E Diel, 1 Nëntor 2026

Afera qime

Para gati dy vitesh n nj debat q u hap ne Bosnje pr ri-emrtimin e nj sheshi nga emri i Titos n emrin ish presidentit t Bosnjs , Alija Izetbegovi, nj grup njerzish qe nuk pranonin nj ri-emrtim te till kishin botuar disa broshura ku mund t lexoje edhe kt fraz, t ciln Tito kinse e drgonte nga varri : Lum qyteti nse un jam m i madhi problem i tij .
N ket fraz, t mveshur Titos , m shkoj mendja kur lexova mbi aktet anti-kushtetuese t rektorit t Universitetet t Durrsit, zotrise se tij Agim Kukeli, q kishin t bnin me vajzn myslimane kok mbuluar dhe djaloshin me mjekr. Lajme t tilla sa t hidhrojn aq edhe t gzojn. Sikur rektori i Universitetit t Durrsit nuk kishte probleme t tjera pr t rregulluar vese t ndalonte shallin mbi kok dhe qimen n faqe. Kto bma t hidhrojn sepse cungojn lirin e individit dhe shkojn n contre-courant me kushtetutn dhe t gzojn sepse mendja t shkon se nuk ka probleme t tjera m t rndsishme. Qindra halle t tjera q preokupojn studentet e Universitetit te Durrsit nuk meritojn t trajtohen e t luftohen para krcnimit imagjinar t simboleve. Mu duk sikur dgjoja qimen e djaloshit tek thoshte nga faqja tij: Lum universiteti nse un jam m i madhi problem i tij .
Rektori, ultimatumin e tij e kishte dhne kundr bartjes s simboleve, e pr te mjekra na qenka simbol, simbol i islamit, i atij q disa po e quajn fashizmi islamik . Megjithat sht e uditshme se si lufta kundr simboleve fillon e mbaron vetm kur ne zbulojm dhe eliminojm simbolet e ashtuperceptuara islame.
Krahas djaloshit me mjekr , shume djem te rinj n t njjtin universitet ndiqnin studimet me kokat e qethura, duke qen pa qime floku fare, tasllak, pra qerosa.....e sipas logjikes kukeliane , teorikisht, edhe kta djelmosha do duhej te ishin te prjashtuar nga universiteti ose t merrnin ultimatum dyjavor pr flok-mbjellje sepse mungesa e qimes n kokn e tyre pasksh domethnie simbolike q , gjithnj sipas te njjts logjike, qenka domosdo sinonim i ekspansionit neo-nazist ne Universitetin e Durrsit. Kta djelmosha tasllak qenkan domosdo ithtar te nazizmit te dikurshm, ata qenkan neo-nazistet e sotshm, ska diskutim.
Si pr t vrtetuar paradoksin q akti i rektorit mbante n vete, mu kujtua historia po aq qesharake sa kjo e jona e ndjekjes q kisha u bnte flokgjatve kah fundi i shekullit te 11-t e mu kujtua edhe Papa i cili kishte dhne urdhr shkishrimin e flokgjatve sepse si duket asokohe simbol i t krishterit pasksh qen qimja e shkurtr dhe qimja e gjat e flokut paska qen sikurse qimja e gjat e mjekrs n Durrs , n Universitet. Mendova, valle do bnte zotri Kukeli prball nj simboli t tille , flokut te shkurtr? Sigurisht , telashe t madhe do t kishte sikur ti rrinte besnik kodit t vet anti-simbol.
Simbolofobia e till q dal n pah vetm ather kur kemi te bjm me t ashtuquajturat simbole fetare, jo mbar fetare por vetm islame, sht nj smundje mjaft e prhapur n vendin ton e edhe n disa vende t tjera evropiane, sht nj trend i nj lvizjeje t re t pavetdijshme me rrnj diku n histori , sht rezultat i ekstremizmit sekularist , fundamentalizmit sekular.

Nj gj tjetr shum e rndsishme q me goditi pas aktit t rektorit ishte neglizhenca dhe indiferenca e klass intelektuale thellsisht sekulare , nj pjes e mir e t cils reagojn shpejt n rast cenimi t koncepteve sekulare, e nj pjes e mir e t cilve kan edhe mjekra. Neglizhenca e tyre dhe mos reagimi kundr deklaratave t rektorit i cili mjekrn e konsideronte simbol fetar , ekskluvisht fetar, tregon qart se sa larg mund t shkoj dyfytyrsia kur subjekt i akteve t tilla jo kushtetuese jan pjestar t komunitetit musliman.
Paraqitja e mjekrs si simbol ekskluzivisht fetar ka cenuar edhe sekularitetin e tyre (intelektualve jofetar, sekular), e edhe nse ata jan ateist e mbajn mjekr, logjika i rektorit Kukeli i konsideron barts t simboleve fetare.
Mjekra nuk guxon t quhet ekskluzivisht fetare, e assesi ekskluzivisht islame, po aq sa mund t quhet edhe shamia e koks ekskluzivisht fetare, apo ekskluzivisht islame.
Historia ka treguar se shume filozof , ateist t prbetuar kan pasur mjekr, se shume piktor kan plqyer mbajtjen e mjekrs pa ndonj qebe fare religjioz , e se shume politikan kan zgjedhur t njjtn gj vetm pse u plqente, e se shume te rinj sot aneknd bots plqejn nj mjekr t gjat vetm pr t prngjar n dy kitaristt e ZZ Top . Ndrsa studimi i kulturave na ka treguar, e vazhdon ta bj, se mbulesa e kokave n shum shoqri nuk ka aspak ndonj konotacion fetar, se ajo ka qen dhe mbetet thellsisht nj pjese tradite tek disa kultura ,dhe se vajza thellsisht sekulare sot pr shkaqe estetike mund t plqej nj shall koke dhe ta bart kur t dshiroj e ta heq kur t dshiroj , dhe se mund t vsh shami n kok edhe kur kanceri t shkakton rnjn e flokve.
Rastet e diskriminimi t qllimshm t pjestarve t komunitetit musliman tregon pr nj trendi i ri, n form t prpjekjes pr t fituar ndonj fam prmes ndonj fetvaje t ndonj Ayatullahu pr diskriminim t muslimanve si duket jan t determinuara pr te dshtuar n trojet tona, megjithat azilet q krkohen jasht Shqipris n emr t krcnimit islamist kan mjaft sukses.

Më shumë nga Politika

Të gjitha ›