AVA, aty ku do “ngujohen” mesuesit
Luljeta Ndoka
“Shtepia” e re e 17 hartuesve te testeve eshte gati. Frigoriferi ka zene vend ne katin e dyte te godines se AVA-s, ku do te krijohen mbi 33 mije teste te provimit te Letersise. Krevatet kane filluar tashme te transportohen ne ambientet e Agjencise Qendrore te Vleresimit te Arritjeve te Nxenesve, ndersa per sa i perket ushqimit, ai do te sillet nga nje restorant, me te cilin AVA ka nenshkruar nje kontrate te posacme. Nderkaq, mesohet se do te ndalohet kategorikisht mbajtja e telefonave celulare, i telefonave fikse, si dhe do te ndalohet interneti.
Ne dhomat ku do te hartohet “fati” i dhjetera e mijera maturanteve mund te hysh lirisht. Drejtori i AVA-s, Edmond Lulja, shpjegon gjithe proceduren se si do te funksionoje procesi i pergatitjes dhe shperndarjes se testit te Letersise. Por, elementi qe ai e konsideron me te rendesishmin, eshte mungesa e cdolloj komunikimi te specialisteve, apo edhe punonjesve logjistike, me boten e jashtme. Rrjetat e telta te vena neper dritare jane aq te imeta, sa nuk ekziston asnje lloj mundesie qe ndokush prej punonjesve te “ngujuar” te informoje ndonje te aferm apo tjeter te interesuar ne lidhje me permbajtjen e testit te Letersise. Ndersa dera kryesore e katit te dyte do te ruhet nga nje polic. “Ne kete menyre, ne shmangim cdolloj mundesie kontakti mes punonjesve qe do te banojne per nje jave ne AVA dhe botes se jashtme”, siguron Lulja. Portat e hekurta do te na e kujtojne gjithsesi ngujimin. Per asnje motiv, 17 specialiste dhe punonjes te tjere, qe do merren me paketimin e testeve, nuk duhet as te zbresin ne katin e pare dhe as te ngjiten ne te tretin. Nese e bejne nje gje te tille, apo tentojne te komunikojne me persona te tjere te paautorizuar, atehere pasojat do te shkojne deri ne ndjekje penale.
Jane disa dhoma qe do te jene ne dispozicion te hartuesve te testeve. Ato jane te pergatitura per te qene te pershtatshme per te banuar gjate nje periudhe 1-javore. Pllakat, ndonese te disa dekadave me pare, shkelqejne nga pastertia, ndersa hartuesit e testit te Letersise kane planifikuar edhe pak vend te lire per te vendosur “dhomen e re te gjumit”. Ne fakt, cdonjera prej zyrave do te sherbeje per shume funksione njeheresh. “Ketu specialistet edhe do te punojne, edhe do te flene, edhe do te hane”, sqaron Edmond Lulja, teksa tregon se cilat jane zyrat. Krevatet hartuesit e testeve i kane siguruar vete. Cdonjeri ka blere posacerisht krevat portativ, nje tjeter do te sjelle krevat tradicional nga shtepia, e te tjere ndoshta s’do ta kene bezdi qe te flene ne karrige, perballe kompjuterit te punes. Ndersa per sa i perket ngrenies, AVA ka lidhur nje kontrate per 3 vaktet e ngrenies, sipas nje diete te plotesuar me te gjitha nevojat per nje ushqim sa me te shendetshem. Sherbimi “catering” do te jete i ofruar nga nje restorant, i cili do te plotesoje kerkesat e cdonjerit prej punonjesve per ngrenie. Nje mase tjeter qe do te merret nga ana e drejtuesve te Ministrise se Arsimit apo Agjencise se Vleresimit te Arritjeve, do te jete “zhdukja” e cdolloj mjeti tjeter komunikimi. Keshtu, ne kompjuteret e hartuesve te testit te Letersise nuk do te kete internet, telefonat nuk do te kene linje, ndersa celularet nuk do te lejohen ne asnje menyre. Pikerisht masa te tilla i izolojne teresisht specialistet nga bota e jashtme.
