Projekti i kalimit të ujësjellësit, refuzohet nga Rama

Projekti i qeverisë, prej kohësh në zyrën e Ramës

Shumica e bashkive n mbar vendin pranuan decentralizimin e ujsjellsit, por kryebashkiaku Edi Rama vazhdon ta pengoj at prej vitesh, pavarsisht se projektin e mban npr sirtar n zyr. Refuzimi ndaj projektit t Qeveris q i ka
tashm kryebashkiaku Edi Rama nuk mund t’i fsheh dot m, s pari pr ta prdorur at si sulm kundr qeveris sa her t’i interesoj dhe s dyti, frika nga mosmenaxhimi i ujsjellsit t kryeqytetit. Duket qart se ai e ka t pamundur t’u siguroj kryeqytetasve ujin e pijshm n do shtpi. Kundrejt ksaj qeverisja qendrore deri n momentin q Rama t bindet se duhet t bj si t gjitha bashkit e tjera n rrethe, po bn do prpjekje q qytetarve t’u siguroj ujin e pijshm n shtpi 24 or pa ndrprerje. Qeveria “Berisha” para tri viteve nisi transferimin e ujsjellsve nga qeverisja qendrore tek ajo vendore, por opozita e majt vazhdon ta mbaj peng ket proces edhe sot. Madje, duke e kthyer kt shtje n tabel qitjeje pr qeverisjen e djatht sa her q ka probleme me ujin e pijshm. Gjat ktyre viteve u decentralizuan pothuajse trsisht ujsjellsit, kanalizimet, duke i pastruar ato nga t gjitha borxhet nprmjet buxhetit qendror dhe duke hapur rrugn pr komercializimin dhe mirmenaxhimin e tyre nga qeverit vendore. Por, ngri sht krijuar mes Bashkis s Tirans dhe qeverisjes qendrore, pr faktin se kjo bashki refuzon t marr prsipr menaxhimin e saj. Prej kohsh qeveria i ka dorzuar do bashkie projektin e transferimit t funksionimit t ujsjellsve, prfshi mes tyre edhe bashkin kryesore n vend, asaj q drejton z. Edi Rama n kryeqytet. Bllokimin e projektit q synon decentralizimin e ujsjellsit, kryebashkiaku Edi Rama e prdor pr sulme politike ndaj qeverisjes s djatht sa her q n Tiran ndonj lagje nuk furnizohet me uj t pijshm. Zakonisht, prgjat ktyre viteve, akuzat jan m evidente gjat muajve t vers, kur thatsira sht e pranishme. Ajo po bn mos q t ngadalsoj procesin e decentralizimit, pr shkak t mendsive q nuk kapin kohn. Me shpresn se drejtorit vendore do ta menaxhojn m mir skemn e ujsjellsit sesa ato qendrore me synimin e prmirsimit t shrbimit ndaj qytetarve, qeveria prmes, Ministris s Transporteve dhe Punve Publike kmbngul pr transferimin e plot t rrjeteve dhe ndrmarrjeve t ujsjellsve. Vet Kryeministri Sali Berisha e ka vlersuar t nj rndsie t veant procesin e transferimit t kompanive t ujsjells-kanalizimeve njsive t qeverisjes vendore, proces i cili plotson nj nga detyrimet ligjore q, sipas ligjit, duhej t merrej para vitit 2003, si dhe n prmbushje e parimeve t Karts Evropiane pr Decentralizimin. N vitin 2007 sht miratuar nj VKM pr transferimin e aksioneve t Ujsjellsit n 18 njsit vendore t rajonit t Tirans. Bashkia e Tirans deklaroi ather se nuk sht dakord me kt skem dhe se ka paraqitur propozimet konkrete mbi ndryshimin dhe prmirsimin e skems s transferimit. Bashkia vuri kushte t cilat pa u plotsuar nuk do ta marr prsipr kt shrbim, pasi sipas saj skema nuk ofron asnj mundsi q ajo ta kryej me sukses kt pun. Disa nga parakushtet e Rams q duhet t plotsohen nga ana e qeveris jan: nj proces transferimi i drejt, i hapur dhe transparent i Ndrmarrjes s Ujsjells Kanalizimeve tek njsit e qeverisjes vendore prbrse, prfshir edhe Bashkin e Tirans, pr sa i takon implikimeve financiare, teknike e sociale t ktij transferimi. Po kshtu, skema e re e menaxhimit sht bashkpunimi mes Bashkis s Tirans dhe t gjitha komunave e bashkive fqinje. Nj tjetr parakusht sht ai q lidhet me krijimin e nj autoriteti t prbashkt t Ujsjellsit t Tirans s Madhe me komunat dhe bashkit fqinje pr politikat publike t furnizimit me uj dhe kanalizimeve dhe organizimin e ndrmarrjeve pr ofrimin e shrbimit pr do njsi vendore m vete. Por t gjitha ktp bien ndesh me angazhimin e qeveris pr nje transferim t ndrmarrjes s ujsjells-kanalizimeve q t shkoj n interes t qytetarve kryeqytetas.

