A sht Ahtisari pr Kosovn e vogl e Serbin e madhe
Patjetr m duhet t kujtoj nj proverb t vjetr i cili thot Shum mami, fmija lind i zdjerrurr, pr faktin se m s miri edhe e pasqyron situatn n t ciln po kalon Kosova gjat rrugs s formimit t shtetsis s saj, n periudhn e shtatznis s gjat t Zonjs s Vjetr t quajtur Evrop. Po q se nuk ndodh nj proces i natyrshm ather sht e nevojshme edhe prerja cezarike, e cila mund ta rrezikoj jo vetm frytin por edhe vet Zonjn e Vjetr.
N t vrtet shum sht folur pr statusin e Kosovs, edhe pse n shumicn e rasteve opinionit vendor u sht prezantuar vetm ajo ka ju plqen, e jo e vrteta, kuptohet n mediat plotsisht t kontrolluara nga klasa politike si vendore ashtu edhe ndrkombtare, asnjher nuk sht dhn mundsia q t shprehet apo dgjohet mendimi tjetr rreth ktyre lvizjeve. Ky veprim i kontrollit t plot demokratik m s miri e tregon fuqin e vasalitetit dhe dobsin e dinjitetit t klass politike vendore, dhe interesin individual t faktorve ndrkombtar n lvizjet globale. Edhe pse sht folur shum pr pakon e famshme t z.Ahtisari, por jo edhe debatuar n mnyr t mirfillt, e shoh t domosdoshm q n mnyr t pavarur t prqendrohem vetm n disa vshtrime ndryshe nga ato t dirigjuara nga klasa politike vendore dhe ndrkombtare, pa dashur t elaboroj aneks pr aneks. Po i referohem vetm asaj se ka sht e shkruar n pakon e z. Ahtisari , e aty shum qart propozohet funksionimi i Kosovs vetm n rrafshin horizontal kryesisht vetm pr qytetart e Kosovs e n veanti edhe n at vertikal vetm pr serbet n raport me Serbin.
Propozimi si i till ju mundson 5% serbve nj territor deri me 25%, me nj pjes kompakte n veri t Kosovs dhe me enklava n brendsi e sidomos n lindje t Kosovs, ku Kosova do t ket komuna pr shumicn kurse opshtina pr pakicn, ka do t thot se npr shum komuna, shumica n Kosov do t shndrrohet n pakic, kurse pakica do t bhet shumic. Kto komuna do t jen me hapsira t zgjeruara, me pasuri nntoksore e mbitoksore, me pika dhe pozicione strategjike, me lidhje horizontale e vertikale t bashkuara apo pr tu bashkuar me Serbin. Me nj fjal vetm sa e thellon Serbin n Kosov. Kjo situat ia mundson Serbis nj vazhdimsi t kontrollit t tr situats n zhvillimet e m tutjeshme rreth t ardhmes n Ballkan. Edhe pse Serbia fuqishm e refuzon propozimin e z. Ahtisari, n thelb ky plan, nse miratohet nga KS, ather do ta kuptojm se Serbia e realizon ndrrn e kamotshme t serbve pr nj Serbi t madhe, por n kufijt e saj t brendshme, duke ju referuar edhe marrveshjes se Dejtonit, ku ju mundsoj atyre formimin e Republiks Srpska t bazuar n gjenocid ndaj popullit boshnjak. Me kt propozim t z. Ahtisarit ajo kt edhe realizon edhe n nj pjes t Kosovs, e q kjo n zhvillimet e ardhshme demokratike do t jet legale dhe legjitime. Mirpo, edhe pse kt propozim e pranoj e tr klasa politike, bile bile edhe Parlamenti i Kosovs e miratoj vetm me nj vot kundr(N.B), me nj prmbledhje t shkurtr mund t thuhet kshtu: ata t cilt dhan pak pr Kosovn ata edhe e pranuan pakon, sepse pr ata kjo pako sht e mjaftueshme, kurse ata q dhan shum pr Kosovn pakon nuk e pranuan,(edhe pse nuk u lejuan t ju dgjohet zri) sepse pr kta sht e pa mjaftueshme. Kta t fundit gjithnj kan dit ka duan dhe sa duan, dhe kurr nuk do t pajtohen me kt gjendje, sepse m shum se veten e duan atdheun. Fundi i fundit edhe nuk mundesh t pressh ma shum nga ata t cilt e pranuan Rambujen, Rezolutn 1244 etj, pr t cilat ather thoshin se jan n interes, dhe q na solln pavarsin dhe sovranitetin, e sot t njjtit thon se kto duhet ndryshuar pr t
pavarsin dhe sovranitetin, dikush dike po e gnjen. Mos vall, ktyre njerzve ju ka interesuar dhe ju intereson vetm pushteti, qoft ai edhe vasal. Sidoqoft situata n t ciln ndodhemi nuk sht m n duar as t Prishtins e as t Beogradit. Po kush do t del m i knaqur do t shohim shum shpejt, edhe pse faktort e qendrave t mdha botrore vazhdimisht po potencojn se t dy palt do t jen t pa knaqura, ose zgjidhja e ardhshme duhet ti knaq t dy palt. Kjo e dyta sht e pa mundur.