Edmond Lulja shpjegon se me 3 qershor fillon KOEPS-i i pare. Pervec specialisteve lendore, atje do te kete punonjes qe do te merren me proceset e metejshme. Behet fjale per ata te formatimit, te printimit me lidhjen e testeve ne broshura, me paketimin e testeve, me bar-kodet, si dhe me te gjitha elementet e nevojshme per zhvillimin e provimit. “Pra, jane nje sere procedurash qe fillojne me procesin e hartimit te testeve, qe eshte thjesht nje proces teknik i specialisteve te lendes dhe kalojne ne te tere proceset e tjera qe finalizohet ne shperndarjen e kutive te provimit, duke filluar qe nga mesnata e dates 8, duke u gdhire 9 qershori. Me pas, kutite e vulosura merren nga perfaqesuesit e Drejtorive Rajonale Arsimore dhe Zyrave Arsimore ne cdo rreth, te shoqeruara nga forcat e policise dhe cohen ne cdo rreth ne kushtet e sigurise se larte. Me pas, ato shperndahen ne mjediset ku do te zhvillohet provimi, dhe hapja e tyre kryhet behet ne oren e percaktuar per provim ne oren 09:00 te dates 9 qershor. Aty ku mbaron nje pjese e madhe e punes per specialistet e AVA-s (te pakten perkohesisht), nis ankthi i maturanteve. Fati i tyre i metejshem lidhet me cdo provim me detyrim dhe me zgjedhje qe do te japin gjate veres se sivjetme. Sipas percaktimi te MASH, lloji i testit me te cilin do te provohet nxenesi, varet nga lloji lendor me te cilen ai ka punuar ne shkollen e mesme. Pikerisht ne perputhje me keto kritere, ne Letersi sivjet do te hartohen 7 lloje testesh, ne varesi te profilit te arsimit. Kjo, sepse edhe programet lendore dhe ato orientuese per provimet e pjekurise, jane te ndryshme per tipe te ndryshme shkollash. “Ne orientojme nxenesit ne pergatitje, sepse nuk eshte e thene qe nxenesi te notoje ne menyre te verber ne te gjithe volumin e lendes”, thote Edmond Lulja. Me pas, kur te japin provimin me detyrim te Letersise, maturantet do te fillojne pergatitjet per provimin tjeter me detyrim, qe eshte ai i matematikes.
Rezana Vrapi: Si do jetojme te mbyllur
Rezana Vrapi, do te jete njera prej specialisteve, e cila do te marre pjese ne hartimin e testit te letersise per te tretin vit radhazi. Ajo thote se “ngujimi” nuk perben ndonje problem te madh per te, sepse kur eshte e ngarkuar me pergjegjesine per te hartuar testin, nuk ka fare kohe te lire te mendoje per luks. “Me ka ndodhur madje qe jam cuar edhe naten nga gjumi, sepse me kujtohej se si mund ta formulonim ndryshe nje pyetje te caktuar”, tregon Rezana. Ajo tregon se kur mendon se sa pergjegjesi ke, duke hartuar nje test, nga i cili ne nje fare menyre varet fati i 33 mije maturanteve, nuk te ben pershtypje fakti se per nje jave ke lene familjen, se nuk do te kesh mundesi te clodhesh... Ajo konfirmon se masat e sigurise per te eliminuar kontaktin me cdolloj personi te jashtem jane vertet te rrepta. “Une e kam shtepine ketu afer godines. Ka ndodhur qe djalin im ka qene duke kaluar ne rrugen prane kesaj godine, dhe une nuk kam pasur mundesi t’i flas, sepse nuk lejohet nje gje e tille”, tregon specialistja Rezana Vrapi. Ajo tregon gjithashtu se, nga viti ne vit, permbajtja e testeve ka ardhur duke u permiresuar.
Si te llogariten piket paraprakisht
Sipas drejtorit te AVA-s, nota mesatare e 4 viteve te shkolles, nota e provimit te detyruar te Letersise dhe nota e provimit te detyruar te Matematikes do te shumezohen me nje koeficient sipas tipit te shkolles se mesme qe ka frekuentuar aplikanti.
Sallat e korrigjimit ne rrethe
Per sa i perket anes teknike, ne secilin prej rretheve ku do te kete qendra korrigjimi, do te kete nga dy drejtues teknike, sepse mendohet te kete dy salla korrigjimi. Ndersa ne Tirane do te kete 6 drejtues teknike. Ata do te punojne ne menyre te pavarur per korrigjimin e cdo testi.
Korrigjimi, jo me me lexues optik
Kete vit korrigjimi i cdonjerit prej testeve te Matures Shteterore do te behet ne menyre manuale. Ndersa gjate viteve te kaluara testi “skanohej” ne lexuesin optik dhe numri i pikeve dilte ne menyre automatike, duke i qendruar besnik skemes se qortimit, sivjet gjithcka do te jete ndryshe.
