Rregullorja e Shqipris dhe Kushtetuta e Universitetit
Hiqe mjekrn fraz kjo e zakonshme n kufirin shtetror t Republiks Socialiste t Shqipris, jo shum larg n koh, por rreth dy dekada m par, kur n kufirin ton, n vend t doganierve t shumt q jan sot, shikoje nj skuadr berbersh me gjith logjistikn e mpreht t tyre pr t shkurtuar dhe spastruar t gjitha mbeturinat borgjeze dhe duke i futur n karantin turistt si t ishin barts t virusit t gripit t shpendve, t cilt krcnonin lumturin dhe paqen e shqiptarve.
E njjta fraz sot prsritet nga jo m doganier-berber por nga rektori-berber i sapo fronzuar i Universitetit t Durrsit i cili logjistikn e tij t mpreht nuk e drejton jo vetm ndaj individit por e prdor at edhe m gjer, ndaj qethjes kushtetuese duke ln jasht kufirit t dijes nj kategori t tr njerzish t cilt mendojn se kushtetuta sht bazamenti dhe formuluesja e nj shtetit demokratik si dhe mbrojtsja m fuqiplot e t drejtave dhe lirive t individit.
Rektori i Universitetit t Durrsit z. Kukeli ka zgjedhur mnyrn m t gabuar pr ti
publicitet vetes s tij, duke ndrtuar karriern personale mbi shprfilljen, injorimin dhe anatemimin e e t drejtave t studentve t tij.
Ke dy jav koh pr t qethur mjekrn, ndryshe nuk lejohesh t frekuentosh Universitetin ton i sht shprehur rektori berber, nj djaloshi student t Universitetit t Durrsit i cili kishte fituar t drejtn pr t studiuar n kt universitet. Pak a shum t njjtn fraz, por n lidhje me heqjen e shamis ia kishte prplasur n fytyre edhe studentes Behije Hoxha e cila edhe ajo kishte fituar t drejtn pr t studiuar n kt universitet.
Nuk ka fare rndsi fakti pr rektorin e nderuar sa far rezultatesh ka studentja apo studenti musliman, por e rndsishme sht ngjyra e flokve dhe q mjekrrat n Universitetin e Durrsit nuk duhet t kalojn gjatsin e atij t rektorit t po ktij universiteti. Dhe e gjitha kjo bazuar n nj rregullore e cila sfidon Kushtetuten e Shqipris. Ndoshta rektori duke menduar se n Shqipri ka qen precedent ku marrveshje, rregullore apo ku ta di un kan sfiduar dhe anashkaluar kushtetutn e ktij vendi n mnyr sistematike, akademiku bregdetar e ka par si zgjidhje q ky vend sht m shum streh rregulloresh se kushtetute. Nj regullore mund t sistemoj m mir gjrat. Ky sht sht nj vend t drejtash kushtetuese t haruara, ndaj edhe prakticiteti i nj fanto-rregulloreje do t zgjidhte m mir ambiciet e veta.
Por ajo q sht m e uditshme ishte deklarat e Kryeministrit t vendit i cili u shpreh se respektonte edhe mbulesn edhe pavarsin e universiteteve pa u merakosur se mbi baza ishte ndrtuar kjo e fundit. Domethn gjithka shkonte si ska m mir. N fakt deklarata t tilla jo t rralla t kryeministrit ngjanin me ndonj urim dasme ku fliten fjal t mira edhe pr nusen edhe pr dhndrrin. Por Kryeministri yn anashkaloi faktin se kushtetuta jon q me aq patos mbrohet po nga ai n parlament, ishte jo shkelur, por prdhosur fare.
Rektori i Universitetit Alekdsandr Moisiu i qytetit t Durrsit q ishte emruar ndoshta jasht rregullave akademike pa pasur prvojn dhe gradat e duhura pr nj rektor universiteti t nj qyteti shum t rndsishm t Shqipris, kishte sfiduar shtetin e s drejts duke i ngjasuar regjimit t EnverHoxhs i cili prjashtonte nga e drejta pr arsimim klasn e t prndjekurve dhe kulakve, ndrsa ky akademiku i Durrsit prjashtonte nga e drejta por studim nj shtres t tr t popullsis shqiptare, at t besimtarve musliman.
