Shqipria 1984: Nna Terez, nm flokt po deshe sheshet!
Duke prcjell telashet e fundit t studentve mysliman t universitetit t Durrsit mu kujtua mjeshtri i madh i letrsis George Orwell me romanin e tij profetik 1984 n t cilin ai parasheh nj shoqri t ardhme totalitare ku kontrolli i klanit shtetror do t avancoj tmerrsisht shum sa q mjerant e vegjlis do t duhet t marrin leje edhe kur duan t mendojn dika e lre m kur tundohen q ta kalojn n vepr trurin e tyre. Vllai i Madh i 1984 sinonim i udhheqsit t ksaj aparature dorhekurt, thn n termet e sotme, e kthen racn njerzore n nj sistem operativ kompjuterik softuerin e t cilit e ka skalitur vet me tekat dhe kaprriciet e veta pa asnj themel n ndrgjegjen apo logjikn humane e cila e ka udhhequr njerzimin prpara gjat shekujve. Masat nn sundimin e tij ose duhet t veprojn si thot ligji i tij ose nuk duhet ta konsiderojn veten t denj fare pr t ekzistuar.
Rasti i vajzs durrsake me shami dhe studentit me mjekr nga po i njjti qytet tregoi se sa e leht sht q nn petkun e mbrojtjes s laicizmit, shqiptart mysliman t shtypen nga thundra e paragjykimeve dhe miopris nga vet shteti i tyre sa her q dikush ndjehet i disponuar pr t dhn nj furi t till. Sikur kjo t ishte nj fushat konstante dhe e gjithanshme karshi secilit religjion dhe besim nuk do t kishte shum arsye pr alarmim t njanshm mirpo kur e sheh se prher dhe kurdoher jan vetm myslimant ata t cilt duhet t marrin peshqeshin e fobive sa her q kjo i vjen ndr mend ndokujt, ather shtja bhet e pshtir dhe e vrazhd n syt e shqiptarit t rndomt mysliman. Lista e rasteve t tilla gjithandej trojeve shqiptare sht
kaher dy tri shifrore dhe rritja e numrit t tyre si duket bhet me qllim q opinionit ti krijohet bindja e normalitetit n mnyr q m mos tia vras syt as vesht askujt edhe thellimi i dhunimit t myslimanve shqiptar n fusha t tjera. Filozofia e vllait t madh ka lshuar rrnj t thella n mentalitetin e shum shqiptarve me pozit n institucione t ndryshme dhe sht shkaprderdhur virusi i saj n nj dyzin kokash duke u rritur e dal n pah sidomos kur sht fjala pr shqiptar mysliman.
E tr fushata kundr myslimanve shqiptar n rastin m t thjesht mund t konsiderohet si keqkuptimi m banal i laicitetit t shtetit mirpo duke qen se atakimi sht orientuar vetm karshi Islamit (pa ka se n nj mori shkollash shtetrore msojn pa problem nj numr i konsiderueshm i murgeshave kristiane) ather kjo e kthen tr luftn n nj sekularizm vandal t klasit m primitiv. Prderisa kushtetuta garanton lirin e mosbesimit sikur edhe at t besimit, askush nuk mund ta marr krye n veti bajraktarin e komentimit t ktyre t drejtave n mnyr individuale dhe fmijrore duke e inkuadruar akciln urrejtje t tij personale n tr kt muhabet. Sipas ktij komentimi banal na del se tek pragu i institucioneve t shtetit robi duhet ta zhvesh personin e tij trsisht nga vetvetja morale dhe t prezantoj, n amfiteatrot e universitetit bie fjala, me nj lakuriqsi tabula rasa. Them lakuriqsi tekstualisht edhe sa i prket veshjes. Nse duam ta qojm deri n fund parimin e laicitetit t till lakuriqsia totale sht opsioni i vetm pr tu konsideruar seriozisht. Secili lloj i veshjes dshmon pr dika dhe nuk sht e thn q medoemos kjo dika t jet religjioze (lexo Islame) pr ta cenuar laicitetin. Meqense kushtetuta nuk pohon n asnj nen apo paragraf se veshja modeste fetare sht dhunim i laicitetit dhe rregullave t shkollimit ather n linjn e komenteve banale t laicitetit edhe veshja e Kukelit do konsiderohet puq kundr kushtetuts. Kravata dhe petku i rektorit rrfen pr nj stil t veant jetese q prap sht nj religjion n vete. Studentve mund t mos ju interesoj lifestyli apo statusi ekonomik i rektorit i rrfyer nprmjet kravats s tij dhe rrobave t tij. Dikush mund t jet mjaft i varfr dhe ta konsideroj pr ofendim propagandimin e ktij stili t veshjes. Me nj fjal studentve mund t ju teket q ta shohin n sallat e universitetit lakuriq rektorin e tyre n mnyr q paanshmria e laicitetit t jet e respektuar sa duhet.