“Shtepia” e re e 17 hartuesve te testeve eshte gati. Frigoriferi ka zene vend ne katin e dyte te godines se AVA-s, ku do te krijohen mbi 33 mije teste te provimit te Letersise. Krevatet kane filluar tashme te transportohen ne ambientet e Agjencise Qendrore te Vleresimit te Arritjeve te Nxenesve, ndersa per sa i perket ushqimit, ai do te sillet nga nje restorant, me te cilin AVA ka nenshkruar nje kontrate te posacme. Nderkaq, mesohet se do te ndalohet kategorikisht mbajtja e telefonave celulare, i telefonave fikse, si dhe do te ndalohet interneti.
Ne dhomat ku do te hartohet “fati” i dhjetera e mijera maturanteve mund te hysh lirisht. Drejtori i AVA-s, Edmond Lulja, shpjegon gjithe proceduren se si do te funksionoje procesi i pergatitjes dhe shperndarjes se testit te Letersise. Por, elementi qe ai e konsideron me te rendesishmin, eshte mungesa e cdolloj komunikimi te specialisteve, apo edhe punonjesve logjistike, me boten e jashtme. Rrjetat e telta te vena neper dritare jane aq te imeta, sa nuk ekziston asnje lloj mundesie qe ndokush prej punonjesve te “ngujuar” te informoje ndonje te aferm apo tjeter te interesuar ne lidhje me permbajtjen e testit te Letersise. Ndersa dera kryesore e katit te dyte do te ruhet nga nje polic. “Ne kete menyre, ne shmangim cdolloj mundesie kontakti mes punonjesve qe do te banojne per nje jave ne AVA dhe botes se jashtme”, siguron Lulja. Portat e hekurta do te na e kujtojne gjithsesi ngujimin. Per asnje motiv, 17 specialiste dhe punonjes te tjere, qe do merren me paketimin e testeve, nuk duhet as te zbresin ne katin e pare dhe as te ngjiten ne te tretin. Nese e bejne nje gje te tille, apo tentojne te komunikojne me persona te tjere te paautorizuar, atehere pasojat do te shkojne deri ne ndjekje penale.
Jane disa dhoma qe do te jene ne dispozicion te hartuesve te testeve. Ato jane te pergatitura per te qene te pershtatshme per te banuar gjate nje periudhe 1-javore. Pllakat, ndonese te disa dekadave me pare, shkelqejne nga pastertia, ndersa hartuesit e testit te Letersise kane planifikuar edhe pak vend te lire per te vendosur “dhomen e re te gjumit”. Ne fakt, cdonjera prej zyrave do te sherbeje per shume funksione njeheresh. “Ketu specialistet edhe do te punojne, edhe do te flene, edhe do te hane”, sqaron Edmond Lulja, teksa tregon se cilat jane zyrat. Krevatet hartuesit e testeve i kane siguruar vete. Cdonjeri ka blere posacerisht krevat portativ, nje tjeter do te sjelle krevat tradicional nga shtepia, e te tjere ndoshta s’do ta kene bezdi qe te flene ne karrige, perballe kompjuterit te punes. Ndersa per sa i perket ngrenies, AVA ka lidhur nje kontrate per 3 vaktet e ngrenies, sipas nje diete te plotesuar me te gjitha nevojat per nje ushqim sa me te shendetshem. Sherbimi “catering” do te jete i ofruar nga nje restorant, i cili do te plotesoje kerkesat e cdonjerit prej punonjesve per ngrenie. Nje mase tjeter qe do te merret nga ana e drejtuesve te Ministrise se Arsimit apo Agjencise se Vleresimit te Arritjeve, do te jete “zhdukja” e cdolloj mjeti tjeter komunikimi. Keshtu, ne kompjuteret e hartuesve te testit te Letersise nuk do te kete internet, telefonat nuk do te kene linje, ndersa celularet nuk do te lejohen ne asnje menyre. Pikerisht masa te tilla i izolojne teresisht specialistet nga bota e jashtme.
