A rrezikohet Parimi i Badinterit?

Subjektet politike shqiptare shprehen se do ta mbshtesin propozimin e LSDM-s pr ndryshimin e kodit zgjedhor, me t cilin bashksit e vogla etnike do t kishin fituar 10 vende t garantuara n Parlament, me kusht q ky propozim t mos e krcnoj n asnj mnyr balancn e Parimit t Badinterit. “Pr BDI-n sht i pranueshm intervenimi i till n kodin zgjedhor. Duhet t angazhohen ekspert, t cilt po ashtu do t duhej t bjn ndryshime n ligjin e kodit zgjedhor, gjithashtu edhe n Kushtetut, ashtu q deputett e pakicave etnike q mund t gjenden n listn e partive m t mdha maqedonase, t mos ken t drejt t votojn me Badinter”, - thot Rafiz Haliti, nnkryetar i Bashkimit Demokratik pr Integrim, njhersh dhe i Parlamentit t Maqedonis. Ndrkaq, partia shqiptare n opozit, Demokracia e Re, konsideron se 10 vendet e garantuara mund t sigurohen pa e prishur Parimin e Badinterit, vetm nse instalohet modeli zgjedhor, ku Maqedonia do t jet nj njsi zgjedhore.

“Demokracia e Re konsideron se nevojitet vetm nj njsi zgjedhore q t kemi nj prfaqsim t drejt t t gjitha etniteteve n Maqedoni. Ne vlersojm se kjo sht mnyra e vetme q mundson prfaqsim t drejt dhe adekuat t t gjitha etniteteve. Ndryshe, me kt propozim relativizohet fuqia politike e faktorit politik shqiptar”, - shprehet deputetja nga Partia Demokracia e Re, Flora Kadriu. Por, analisti politik, Alajdin Demiri, njhersh ligjrues i Shkencave Politike n Universitetin e Evrops Juglindore, n Tetov, vlerson se prmes 10 vendeve t garantuara, degradohet fuqia politike e elektoratit shqiptar. “Kta dhjet deputet t garantuar, fillimisht paraqesin shkelje t rnd t funksionimit t Parimit t Badinterit; s dyti paraqesin degradim t rnd t zgjedhjeve dhe s treti, degradim t rnd t votave t shqiptarve, ngase t gjith popujt e tjer do t ken deputet t garantuar, por jo edhe shqiptart”, - vlerson Alajdin Demiri.

Sipas Demirit, dy partit politike m t mdha maqedonase, me 10 vendet e garantuara ndrtojn shtylln ligjore pr diskriminim e t drejtave t shqiptarve t garantuar me Marrveshjen e Ohrit dhe mekanizmin e Parimit t Badinterit. “Kto jan trike t partive politike maqedonase, t cilt n dukje do t lustrohen ose pasurohen me demokraci formale, ku do t theksohet se t gjitha pakicat i kan t drejtat e tyre, e n fakt ata trajtohen si suplement i partive m t mdha maqedonase”, - thekson Demiri.

Ndrkoh, me propozimin e LSDM-s, parashihet q turqit t ken 4 vende t garantuara, serbt dhe romt nga dy vende, ndrsa vllaht dhe boshnjakt nga nj deputet. Deputeti i Partis Demokratike Turke, Qenan Hasipi, konsideron se me vendet e garantuara prforcohet sistemi demokratik n vend. “Bashksit etnike m t vogla n vend, me zgjedhjen e deputetve t tyre, jan t prfaqsuara nn 50 pr qind nga numri i prgjithshm i popullats. Me kt propozim shmanget diskriminimi q u bhet me zbraztirat e kodit zgjedhor”, - shprehet Hasipi. Do theksuar se ndryshimet e kodit zgjedhor, ku prfshihej garantimi i 10 vendeve pr bashksit e vogla etnike, m 2007 i propozoi VMRO-DPMNE-ja. Mirpo, kto ndryshime nuk gjetn mbshtetjen e BDI-s dhe LSDM-s, t cilat, pr t bllokuar punn e Parlamentit, parashtruan rreth 2 mij amendamente, megjithat VMRO-DPMNE-ja ka theksuar se do t’i prkrah ndryshimet e kodit zgjedhor, nse pr to arrihet konsensus n Parlament.