Po si do t vepron faktori ndrkombtar ? Sipas t gjitha parametrave deri m tani, sht e pa mundur q KS ta pranoj Kosovn si shtet t pavarur dhe sovran, kt edhe nuk e propozon z.Ahtisari me shkrim n dokument, por vetm e rekomandon n letrn prcjellse, pr nj pavarsi t kushtzuar, e dihet se sa obliguese sht rekomandimi. Momentalisht kundrshtimet n mes palve (SHBA, BE, RUSIA dhe bota tjetr) kan t bjn vetm me rritjen e pazareve pr interesa globale t tyre. N kto lvizje edhe mund t vrehet ndasia n mes tyre. Deri sa dihen qndrimet e SHBA-s pr interesin e tyre pr popullin shqiptar, dhe e kundrta, edhe t BE pr kt rajon(kuptohet edhe dshirat tona) edhe Rusia sipas mendimit tim n thelb mund t jet pr pavarsin e Kosovs, por duhet ta rrit ndikimin e vet kundrejt SHBA-ve pr ta prfituar Osetin dhe Abkhazin,por edhe ta krcnon SHBA-n me largimin sa ma t madh nga kufijt e saj , si dhe ta ngadalson apo ndalon zgjerimin e NATO-s. Kjo do t jet shum e rndsishme nse e kemi parasysh edhe manovrat e Rusis rreth burimeve energjetike n rrafshin global. Edhe nj faktor nuk duhet nnmuar kur sht n pyetje Rusia. Me gjith fuqin q ka SHBA-ja, sot n krye t Rusis nuk qndron Jelcini, sot sht Putini dhe Rusia nuk sht ma ajo e 1999, sot sht nj Rusi e 2007, nj Rusi tjetr, n ngritje t madhe dhe zhvillim ekonomik enorm.
Pasi i kemi parasysh kto dhe shum rrethana tjera t njohura e t pa njohura, ather na ngelet t shpresojm te plani B si po prmendet do dit e m tepr si opsion i mundshm pr Kosovn, e pr t cilin jan t gjith t prgatitur, q m n fund Kosova t ket nj status t imponuar t nj pavarsie t mbikqyrur, t ln n mshir q n mnyr bilaterale t jet e pranuar nga disa shtete. Kjo situat dhe ky status do t jet ai i cili nuk do t knaq as shqiptart as serbet, por edhe nuk do t qetsonte rajonin pr shum koh, t hapur pr surpriza t ndryshme deri me nj zgjidhje t ardhshme. Pikrisht kjo zgjidhje e ardhshme sht edhe e fshehur n propozimin e z.Ahtisari, e q serbet e kan kuptuar dhe po luftojn q ta legalizojn dhe legjitimojn, pra Serbin e madhe n kufijt e brendshm. N fund fare mund t them se pavarsia e Kosovs si opsion i mundshm sipas z.Ahtisari sht e skaduar, sikurse edhe kjo klas politike e Kosovs. Nse shqiptart deri m tani kan sakrifikuar interesat e tyre n Maqedoni, Kosovn Lindore, Mal t Zi ,pr nj pavarsi t mbikqyrur dhe t prgjysmuar,pr ta legjitimuar nj Serbi t madhe n kufijt e brendshm,tani klasa politike mbar shqiptare duhet t ec shum shpejt, disa hapa para, pr ti prmirsuar gabimet e t kaluars dhe historin, pr nj Shqipri t natyrshme n kufijt e saj reale. Vetm ky sht opsion i cili garanton paqe dhe stabilitet n Ballkan, si dhe qndrueshmri dhe prosperitet t shqiptarve.
