ANALIZË – Evropa përvëlohet, teksa C3S raporton ditën më të nxehtë në planet

– Kjo analizë është edhe kontribut i Agjencisë Telegrafike Shqiptare –

BRUKSEL, 31 korrik /ATSH-ENR/ – Deri më sot, 22 korriku 2024, ishte dita më e ngrohtë e regjistruar ndonjëherë në Tokë, sipas të dhënave nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike të Bashkimit Evropian (C3S).

”Për më tepër, gjatë dekadave të fundit, Evropa është ngrohur gati dy herë më shpejt se mesatarja globale”, sipas drejtorit të C3S Carlo Buontempo.

”Kjo është për shkak të një kombinimi të faktorëve të ndryshëm”, tha ai.

Një prej tyre është se Arktiku, një pjesë e të cilit përfshihet në përkufizimin e institutit për Evropën, është ndoshta një nga rajonet me ngrohjen më të shpejtë në botë.

Një arsye tjetër është humbja e akullit dhe borës në male, si dhe në fushat e Evropës Qendrore.

”Valët e të nxehtit në Evropë tashmë janë më të shpeshta, më intensive dhe do të zgjasin më shumë se më parë. Pra, kjo është diçka me të cilën duhet të mësohemi”, tha Buontempo.

Ngjarjet ekstreme të motit në Evropë intensifikohen

Në të gjithë kontinentin, valët e të nxehtit dhe zjarret e mëvonshme po rrezikojnë njerëzit, jetesën e tyre, kafshët dhe të mbjellat, duke lënë shpesh një gjurmë dëmi me vlerë miliona euro.

Në fund të korrikut, të gjitha rajonet spanjolle përveç Ishujve Kanarie ishin në “gatishmëri portokalli”, me paralajmërime se temperaturat maksimale do të arrijnë 39-40 gradë Celsius, sipas agjencisë meteorologjike spanjolle ”Aemet”.

Në të njëjtën kohë, një valë e të nxehtit bëri që termometrat në jug të Francës të mbingarkuan.

Shërbimi francez i motit Météo-France deklaroi se në pjesë të mëdha të Francës jugore, “nxehtësia do të intensifikohet në mënyrë të konsiderueshme” dhe niveli i 40 gradëve mund të tejkalohet në disa rajone.

Parisi aktualisht po pret Lojërat Olimpike, me vende të përhapura në të gjithë vendin.

Të hënën, rajoni i Parisit njoftoi aktivizimin e planit të valës së të nxehtit në rajonin Île-de-France, ku “cilësia e ajrit do të jetë e dobët” sipas observatorit ”Airparif”.

Plani rajonal përfshin shpërndarjen e më shumë se 2,5 milionë shisheve të ujit në transportin publik dhe “pothuajse 200 000 kapele dhe shishe uji” për spektatorët olimpikë.

Ndërsa Italia veriore është goditur nga stuhi dhe shira të rrëmbyeshëm, duke shkaktuar përmbytje dhe rrëshqitje të dheut në javët e fundit, pjesa jugore po përballet me një thatësirë ​​të madhe.

Javën e kaluar, Shoqata Kombëtare e Bordit të Ujit Bujqësor (ANBI) paralajmëroi se pas tre javësh “nuk do të ketë ujë për bujqësinë” në Italinë qendrore dhe jugore.

Protestat po rriten në Siçili për furnizimin e dobët me ujë. Thatësira ka çuar në një ulje prej 60% të rezervuarëve të ujit, duke i shtyrë autoritetet lokale të racionojnë ujin në qytetin kryesor të Siçilisë, Palermo, si dhe në 50 bashki të tjera.

Sllovenia u godit nga përmbytje të mëdha vitin e kaluar, duke shkaktuar miliarda euro dëme, ndërsa rindërtimi është ende në proces. Këtë verë, reshjet e dendura të shiut shkaktuan sërish disa përmbytje dhe rrëshqitje dheu në rajonet më të prekura.

Megjithatë, mungesa e reshjeve çoi në një zjarr pyjor në rajonin jugperëndimor të Kras në mes të korrikut, e njëjta zonë që u godit nga flakët më shkatërruese në historinë e Sllovenisë në vitin 2022.