Transferimi i ujsjellsve, qeveria i pastroi nga borxhet

Krahas transferimit t ujsjellsve n qeverisjen vendore u bn ndrhyrjet dhe rregullimet e nevojshme n kudarin rregullator t funksionimit t ktij sektori me qllim q ky sektor t’u prgjigjej dokumenteve t decentralizimit dhe njkohsisht ky sektor t kalonte si sektor komercial n treg. N kt transferim qeveria “Berisha” mori prsipr pastrimin e ktyre ndrmarrjeve nga borxhet e kqija, me qllim q problemet e keqmenaxhimit t mos transferohen n pushtetin vendor, por t ruajn nj skem solide investimesh dhe pr fat t keq ujsjellsit jan kthyer srish n burim akuzash nga qeveria pr pushtetin vendor.

Reforma n ujsjells, e krkoi MSA

Reforma e decentralizimit pr ujsjellsin, buxhetin, arsimin tek vendort ishte nj nga prioritetet e zbatimit t MSA-s. Pikrisht nj ndr aspektet n kuadr t reforms s decentralizimit, ishte transferimi i t gjith ujsjellsave tek njsit e qeverisjes vendore rast pas rasti q krkohej 4 vite m par. N baz t Marrveshjes s Stabilizim-Asociimit dhe Planit Kombtar pr Zbatimin e MSA-s, t miratuar nga qeveria, u prcaktuan edhe hapat q duhet t ndjekin institucionet shqiptare pr realizimin e ksaj reforme. Kshtu, ministria e Brendshme u angazhua pr krijimin dhe funksionimin e Komitetit pr Vlersimin e Projekteve, krijimin e grupit negociator pr modalitetet e transferimit midis prfaqsuesve t pushtetit qendror dhe lokal apo ndarjen dhe transferimin e kompetencave njsive t qeverisjes vendore. Pr realizimin e reforms n fushn e decentralizimit gjithashtu u parashikua ngritja e bordeve qndrore dhe ad hoc, t cilat prbheshin nga prfaqsues t shoqatave t bashkive dhe komunave si dhe Ministris s Brendshme, asaj t Financave, Punve Publike, Transporteve dhe Telekomunikacioneve. Po kshtu, parashikohet ngritja e bordeve rajonale ad hoc, t prbr nga prefekti, prfaqsuesve t MPPTT-s, Ministris s Brendshme, Ministris s Financave dhe prfaqsuesve t Shoqatave t Bashkive, Komunave dhe Qarqeve.

Reforma q u prball me shum sfida

1. Ky sektor trashgoi investime t munguara prej vitesh q do thot se Shqipria, pavarsisht nga burimet e bollshme ujore, madje m shum se sa nevojat e saj historikisht, popullata dhe kryesisht ajo urbane nuk sht furnizuar me uj gjat 24 orve.

2. Kto ndrmarrje ishin larg konceptit t t qnit komerciale. Ato m shum kan qn t orientuar si ente sociale sesa tregtare duke
q gjendja financiare e shumics s tyre t jet mjaft e dobt.

3. Decentralizimi nga nj pjes e drejtuesve dhe eksperteve t ktij sektori u pa me skepticizm dhe si nj “rrezik” i keqmenaxhimit dhe falimentimit t tyre.