Alarm në Evropë nga viktimat e lidhura me nxehtësinë ekstreme, OBSH: Më shumë se 1,300 persona kanë humbur jetën si pasojë e temperaturave të larta
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka lëshuar një alarm publik lidhur me pasojat shëndetësore të valës së të nxehtit afrikan që ka përfshirë kontinentin evropian. Sipas deklaratës së fundit të Shefit të OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, vetëm që nga data 21 qershor janë regjistruar më shumë se 1,300 vdekje të tepërta si pasojë e temperaturave të larta, duke e cilësuar nxehtësinë si një “vrasës të heshtur”.
Evropa po ngrohet me një shpejtësi dy herë më të lartë se mesatarja globale. Aktualisht, rreth 150 milionë njerëz në mbarë kontinentin po përballen me kushte ekstreme klimatike, për të cilat infrastruktura ekzistuese – përfshirë shtëpitë, shkollat dhe vendet e punës – nuk është e ndërtuar për t’i bërë ballë.
Drejtori i OBSH-së theksoi se këto fenomene po kthehen në një rregullsi vjetore:
“Të nxitura nga ndryshimet klimatike dhe ngrohja globale, valët e të nxehtit, dikur një fenomen që ndodhte vetëm një herë në një brez, tani ndodhin pothuajse çdo vit. Ne e paralajmëruam. OBSH-ja po punon me shtetet anëtare për të zbatuar plane veprimi shëndetësor të lidhura me nxehtësinë, me qëllim parandalimin dhe forcimin e sistemeve tona.”
Rekorde historike temperaturash në mbarë kontinentin
Vala e të nxehtit ka thyer rekorde historike në disa shtete të Evropës Qendrore dhe Veriore, përpara se të lëvizte drejt jugut:
- Republika Çeke: Regjistroi temperaturën rekord prej 41.1°C në veri të Pragës.
- Polonia: Shënoi maksimumin historik prej 40.5°C në qytetin perëndimor të Słubice.
- Danimarka: Arriti temperaturën më të lartë të regjistruar ndonjëherë në vend, me 36.6°C në Odense.
- Franca: Ka raportuar rreth 1,000 viktima që nga 24 qershori, kryesisht te moshat mbi 65 vjeç, ku vdekshmëria në shtëpi është rritur me 40%. Megjithatë, autoritetet atje raportojnë se situata mbetet më e menaxhueshme se gjatë valës historike të vitit 2003, falë sistemeve të ajrit të kondicionuar në azile.
Sipas një analize të publikuar nga revista prestigjoze The Economist, e cila bazohet në një model vdekshmërie të zhvilluar nga Shkolla e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër, nxehtësia ekstreme mund të shkaktojë deri në 12,000 viktima brenda vetëm tre ditëve në 854 qytete evropiane. Ndikimi më i madh parashikohet në Paris (ku rreziku i vdekjes rritet me mbi 300% për shkak të çative prej zinku), në Londër me 200%, në Milano me 170% dhe në Romë me mbi 100%.
Italia nën pushtimin e anticiklonit “Caronte”
Në fqinjin tonë, Itali, anticikloni afrikan “Caronte” ka sjellë temperatura që prekin 40°C në Toskanë dhe Luginën e Lumit Po, duke detyruar rajonet të marrin masa të jashtëzakonshme:
Lombardia dhe Veriu
Në Milano, ku temperaturat i kaluan 39°C, janë hapur stacione të ndihmës së shpejtë në pikat turistike (si në tarracat e Duomos) dhe spitalet kanë aplikuar një “kod të nxehtësisë” në triazh. Rajoni ka ndaluar punën në kantieret e ndërtimit në natyrë dhe në bujqësi nga ora 12:30 deri në 16:00, ndërsa Bashkia ka lejuar fillimin e punës në kantiere përpara orës 06:00 të mëngjesit për të shmangur pikun. Në Torino, nata shënoi një temperaturë minimale rekord prej 27.3°C, më e larta që nga viti 1753.
Emilia-Romagna
Agjencia e Mbrojtjes Civile (Arpae) ka lëshuar për herë të parë një alarm të kuq për nxehtësinë ekstreme. Qytetet kanë hapur ndërtesat publike me ajër të kondicionuar, si bibliotekat dhe muzetë (Rimini dhe Bolonja), për t’u ofruar strehë banorëve dhe turistëve.
Kampania dhe Jugu
Napoli ka aktivizuar “Planin e Nxehtësisë 2026” për monitorimin telefonik të të moshuarve të izoluar dhe dërgimin e ekipeve të lëvizshme në ndihmë të të pastrehëve, duke shpërndarë ujë, kapele dhe komplete higjienike, ndërsa temperaturat e perceptuara arrijnë në 37°C me lagështirë të lartë.
Ekspertët e meteorologjisë paralajmërojnë se kulmi i kësaj vale përvëluese pritet të zgjasë deri në fillim të javës, duke sjellë stuhi të forta të lokalizuara në zonat alpine dhe malore si pasojë e përplasjes së masave ajrore.
/rtsh.al/