N t vrtet shum sht folur pr statusin e Kosovs, edhe pse n shumicn e rasteve opinionit vendor u sht prezantuar vetm ajo ka ju plqen, e jo e vrteta, kuptohet n mediat plotsisht t kontrolluara nga klasa politike si vendore ashtu edhe ndrkombtare, asnjher nuk sht dhn mundsia q t shprehet apo dgjohet mendimi tjetr rreth ktyre lvizjeve. Ky veprim i kontrollit t plot demokratik m s miri e tregon fuqin e vasalitetit dhe dobsin e dinjitetit t klass politike vendore, dhe interesin individual t faktorve ndrkombtar n lvizjet globale. Edhe pse sht folur shum pr pakon e famshme t z.Ahtisari, por jo edhe debatuar n mnyr t mirfillt, e shoh t domosdoshm q n mnyr t pavarur t prqendrohem vetm n disa vshtrime ndryshe nga ato t dirigjuara nga klasa politike vendore dhe ndrkombtare, pa dashur t elaboroj aneks pr aneks. Po i referohem vetm asaj se ka sht e shkruar n pakon e z. Ahtisari , e aty shum qart propozohet funksionimi i Kosovs vetm n rrafshin horizontal kryesisht vetm pr qytetart e Kosovs e n veanti edhe n at vertikal vetm pr serbet n raport me Serbin.
Propozimi si i till ju mundson 5% serbve nj territor deri me 25%, me nj pjes kompakte n veri t Kosovs dhe me enklava n brendsi e sidomos n lindje t Kosovs, ku Kosova do t ket komuna pr shumicn kurse opshtina pr pakicn, ka do t thot se npr shum komuna, shumica n Kosov do t shndrrohet n pakic, kurse pakica do t bhet shumic. Kto komuna do t jen me hapsira t zgjeruara, me pasuri nntoksore e mbitoksore, me pika dhe pozicione strategjike, me lidhje horizontale e vertikale t bashkuara apo pr tu bashkuar me Serbin. Me nj fjal vetm sa e thellon Serbin n Kosov. Kjo situat ia mundson Serbis nj vazhdimsi t kontrollit t tr situats n zhvillimet e m tutjeshme rreth t ardhmes n Ballkan. Edhe pse Serbia fuqishm e refuzon propozimin e z. Ahtisari, n thelb ky plan, nse miratohet nga KS, ather do ta kuptojm se Serbia e realizon ndrrn e kamotshme t serbve pr nj Serbi t madhe, por n kufijt e saj t brendshme, duke ju referuar edhe marrveshjes se Dejtonit, ku ju mundsoj atyre formimin e Republiks Srpska t bazuar n gjenocid ndaj popullit boshnjak. Me kt propozim t z. Ahtisarit ajo kt edhe realizon edhe n nj pjes t Kosovs, e q kjo n zhvillimet e ardhshme demokratike do t jet legale dhe legjitime. Mirpo, edhe pse kt propozim e pranoj e tr klasa politike, bile bile edhe Parlamenti i Kosovs e miratoj vetm me nj vot kundr(N.B), me nj prmbledhje t shkurtr mund t thuhet kshtu: ata t cilt dhan pak pr Kosovn ata edhe e pranuan pakon, sepse pr ata kjo pako sht e mjaftueshme, kurse ata q dhan shum pr Kosovn pakon nuk e pranuan,(edhe pse nuk u lejuan t ju dgjohet zri) sepse pr kta sht e pa mjaftueshme. Kta t fundit gjithnj kan dit ka duan dhe sa duan, dhe kurr nuk do t pajtohen me kt gjendje, sepse m shum se veten e duan atdheun. Fundi i fundit edhe nuk mundesh t pressh ma shum nga ata t cilt e pranuan Rambujen, Rezolutn 1244 etj, pr t cilat ather thoshin se jan n interes, dhe q na solln pavarsin dhe sovranitetin, e sot t njjtit thon se kto duhet ndryshuar pr t
pavarsin dhe sovranitetin, dikush dike po e gnjen. Mos vall, ktyre njerzve ju ka interesuar dhe ju intereson vetm pushteti, qoft ai edhe vasal. Sidoqoft situata n t ciln ndodhemi nuk sht m n duar as t Prishtins e as t Beogradit. Po kush do t del m i knaqur do t shohim shum shpejt, edhe pse faktort e qendrave t mdha botrore vazhdimisht po potencojn se t dy palt do t jen t pa knaqura, ose zgjidhja e ardhshme duhet ti knaq t dy palt. Kjo e dyta sht e pa mundur.
