50 vjet OPEC
Your excellencies it is my honour and pleasure to declare this conference open.
Dy here ne vit e degjon kete pershendetje ne seline e OPEC-ut ne Vjene. Dy here ne vit takohen ministrat perkates per te krahasuar oferten me kerkesen per nafte dhe per te reaguar. Kjo kerkon komunikim. Vendet anetare nuk duhet te nxjerrin dhe te ofrojne me shume nafte nga cshitet per te penguar renien e cmimit.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Takim ne seline e OPEC-ut
Sot OPEC-u eshte instrument per rregullimin e cmimeve. Para 50 vjetesh themelimi i tij ne Bagdad si demonstrim i rizgjimit te vetedijes te kolonive te meparshme nuk u muar seriozisht nga perendimi. Themeluesit Irani Iraku Kuvajti Arabia Saudite dhe Venezuela me Organisation of Petroleum Countries donin te thyenin pushtetin e shoqerive perendimorepr naften dhe politiken e cmimeve qe e vleresonin te padrejte.
Per here te pare bota e ndjeu fuqine politike te OPEC-ut ne vjeshten e 1973
The oil producing countries in the arab world decided to use their oil as a political weapon.
Nafta si arme politike - nje lajm shokues ne lajmet e mbremjes te stacionit NBC. Pas shperthimit te luftes ne Lindjen e Mesme OPEC-u bojkotoi dergesat e naftes ne SHBA por edhe ne Rotterdam portin me te rendesishem te naftes ne Evrope.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Nafta si arme politikeSheiket e mbyllen rubinetin e naftes. Vendet arabe te naftes donin te arrinin keshtu terheqjen e Izraelit nga lufta Yom-Kippur ne territoret palestineze te pushtuara. Kancelari austriak Bruno Kreisky per te cilin thuhej se kishte kontakte te mira me boten arabe u perpoq te ndermjetesonte ne Vjene por me kot
Ne qofte se nafta sot kushton 400 e asaj qe ka kushtuar ne vitin 1972 kjo te con ne fenomene krizash.
Vendet e industrializuara reaguan me masa te rrepta kursimesh dhe ndalim udhetimesh. Kancelari gjeman Willy Brandt
Mendoj se duhet te vendosim ndalimin e qarkullimit te dielen. Ne vitin 1974 shume qeveri evropiane shpallen ditet pa makina. U fut sezoni i veres per te kursyer energji.
Gjithnje e me shume mendohej per burimet alternative te energjise
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Nje punetor iranian ne nje rafineri prane Teheranit
Qellimi ishte per t u bere me te pavarur nga nafta dhe OPEC-u. Presioni i OPEC-ut shkaktoi ne perendim transformime politike. Bojkoti i naftes krijon terrenin per nje levizje te re ekologjiste qe ve ne pikepyejte zhvillimin e e deritanishem ekonomik dhe rolin e kompanive multinacionale te naftes. Por edhe konfliktet e interesave brenda OPEC-ut u shtuan. Vendet me te varfra si Algjeria dhe Libia donin te shisnin me shume nafte per me pak para per te modernizuar shoqerite e tyre te prapambetura. Sheiket me thesaret e mbushur plot nuk e kishin te nevojshme. Konfliktet e brendshme u shkarkuan ne konkurence te ashper por edhe ne dhune te shfrenuar. Me 21 dhjetor 1975 ndertesa e OPEC-ut ne Vjene u sulmua nga gjashte terroriste gjate nje konferencave te ministrave pergjegjes.
Terroristet marrin 70 pengje dhe fluturojne me avione per ne Algjeri dhe Libi. Mbeten tre te vrare dhe nje kaos i madh ne qendren e OPEC-ut ne Vjene. Mendohej se sulmi ishte kryer ne llogari te kryetarit libian te shtetit Muammar Gaddafi. Terroristi gjerman Hans-Joachim Klein pjesemarres ne sulm tha me vone se kishin dashur te impononin vendet e OPEC-ut per me shume solidaritet me palestinezet. Disa diplomate te perfshire ne kete ceshtje supozojne arsye me profane Gaddafi ka shprehur me dhune zemerimin ndaj politikes se cmimeve te OPEC-ut.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Lideri libian Muammar Gaddafi
Konfliktet e brendshme krizat lufterat e shteteve anetare ngriten cmimet.
Kjo u deshmua shume qarte per here te pare ne vitin 1979. Rrezimi i shahut te Iranit dhe lufta ndermjet dy vendeve te OPEC-ut Iranit dhe Irakut i ngriti ne rekorde te reja cmimet e naftes.
OPEC-u prodhon afro 40 perqind te prodhimin boteror te naftes. Por me shtimin e masave te kursimit te energjise prodhimi ra. 1982 drejtori i atehershem i Shell-it Peter Mieling ben nje bilanc jo pozitiv per OPEC-un.
OPEC-u ne krize Vendet anetare te tij nuk munden te binin dakord per nje strategji te perbashket kunder renies se cmimeve. Deri sot kjo arrihet vetem pjeserisht permes nje sistemi te komplikuar kuotash. OPEC-u do te rifitoje ndikim neqoftese kerkesa per nafte vazhdon te rritet ne Azi shpreson ministri ekuadorian i Energjise Wilson Pastor-Morris
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Emiri i Kuvajtit Sheiku Sbah Al-Ahmaed Sbah ne hapje te sesionit te OPEC-ut ne Riad Saudi Arabia me 17 nentor 2007
Ne jemi shume te kenaqur me zhvillimin e organizates sone. Ne kemi patut shume suksese ne vendet prodhuese. Dhe ne shpresojme qe kjo organizate do te ekzistoje edhe 50 vjet te tjera.
Per anetaret e OPEC-ut eshte plotesuar nje vizion kollektiv Vizioni i nje sovraniteti te perhershem mbi burimet e veta te energjise.
Por perse duhej te ishte Vjena jo Londra Parisi apo Nju Jorku selia e OPEC-ut Keto shtete nuk vinin ne konsiderate si kunderpeshe ndaj shoqerive te naftes. Fillimisht OPEC-u ishte ne Gjeneve. 1965 hyri ne nje seli te re ne Vjene. Kryeqyteti i nje vendi neutral nehije te luftes se ftohte me lidhje te mira me perendimin dhe lindjen. Nje qytet i rrymave te rendesishme te informacionit ne kete ane dhe ne anen tjeter te perdes se hekurt qe ndante sistemet politike dhe percaktonte biznesin e naftes. Austria paguante per OPEC-un qerane dhe perfitonte nga marredheniet e mira me Lindjen e Mesme edhe gjate krizave te naftes. Austria eshte sote kenaqur qe OPEC-u ka mbetur ne Vjene.
Autor Andreas Meyer-Feist/Angjelina Verbica
Redaktoi Vilma Filaj-Ballvora