dhe mikro-elektronika vijnë nga Kina dhe shkojnë drejtpërdrejt në forcimin e industrive të mbrojtjes, kështu që ato prodhojnë më shumë tanke dhe raketa.”

“Një nga implikimet e mëdha gjeostrategjike të ndryshimit të marrëdhënieve midis Kinës dhe Rusisë është se Kina nuk do të jetë më kurrë partneri i vogël.” BBC

/rtsh.al/