Po si do t vepron faktori ndrkombtar ? Sipas t gjitha parametrave deri m tani, sht e pa mundur q KS ta pranoj Kosovn si shtet t pavarur dhe sovran, kt edhe nuk e propozon z.Ahtisari me shkrim n dokument, por vetm e rekomandon n letrn prcjellse, pr nj pavarsi t kushtzuar, e dihet se sa obliguese sht rekomandimi. Momentalisht kundrshtimet n mes palve (SHBA, BE, RUSIA dhe bota tjetr) kan t bjn vetm me rritjen e pazareve pr interesa globale t tyre. N kto lvizje edhe mund t vrehet ndasia n mes tyre. Deri sa dihen qndrimet e SHBA-s pr interesin e tyre pr popullin shqiptar, dhe e kundrta, edhe t BE pr kt rajon(kuptohet edhe dshirat tona) edhe Rusia sipas mendimit tim n thelb mund t jet pr pavarsin e Kosovs, por duhet ta rrit ndikimin e vet kundrejt SHBA-ve pr ta prfituar Osetin dhe Abkhazin,por edhe ta krcnon SHBA-n me largimin sa ma t madh nga kufijt e saj , si dhe ta ngadalson apo ndalon zgjerimin e NATO-s. Kjo do t jet shum e rndsishme nse e kemi parasysh edhe manovrat e Rusis rreth burimeve energjetike n rrafshin global. Edhe nj faktor nuk duhet nnmuar kur sht n pyetje Rusia. Me gjith fuqin q ka SHBA-ja, sot n krye t Rusis nuk qndron Jelcini, sot sht Putini dhe Rusia nuk sht ma ajo e 1999, sot sht nj Rusi e 2007, nj Rusi tjetr, n ngritje t madhe dhe zhvillim ekonomik enorm.
Pasi i kemi parasysh kto dhe shum rrethana tjera t njohura e t pa njohura, ather na ngelet t shpresojm te plani B si po prmendet do dit e m tepr si opsion i mundshm pr Kosovn, e pr t cilin jan t gjith t prgatitur, q m n fund Kosova t ket nj status t imponuar t nj pavarsie t mbikqyrur, t ln n mshir q n mnyr bilaterale t jet e pranuar nga disa shtete. Kjo situat dhe ky status do t jet ai i cili nuk do t knaq as shqiptart as serbet, por edhe nuk do t qetsonte rajonin pr shum koh, t hapur pr surpriza t ndryshme deri me nj zgjidhje t ardhshme. Pikrisht kjo zgjidhje e ardhshme sht edhe e fshehur n propozimin e z.Ahtisari, e q serbet e kan kuptuar dhe po luftojn q ta legalizojn dhe legjitimojn, pra Serbin e madhe n kufijt e brendshm. N fund fare mund t them se pavarsia e Kosovs si opsion i mundshm sipas z.Ahtisari sht e skaduar, sikurse edhe kjo klas politike e Kosovs. Nse shqiptart deri m tani kan sakrifikuar interesat e tyre n Maqedoni, Kosovn Lindore, Mal t Zi ,pr nj pavarsi t mbikqyrur dhe t prgjysmuar,pr ta legjitimuar nj Serbi t madhe n kufijt e brendshm,tani klasa politike mbar shqiptare duhet t ec shum shpejt, disa hapa para, pr ti prmirsuar gabimet e t kaluars dhe historin, pr nj Shqipri t natyrshme n kufijt e saj reale. Vetm ky sht opsion i cili garanton paqe dhe stabilitet n Ballkan, si dhe qndrueshmri dhe prosperitet t shqiptarve.