Sikur e tr kjo fushat t mos ishte medoemos e orientuar kah Islami dhe myslimant shqiptar hapat e ardhshm t saj q do ti prisnim do t ishim t frikshm. Pik s pari ushtart e till t laicitetit npr institucionet shtetrore do t duhej t fillonin tia zbulonin flokt Gonxhe Bojaxhiut e cila qndron n vende publike n nj mori qytetesh shqiptare. O flokt o sheshet! Prse do t duhej rasti i Gonxhe Bojaxhiut t konsiderohej i ndryshm nga rasti i Behije Hoxhs? Q t dyja kan mbules n koh pr shtje fetare dhe q t dyja duan prezenc n vende publike. Duke e pasur parasysh se veshja e przier alla turka dhe mjekra nuk jan t prshtatshme pr shkollat laike shtetrore, paramendojeni nj libr historie ku Ismail Qemali pr hir t laicitetit alla Shqipria 1984 i zhveshur nudo do ta shpall ngritjen e flamurit n Vlor n vitin e largt 1912. Ose nj projekt libr letrsie ku Sami Frashri, vllai i tij Naimi, Gjerasim Qiriazi, Konstantin Kristoforidhi dhe nj mori figurash t shquara ose do ta rruajn xham mjekrn e tyre ose nuk do t zn vend n letrat e shtetit laik shqiptar. Shqipria dhe shqiptart mbeten kshtu nj vend dhe nj popull nudo t zhveshur nga letrsia, muzika, piktura, arti, historia dhe qenia q i bn t quhen ashtu si i quajn t tjert e si e thrrasin vetveten! far patetizmi degjenerues!
Laicizmi n vend t dhuns kundr qenies s dikujt nnkupton ruajtjen e liris s individit nga dhuna e fetarizmit apo jofetarizmit s dikujt tjetr. Neutraliteti nuk nnkupton zhveshje dhe prderisa stili i veant i t t veshurit sht brenda suazave t normalitetit t cilin e dim dhe respektojm n jetn e prditshme t gjith ai nuk duhet t luftohet me prapambeturi fashiste. Universitetet shqiptare m mir bjn q t luftojn propagandn e qart nprmjet seminareve, klubeve apo ligjratave t ndryshme q organizohen n lokalet e tyre nga organizata t pastra propaganduese evangjeliste, bahai apo t kultit t Unifikimit se sa t merren me veshjen apo dukjen e studentve q nuk i pengon askujt tjetr prve egos prapanike t ndonj individi q e konsideron shtetin dhe institucionin pashallk privat.
N nj sondazh t kryer nga kompania Amazon lidhur me romanin 1984 pyetjes se sa sht reale q n nj te ardhme suaza t caktuara t njerzimit t krijojn njmend aparatura t tipit 1984, rreth 60 % t t anketuarve jan prgjigjur pozitivisht. Shqiptart me barrn e tyre t historis me mbi 99 % do t jen shum t sigurt se Shqipria 1984 nuk sht aspak larg mendsh. Nj prqindshi i mbetur prbhet nga Kukelr & Co q mendojn se po e shptojn popullin e tyre duke ua imponuar mendsin e tyre cinike.
Rasti i vajzs durrsake me shami dhe studentit me mjekr nga po i njjti qytet tregoi se sa e leht sht q nn petkun e mbrojtjes s laicizmit, shqiptart mysliman t shtypen nga thundra e paragjykimeve dhe miopris nga vet shteti i tyre sa her q dikush ndjehet i disponuar pr t dhn nj furi t till. Sikur kjo t ishte nj fushat konstante dhe e gjithanshme karshi secilit religjion dhe besim nuk do t kishte shum arsye pr alarmim t njanshm mirpo kur e sheh se prher dhe kurdoher jan vetm myslimant ata t cilt duhet t marrin peshqeshin e fobive sa her q kjo i vjen ndr mend ndokujt, ather shtja bhet e pshtir dhe e vrazhd n syt e shqiptarit t rndomt mysliman. Lista e rasteve t tilla gjithandej trojeve shqiptare sht
kaher dy tri shifrore dhe rritja e numrit t tyre si duket bhet me qllim q opinionit ti krijohet bindja e normalitetit n mnyr q m mos tia vras syt as vesht askujt edhe thellimi i dhunimit t myslimanve shqiptar n fusha t tjera. Filozofia e vllait t madh ka lshuar rrnj t thella n mentalitetin e shum shqiptarve me pozit n institucione t ndryshme dhe sht shkaprderdhur virusi i saj n nj dyzin kokash duke u rritur e dal n pah sidomos kur sht fjala pr shqiptar mysliman.