Kryeministri yn me siguri q e njeh kushtetutn shum mir dhe e di se veprime t tilla flagrante jan opozita e asaj q duam t ndrtojm. Po pse athere ai e toleron kt ? Mos ndohta ngaq z. Kukeli sht antar kryesie i Paris Demokrate t Re t ministrit t Arsimit Genc Pollo ? Do t ishte jo komode t ndizte ndonj prplasje me aleatt e vet, q duhet thn, si po shkojn punt, i duhet ti mbaj ngjitur fort pas vete.
Pikrisht pas deklarats s kryeministrit, rektori Kukeli pasuroi arsenalin e vet dhe prjashtoi edhe nj besimtar musliman pr shkak t mjekrrs s vet.
Ne duhet t jemi t ndrgjegjshm pr faktin se laiciteti i sistemit ton arsimor konsiston n proesin e msimdhnies, i cili sht neutral dhe i barazlarguar nga fet. Por duhet t jemi po aq t ndrgjegjshm q proesi i msimarrjes apo frekuentimit, i prthithjes s dije jo vetm q sht e drejtj kushtetuese, por nuk ka fare t bj me laicitetin e msimdhnies. Kjo sepse nse i pari sht nj proces publik, i dyti sht nj proces inividual, dhe si i till gzon t gjitha t drejtat e paprekshmris s liris dhe t drejtave t individit. Nuk mund t dmtoj veshja e individit apo paraqitja e tij e jashtme laicitetin e proesit msimor.
Natyrisht q ekzistenca e nj rregulloreje sidomos n paraqitjen e jashtme t studentve sht mse e domosdoshme n mnyr q veshja t jet modeste dhe t ndikoj q studentt t jen m t prqndruar gjat procesit t msimarrjes, por kjo gjithmon duhet t jet n kontekstin kushtetues, sepse precedent t till t kufizimit t t drejtave baz t nj shtrese t caktuar t popullsis mund t shtrihen nga kufizimi pr t pasur shrbime arsimore, n kufizime pr t pasur shrbime shndetsore, apo shrbime t tjera publike apo edhe m von kufizime nga e drejta pr t votuar dhe e gjitha kjo bazuar n diversitetin fetar dhe kulturor.
Shkarje t tilla nga kushtetuta si ekuilibruese e t drejtave t shtetasve jan pararendse pr deformime sociale, konflikte t brndshme dhe jostabilitet.
E njjta fraz sot prsritet nga jo m doganier-berber por nga rektori-berber i sapo fronzuar i Universitetit t Durrsit i cili logjistikn e tij t mpreht nuk e drejton jo vetm ndaj individit por e prdor at edhe m gjer, ndaj qethjes kushtetuese duke ln jasht kufirit t dijes nj kategori t tr njerzish t cilt mendojn se kushtetuta sht bazamenti dhe formuluesja e nj shtetit demokratik si dhe mbrojtsja m fuqiplot e t drejtave dhe lirive t individit.
Rektori i Universitetit t Durrsit z. Kukeli ka zgjedhur mnyrn m t gabuar pr ti
publicitet vetes s tij, duke ndrtuar karriern personale mbi shprfilljen, injorimin dhe anatemimin e e t drejtave t studentve t tij.
Ke dy jav koh pr t qethur mjekrn, ndryshe nuk lejohesh t frekuentosh Universitetin ton i sht shprehur rektori berber, nj djaloshi student t Universitetit t Durrsit i cili kishte fituar t drejtn pr t studiuar n kt universitet. Pak a shum t njjtn fraz, por n lidhje me heqjen e shamis ia kishte prplasur n fytyre edhe studentes Behije Hoxha e cila edhe ajo kishte fituar t drejtn pr t studiuar n kt universitet.