Edmond Lulja shpjegon se me 3 qershor fillon KOEPS-i i pare. Pervec specialisteve lendore, atje do te kete punonjes qe do te merren me proceset e metejshme. Behet fjale per ata te formatimit, te printimit me lidhjen e testeve ne broshura, me paketimin e testeve, me bar-kodet, si dhe me te gjitha elementet e nevojshme per zhvillimin e provimit. “Pra, jane nje sere procedurash qe fillojne me procesin e hartimit te testeve, qe eshte thjesht nje proces teknik i specialisteve te lendes dhe kalojne ne te tere proceset e tjera qe finalizohet ne shperndarjen e kutive te provimit, duke filluar qe nga mesnata e dates 8, duke u gdhire 9 qershori. Me pas, kutite e vulosura merren nga perfaqesuesit e Drejtorive Rajonale Arsimore dhe Zyrave Arsimore ne cdo rreth, te shoqeruara nga forcat e policise dhe cohen ne cdo rreth ne kushtet e sigurise se larte. Me pas, ato shperndahen ne mjediset ku do te zhvillohet provimi, dhe hapja e tyre kryhet behet ne oren e percaktuar per provim ne oren 09:00 te dates 9 qershor. Aty ku mbaron nje pjese e madhe e punes per specialistet e AVA-s (te pakten perkohesisht), nis ankthi i maturanteve. Fati i tyre i metejshem lidhet me cdo provim me detyrim dhe me zgjedhje qe do te japin gjate veres se sivjetme. Sipas percaktimi te MASH, lloji i testit me te cilin do te provohet nxenesi, varet nga lloji lendor me te cilen ai ka punuar ne shkollen e mesme. Pikerisht ne perputhje me keto kritere, ne Letersi sivjet do te hartohen 7 lloje testesh, ne varesi te profilit te arsimit. Kjo, sepse edhe programet lendore dhe ato orientuese per provimet e pjekurise, jane te ndryshme per tipe te ndryshme shkollash. “Ne orientojme nxenesit ne pergatitje, sepse nuk eshte e thene qe nxenesi te notoje ne menyre te verber ne te gjithe volumin e lendes”, thote Edmond Lulja. Me pas, kur te japin provimin me detyrim te Letersise, maturantet do te fillojne pergatitjet per provimin tjeter me detyrim, qe eshte ai i matematikes.
Rezana Vrapi: Si do jetojme te mbyllur
Rezana Vrapi, do te jete njera prej specialisteve, e cila do te marre pjese ne hartimin e testit te letersise per te tretin vit radhazi. Ajo thote se “ngujimi” nuk perben ndonje problem te madh per te, sepse kur eshte e ngarkuar me pergjegjesine per te hartuar testin, nuk ka fare kohe te lire te mendoje per luks. “Me ka ndodhur madje qe jam cuar edhe naten nga gjumi, sepse me kujtohej se si mund ta formulonim ndryshe nje pyetje te caktuar”, tregon Rezana. Ajo tregon se kur mendon se sa pergjegjesi ke, duke hartuar nje test, nga i cili ne nje fare menyre varet fati i 33 mije maturanteve, nuk te ben pershtypje fakti se per nje jave ke lene familjen, se nuk do te kesh mundesi te clodhesh... Ajo konfirmon se masat e sigurise per te eliminuar kontaktin me cdolloj personi te jashtem jane vertet te rrepta. “Une e kam shtepine ketu afer godines. Ka ndodhur qe djalin im ka qene duke kaluar ne rrugen prane kesaj godine, dhe une nuk kam pasur mundesi t’i flas, sepse nuk lejohet nje gje e tille”, tregon specialistja Rezana Vrapi. Ajo tregon gjithashtu se, nga viti ne vit, permbajtja e testeve ka ardhur duke u permiresuar.
Si te llogariten piket paraprakisht
Sipas drejtorit te AVA-s, nota mesatare e 4 viteve te shkolles, nota e provimit te detyruar te Letersise dhe nota e provimit te detyruar te Matematikes do te shumezohen me nje koeficient sipas tipit te shkolles se mesme qe ka frekuentuar aplikanti.
Sallat e korrigjimit ne rrethe
Per sa i perket anes teknike, ne secilin prej rretheve ku do te kete qendra korrigjimi, do te kete nga dy drejtues teknike, sepse mendohet te kete dy salla korrigjimi. Ndersa ne Tirane do te kete 6 drejtues teknike. Ata do te punojne ne menyre te pavarur per korrigjimin e cdo testi.
Korrigjimi, jo me me lexues optik
Kete vit korrigjimi i cdonjerit prej testeve te Matures Shteterore do te behet ne menyre manuale. Ndersa gjate viteve te kaluara testi “skanohej” ne lexuesin optik dhe numri i pikeve dilte ne menyre automatike, duke i qendruar besnik skemes se qortimit, sivjet gjithcka do te jete ndryshe.