E tr fushata kundr myslimanve shqiptar n rastin m t thjesht mund t konsiderohet si keqkuptimi m banal i laicitetit t shtetit mirpo duke qen se atakimi sht orientuar vetm karshi Islamit (pa ka se n nj mori shkollash shtetrore msojn pa problem nj numr i konsiderueshm i murgeshave kristiane) ather kjo e kthen tr luftn n nj sekularizm vandal t klasit m primitiv. Prderisa kushtetuta garanton lirin e mosbesimit sikur edhe at t besimit, askush nuk mund ta marr krye n veti bajraktarin e komentimit t ktyre t drejtave n mnyr individuale dhe fmijrore duke e inkuadruar akciln urrejtje t tij personale n tr kt muhabet. Sipas ktij komentimi banal na del se tek pragu i institucioneve t shtetit robi duhet ta zhvesh personin e tij trsisht nga vetvetja morale dhe t prezantoj, n amfiteatrot e universitetit bie fjala, me nj lakuriqsi tabula rasa. Them lakuriqsi tekstualisht edhe sa i prket veshjes. Nse duam ta qojm deri n fund parimin e laicitetit t till lakuriqsia totale sht opsioni i vetm pr tu konsideruar seriozisht. Secili lloj i veshjes dshmon pr dika dhe nuk sht e thn q medoemos kjo dika t jet religjioze (lexo Islame) pr ta cenuar laicitetin. Meqense kushtetuta nuk pohon n asnj nen apo paragraf se veshja modeste fetare sht dhunim i laicitetit dhe rregullave t shkollimit ather n linjn e komenteve banale t laicitetit edhe veshja e Kukelit do konsiderohet puq kundr kushtetuts. Kravata dhe petku i rektorit rrfen pr nj stil t veant jetese q prap sht nj religjion n vete. Studentve mund t mos ju interesoj lifestyli apo statusi ekonomik i rektorit i rrfyer nprmjet kravats s tij dhe rrobave t tij. Dikush mund t jet mjaft i varfr dhe ta konsideroj pr ofendim propagandimin e ktij stili t veshjes. Me nj fjal studentve mund t ju teket q ta shohin n sallat e universitetit lakuriq rektorin e tyre n mnyr q paanshmria e laicitetit t jet e respektuar sa duhet.
Sikur e tr kjo fushat t mos ishte medoemos e orientuar kah Islami dhe myslimant shqiptar hapat e ardhshm t saj q do ti prisnim do t ishim t frikshm. Pik s pari ushtart e till t laicitetit npr institucionet shtetrore do t duhej t fillonin tia zbulonin flokt Gonxhe Bojaxhiut e cila qndron n vende publike n nj mori qytetesh shqiptare. O flokt o sheshet! Prse do t duhej rasti i Gonxhe Bojaxhiut t konsiderohej i ndryshm nga rasti i Behije Hoxhs? Q t dyja kan mbules n koh pr shtje fetare dhe q t dyja duan prezenc n vende publike. Duke e pasur parasysh se veshja e przier alla turka dhe mjekra nuk jan t prshtatshme pr shkollat laike shtetrore, paramendojeni nj libr historie ku Ismail Qemali pr hir t laicitetit alla Shqipria 1984 i zhveshur nudo do ta shpall ngritjen e flamurit n Vlor n vitin e largt 1912. Ose nj projekt libr letrsie ku Sami Frashri, vllai i tij Naimi, Gjerasim Qiriazi, Konstantin Kristoforidhi dhe nj mori figurash t shquara ose do ta rruajn xham mjekrn e tyre ose nuk do t zn vend n letrat e shtetit laik shqiptar. Shqipria dhe shqiptart mbeten kshtu nj vend dhe nj popull nudo t zhveshur nga letrsia, muzika, piktura, arti, historia dhe qenia q i bn t quhen ashtu si i quajn t tjert e si e thrrasin vetveten! far patetizmi degjenerues!
Laicizmi n vend t dhuns kundr qenies s dikujt nnkupton ruajtjen e liris s individit nga dhuna e fetarizmit apo jofetarizmit s dikujt tjetr. Neutraliteti nuk nnkupton zhveshje dhe prderisa stili i veant i t t veshurit sht brenda suazave t normalitetit t cilin e dim dhe respektojm n jetn e prditshme t gjith ai nuk duhet t luftohet me prapambeturi fashiste. Universitetet shqiptare m mir bjn q t luftojn propagandn e qart nprmjet seminareve, klubeve apo ligjratave t ndryshme q organizohen n lokalet e tyre nga organizata t pastra propaganduese evangjeliste, bahai apo t kultit t Unifikimit se sa t merren me veshjen apo dukjen e studentve q nuk i pengon askujt tjetr prve egos prapanike t ndonj individi q e konsideron shtetin dhe institucionin pashallk privat.
N nj sondazh t kryer nga kompania Amazon lidhur me romanin 1984 pyetjes se sa sht reale q n nj te ardhme suaza t caktuara t njerzimit t krijojn njmend aparatura t tipit 1984, rreth 60 % t t anketuarve jan prgjigjur pozitivisht. Shqiptart me barrn e tyre t historis me mbi 99 % do t jen shum t sigurt se Shqipria 1984 nuk sht aspak larg mendsh. Nj prqindshi i mbetur prbhet nga Kukelr & Co q mendojn se po e shptojn popullin e tyre duke ua imponuar mendsin e tyre cinike.