A duhet ta njohë Greqia Kosovën?!
Mesazhi i dhn nga GJND-ja e Hags pr Kosovn, n vendimin e dats 22 Korrik 2010, krijoi nj tjetr “fenomen” n fushn e s drejts ndrkombtare, i cili, prve debateve politike, shrbeu edhe si hapja e siparit t nj “beteje” t mirfillt juridike. Nntema t rndsishme t tij jan tashm konceptet pr komb-shtetin, sovranitetin, vetvendosjen dhe nacionalizmin, ku “loja” po zhvillohet midis pozicioneve “e drejt dhe drejtsi n njrn an dhe n fasad”, ndrsa nga ana tjetr dhe “pas kuintave” jan dhe mbeten qllimet e mirfillta t shteteve t interesuara n kt proces, t cilat i kemi si objekt t ksaj analize.
Me t drejt mund t lind nj sistem pyetjesh t tilla: A kemi nj loj pr t shkaktuar qllimisht panik, nga deklarata e ministrit t Jashtm serb, se pas vendimit t 22 korrikut do t kemi lindjen e nj fenomeni, q mund t na oj n ndryshime te harts politike te bots?
A sht i vrtet argumenti i Jeremiit, kur deklaroi n Hag: “Pprecedenti shkatrrimtar i Kosovs do t bj q pesdhjet Kosova t tjera q presin n Afrik t fitojn pavarsin”? Pavarsisht se nuk e dim akoma kt gj, mendojm se pr t diskutuar pr problemet e Afriks, e cila mbetet nj realitet i largt politik, le t’u “hedhim nj sy” problemeve tona t Ballkanit e pak m tej, atyre t Evrops, aty ku kan nisur prpara 100 vjetsh “andrallat tona shqiptare”. N Evropn aq t dshiruar prej nesh, jan pes vende, antare t BE-s, q nuk dshirojn ta njohin Kosovn.
Dy prej tyre jan vende t Ballkanit, si Greqia dhe Rumania, kurse tri t tjerat, i prkasin trekndshit gjeografik Spanj-Sllovaki-Qipro. Gjithashtu, njohjen e Kosovs e kan kundrshtuar edhe dy antart e Kshillit t Sigurimit, si Rusia dhe Kina. N qoft se pr Rusin dhe Kinn po citojm opinionin e nj analisti t njohur politik, si Patrick Moore, i cili n komentin e tij thot: “Kuptohet q askush nuk mund t pres q diktaturat autoritare, si jan kto dy vende, t msojn nga GJND-ja e Hags. Kshtu, rrjedhimisht reagimet negative nga Moska dhe Pekini nuk paraqesin befasi”.
Ndrsa Sllovakia trembet me t drejt se, si shtet i ri dhe i sapokrijuar q nga viti 1994, po t njoh Kosovn, edhe mund t rrezikohet nga ndonj tendenc shkputjeje e ndonj enklave, t ciln e prfitoi nga koha e shprbrjes s Perandoris Habzburge. Pr sa i prket Spanjs, ajo e lidh problemin e Kosovs me problemet q ka me Baskonjn dhe Katalonjn, si precedent q t on drejt shkputjes. Shqetsimi i Spanjs n kt rast nuk sht i drejt. Vrtet Spanja nuk mban prgjegjsi pr vendimet e Konferencs s Londrs t vitit 1913, pasi nuk bnte pjes n elitn e superfuqive t Evrops s athershme. Por, le t’i kujtojm asaj nj element t historis, q sht vrtet i rndsishm. Ishte pikrisht diplomati i lart spanjoll, Alandro Perez de Velasko, i njohur ndryshe si, Princi Alandro Kastrioti, i cili e bri t njohur “shtjen shqiptare” n Evropn e viteve 1900-1913. Pikrisht pr kt shtje, q sot Spanja e mohon, mund t themi se sht nj fakt i vrtet dhe i uditshm njkohsisht. Por kjo sht historia, s’kemi ’bjm!
Ndrkaq, kthehemi tek argumenti yn dhe analizojm qndrimin e Rumanis.
Ishte Rumania, e cila pas Lufts s Par Botrore u shprblye nga Antanta n Konferencn e Versajs me territore tjera. N qoft se sot kto komunitete lokale krkojn m tepr t drejta, ather Rumania q ka plot 94 vjet q i posedon kto territore (Transilvanin, Bukovinn dhe Dobruxhn), le t merret me to, duke u kthyer atyre ato q mund t’u takojn. Me kto probleme mund t merret n qoft se dshiron Rumania dhe t mos bj diversione me probleme q nuk ekzistojn, si pr shembull, rasti me komunitetin arumun t Shqipris, i cili mund t jet ndoshta nj problem m vete, por gjithsesi jo nj problem q i prket Rumanis.
Pr problemet e Rumanis nuk ka prse t paguaj mim kaq t rnd Kosova! Ndrsa, ndryshe qndron problemi me Qipron, ashtu edhe me Greqin. Qipros, q ka problemin m unik n bot, nuk ia ka fajin Kosova, e cila n vitin 1974 pati preludin e saj politik, ndrsa nj pjes e politiks qipriote flirtonte me kolonelt e Junts s Athins. Dhe kthehemi n fund t analizs son tek Greqia, e cila heziton ta njoh Kosovn. Prse? Dihet botrisht, sepse njohja nga ana e saj e Kosovs do t thot pranim i faktit t prfitimeve territoriale nga ana e Greqis mbi territoret etnike shqiptare n Konferencn e Ambasadorve t Londrs n vitin 1913. Kshtu, Greqia jo vetm q nuk e pranon problemin am, por edhe e mohon at n dukje, duke e ndjekur n heshtje nga ana tjetr me shum interes dhe hap pas hapi. Kjo duket tek deklaratat plot nervozizm q bn deputeti Vangjel Dule n Parlamentin shqiptar, sa her q shfaqet aty problemi am. Dhe kshtu pr kt problem, Greqia ia nxjerr inatin Kosovs, megjithse problemi am nuk sht shtje pr ndryshim kufijsh, por shtje e t drejtave t njeriut.
Ndrkoh, beteja tashm ka nisur nga ana e diplomacis dhe sot ato nuk zhvillohen m me forc dhe dhun. Betejat zhvillohen dhe fitohen me fakte dhe argumente t drejta. Kto fakte dhe argumente tashm jan nga ana jon, prandaj Kosova nuk sht m nga ana e humbsve. Nga ajo an mund t jet dikush tjetr, q nuk duhet t bj m gabimin e disa viteve m par dhe t bjer prsri, ashtu si e prcaktoi avokati i njohur Aristidh Kola, n “kurthin e serbve t Millosheviit”.