Nuk ka fare rndsi fakti pr rektorin e nderuar sa far rezultatesh ka studentja apo studenti musliman, por e rndsishme sht ngjyra e flokve dhe q mjekrrat n Universitetin e Durrsit nuk duhet t kalojn gjatsin e atij t rektorit t po ktij universiteti. Dhe e gjitha kjo bazuar n nj rregullore e cila sfidon Kushtetuten e Shqipris. Ndoshta rektori duke menduar se n Shqipri ka qen precedent ku marrveshje, rregullore apo ku ta di un kan sfiduar dhe anashkaluar kushtetutn e ktij vendi n mnyr sistematike, akademiku bregdetar e ka par si zgjidhje q ky vend sht m shum streh rregulloresh se kushtetute. Nj regullore mund t sistemoj m mir gjrat. Ky sht sht nj vend t drejtash kushtetuese t haruara, ndaj edhe prakticiteti i nj fanto-rregulloreje do t zgjidhte m mir ambiciet e veta.
Por ajo q sht m e uditshme ishte deklarat e Kryeministrit t vendit i cili u shpreh se respektonte edhe mbulesn edhe pavarsin e universiteteve pa u merakosur se mbi baza ishte ndrtuar kjo e fundit. Domethn gjithka shkonte si ska m mir. N fakt deklarata t tilla jo t rralla t kryeministrit ngjanin me ndonj urim dasme ku fliten fjal t mira edhe pr nusen edhe pr dhndrrin. Por Kryeministri yn anashkaloi faktin se kushtetuta jon q me aq patos mbrohet po nga ai n parlament, ishte jo shkelur, por prdhosur fare.
Rektori i Universitetit Alekdsandr Moisiu i qytetit t Durrsit q ishte emruar ndoshta jasht rregullave akademike pa pasur prvojn dhe gradat e duhura pr nj rektor universiteti t nj qyteti shum t rndsishm t Shqipris, kishte sfiduar shtetin e s drejts duke i ngjasuar regjimit t EnverHoxhs i cili prjashtonte nga e drejta pr arsimim klasn e t prndjekurve dhe kulakve, ndrsa ky akademiku i Durrsit prjashtonte nga e drejta por studim nj shtres t tr t popullsis shqiptare, at t besimtarve musliman.
Kryeministri yn me siguri q e njeh kushtetutn shum mir dhe e di se veprime t tilla flagrante jan opozita e asaj q duam t ndrtojm. Po pse athere ai e toleron kt ? Mos ndohta ngaq z. Kukeli sht antar kryesie i Paris Demokrate t Re t ministrit t Arsimit Genc Pollo ? Do t ishte jo komode t ndizte ndonj prplasje me aleatt e vet, q duhet thn, si po shkojn punt, i duhet ti mbaj ngjitur fort pas vete.
Pikrisht pas deklarats s kryeministrit, rektori Kukeli pasuroi arsenalin e vet dhe prjashtoi edhe nj besimtar musliman pr shkak t mjekrrs s vet.
Ne duhet t jemi t ndrgjegjshm pr faktin se laiciteti i sistemit ton arsimor konsiston n proesin e msimdhnies, i cili sht neutral dhe i barazlarguar nga fet. Por duhet t jemi po aq t ndrgjegjshm q proesi i msimarrjes apo frekuentimit, i prthithjes s dije jo vetm q sht e drejtj kushtetuese, por nuk ka fare t bj me laicitetin e msimdhnies. Kjo sepse nse i pari sht nj proces publik, i dyti sht nj proces inividual, dhe si i till gzon t gjitha t drejtat e paprekshmris s liris dhe t drejtave t individit. Nuk mund t dmtoj veshja e individit apo paraqitja e tij e jashtme laicitetin e proesit msimor.
Natyrisht q ekzistenca e nj rregulloreje sidomos n paraqitjen e jashtme t studentve sht mse e domosdoshme n mnyr q veshja t jet modeste dhe t ndikoj q studentt t jen m t prqndruar gjat procesit t msimarrjes, por kjo gjithmon duhet t jet n kontekstin kushtetues, sepse precedent t till t kufizimit t t drejtave baz t nj shtrese t caktuar t popullsis mund t shtrihen nga kufizimi pr t pasur shrbime arsimore, n kufizime pr t pasur shrbime shndetsore, apo shrbime t tjera publike apo edhe m von kufizime nga e drejta pr t votuar dhe e gjitha kjo bazuar n diversitetin fetar dhe kulturor.
Shkarje t tilla nga kushtetuta si ekuilibruese e t drejtave t shtetasve jan pararendse pr deformime sociale, konflikte t brndshme dhe jostabilitet.