Mekanizmi i Mbrojtjes Civile të BE-së përgatitet për verën

”Komisioni Evropian pret një verë tjetër të fenomeneve ekstreme të motit”, tha komisioneri i BE-së për Menaxhimin e Krizave Janez Lenarçiç, me Evropën Jugore që përballet me temperatura të larta dhe Evropën Qendrore dhe Veriore përballë ditëve të reshjeve të dendura.

Ndërsa mbrojtja civile është një kompetencë kombëtare, autoritetet vendase mund të kërkojnë mbështetje përmes Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të BE-së në rast emergjencash.

Të 27 shtetet anëtare të BE-së – dhe dhjetë joanëtare – marrin pjesë në mekanizmin e krijuar në 2001. Qendra e Koordinimit të Reagimit Emergjent të BE-së ndihmon në trajtimin e kërkesave për ndihmë.

Për këtë verë, BE ka ngritur një flotë speciale prej 28 avionësh zjarrfikës dhe katër helikopterë në 10 shtete anëtare.

Komisioni ka caktuar gjithashtu 600 milionë euro (649 milionë dollarë) të fondeve të BE-së për blerjen e 12 avionëve të tjerë, të cilët do të ndahen midis gjashtë vendeve në bllok.

Greqia në zjarr dhe Ballkani në flakë

Edhe në Bullgari temperaturat e larta çuan në zjarre. Në korrik, më shumë se 1 430 njerëz morën pjesë në shuarjen e zjarreve në të gjithë vendin.

Spanja, Franca dhe Republika Çeke i dhanë mbështetje Bullgarisë përmes Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të BE-së.

Maqedonia e Veriut kërkoi ndihmë urgjente për luftimin e zjarreve të rënda, me Serbinë, Slloveninë, Turqinë, Kroacinë dhe Rumaninë që u vijnë në ndihmë. Midis janarit dhe qershorit, vendi u përball me 73 zjarre.

”Vitin e kaluar, Maqedonia e Veriut numëroi 170 zjarre në pyje”, sipas Kire Mihailov, nënkryetar i ndërmarrjes publike Pyjet Kombëtare.

Në korrik, Shqipëria fqinje përjetoi një valë të nxehti dhe luftoi me zjarret në jug të vendit duke marrë ndihmë nga Greqia sipas skemës së BE-së. Vapa gjithashtu çoi në masa për shpërndarjen e ujit të pijshëm për turistët në vendet e trashëgimisë kulturore dhe historike.

Edhe vetë Greqia po përballet me zjarre. Ishulli i tij i dytë më i madh, Evia, është duke luftuar me një zjarr që nga e hëna me qindra zjarrfikës në vendndodhje.

“Ne kemi ende një muaj shumë të vështirë përpara nesh, muajin gusht, dhe padyshim që të gjithë duhet të jemi absolutisht vigjilent,” tha të martën kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis.

Paralajmërime për vdekje të parakohshme

Nëse nuk merren masa kundër ndryshimeve klimatike, Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se midis 2030 dhe 2050, 250 000 vdekje të parakohshme shtesë në vit janë të mundshme për shkak të ngjarjeve ekstreme të motit, cilësisë së dobët të ajrit, pasigurisë ushqimore dhe sëmundjeve infektive.

Valët e të nxehtit janë fenomeni më vdekjeprurës meteorologjik i lidhur me ndryshimet klimatike, duke shkaktuar 489 000 vdekje në vit, sipas vlerësimeve të Organizatës Botërore Meteorologjike.

Vdekshmëria aktuale në lidhje me ngjarjet ekstreme të motit mund të jetë 30 herë më e lartë, frikësohet WMO, pasi shumë vende nuk kanë të dhëna të besueshme.

Ndryshimet klimatike po e bëjnë gjithashtu punën më të vështirë dhe më të rrezikshme për miliarda njerëz, ka paralajmëruar Organizata Ndërkombëtare e Punës.

”Ndërsa në Evropë dhe Azinë Qendrore përqindja e njerëzve të ekspozuar ndaj nxehtësisë së tepërt në punë është e ulët sipas standardeve globale, ajo është rritur më shumë se në çdo rajon tjetër gjatë 20 viteve të fundit”, tha ILO.

(Përmbajtja e këtij artikulli bazohet në raportimin nga AFP, AGERPRES, BTA, dpa, EFE, LUSA, ATSH dhe STA, si pjesë e projektit European Newsroom)./  a.jor.