Altin Dumani flet për mediat italiane: Rreziku kryesor i krimit të organizuar shqiptar është ndikimi i tij në ekonominë e vendit

Altin Dumani, kreu i Strukturës së Posaçme kundër Krimit dhe Korrupsionit është një nga magjistratët më të ekspozuar në vendin e tij për luftën kundër klaneve shqiptare që janë përhapur në Evropë dhe në veçanti në Itali.

Në një intervistë për prestigjiozen italiane “La Repubblica”, Dumani shpjegon edhe përballjen e institucionit të tij në luftë me korrupsionin dhe grupet kriminale.

Këtu ata janë bërë partnerë të organizatave të ndryshme kriminale. Çfarë i bashkon ata dhe cila është fusha e veprimit të tyre?

Si çdo organizatë kriminale, qëllimi i këtyre grupeve të udhëhequr nga shqiptarët është pasurimi i paligjshëm përmes aktiviteteve kriminale. Në këtë kontekst, qëllimet dhe objektivat e tyre, me klanet italiane, nuk ndryshojnë, por synojnë të grumbullojnë para në kundërshtim me ligjin.

Në cilat qytete italiane prania e grupeve të forta kriminale shqiptare rezulton nga hetimet tuaja?

Aktivitetet e përbashkëta të hetimit me autoritetet gjyqësore italiane vërejnë se në vendin tuaj ka shtetas shqiptarë të përfshirë në çështje penale që kanë të bëjnë kryesisht me trafikun e drogës, pastrimin e parave, trafikimi i qënieve njerëzore, imigrimi i paligjshëm dhe mashtrimi në internet. Dyshohet se këto aktivitete kriminale janë kryer në qytete të ndryshme si: Romë, Milano, Firence, Venecia, Ancona, Torino, Bari, Brescia, Bergamo, Pordenone, Pisa dhe Leçe.

Me cilat grupe kriminale apo mafioze italiane kanë lidhje dhe interesa më të mëdha?

Hetimet deri më tani kanë zbuluar bashkëpunime të grupeve shqiptare me klanin Apulian, kryesisht në trafik droge.

Për më tepër, një hetim paralel i kryer me magjistratët e prokurorit të Catanias zbuloi se një grup kriminal shqiptar bashkëpunoi me njerëz të lidhur me Cosa Nostran për të pastruar një shumë të madhe parash. Ne kemi indikacione dhe të dhëna, të cilat i ndajmë me autoritetet gjyqësore të vendit tuaj, nga të cilat ato dalin se si grupet shqiptare bashkëpunojnë me klane apo mafiozë italiane.

A ka një zgjerim të klaneve shqiptare në vendet evropiane?

Është e vështirë të thuhet nëse ka një zgjerim, por ajo që vërehet është se këto grupe kanë arritur të ndikojnë në tregun e kokainës dhe kanabisit në vendet e BE-së, duke qenë kryesisht aktiv në Greqi, Itali, Spanjë, Belgjikë, Luksemburg, Hollandë, Gjermani, Danimarkë dhe Britaninë e Madhe. Në Shqipëri janë kapur sasi të mëdha kokaine për tregun evropian.

A është zgjeruar edhe në Amerikën e Jugut?

Në dekadën e fundit ka pasur një rritje të dërgesave me shumicë të kokainës nga Amerika e Jugut e kontrolluar nga grupe shqiptare të destinuara kryesisht për vendet e BE-së. Ky zhvillim është rezultat i lidhjeve të forta që ata kanë arritur të krijojnë me kartelet e drogës së Ekuadorit, Kolumbisë, Perusë, Brazilit dhe Meksikës.

A mund të flasim për ekzistencën e një mafie shqiptare?

Termi “mafioz shqiptar” është më tepër një term i përdorur nga media dhe qarqet akademike, pasi nuk është një term juridik në të drejtën penale shqiptare. Për t’iu rikthyer pyetjes, nuk mund të thuhet se sot kemi struktura kriminale që i ngjajnë organizatave mafioze italiane si “Cosa Nostra”, “Ndrangheta”, “Camorra” ose “Sacra Corona Unita”. Grupet kriminale shqiptare karakterizohen nga lidhje të ngushta familjare dhe shoqërore, por pa një hierarki të qartë. Ato operojnë kryesisht në grupe të vogla dhe në bashkëpunim me organizatat vendore ose grupet e tjera të strukturuara kriminale shqiptare.

A ka një drejtues të klaneve shqiptare në Itali apo ka grupe autonome të pavarura?

Në dijeninë tonë ne nuk mund të themi sot se kemi një drejtues të vetëm të grupeve shqiptare ose një bos. Shqiptarët dallohen për stilin e tyre autonom të funksionimit, ku rastet e bashkëpunimit me klane të tjera të përbërë nga qytetarë shqiptarë dhe kombësi të tjera sigurisht që nuk përjashtohen.

A mund të konsiderohet korrupsioni në Shqipëri një armë në favor të klaneve, me të cilat të merren përfitime “institucionale”?

Klanet shqiptare, si çdo grup tjetër kriminal, përpiqen të dobësojnë forcën e ligjit dhe për këtë qëllim vazhdimisht përpiqen të krijojnë lidhje me institucionet përmes korrupsionit ose shantazhit. Në Shqipëri jemi ballafaquar me këtë fenomen, sigurisht shqetësues dhe është një nga prioritetet e punës së Spak. Gjatë hetimeve që kemi kryer, janë gjetur disa raste në të cilat anëtarët e krimit të organizuar rekrutuan ose korruptuan policë të shkallëve të ndryshme.

Në cilat nivele arriti korrupsioni?

Korrupsioni është një fenomen shqetësues për vendet në tranzicion dhe Shqipëria nuk mund ta shmangë këtë problem. Spak e konsideron luftën kundër korrupsionit të zyrtarëve të lartë të shtetit thelbësor për funksionimin e shtetit të së drejtës dhe një nga prioritetet kryesore të punës së tij. Që nga themelimi i saj, Spak ka sanksionuar disa magjistratë, prokurorë, oficerë policie, kryetarë bashkish dhe ish-kryetarë bashkie, një zëvendësministër, një ish-avokat të përgjithshëm për krime korrupsioni ose abuzime me detyrën, një ish-ministër të Brendshëm dhe aktualisht ka arrestuar një ish-ministër.

A ka politikanë apo magjistratë, pra, që janë përplasur me krimin e organizuar në Shqipëri?

Lidhjet midis krimit dhe politikës, përfshirë drejtësinë, janë një fenomen shqiptar, dhe nuk është rastësi që një reformë e përhapur e sistemit gjyqësor është ndërmarrë në vendin tonë.

Ku shkojnë të ardhurat nga trafiku i drogës, shfrytëzimi i prostitucionit dhe trafikimi i qenieve njerëzore?

Ka institucione të tjera që kryejnë analiza të hollësishme për të vlerësuar rrezikun e pastrimit të parave. Por në përgjithësi, bazuar në hetimet e kryera nga Spak, mund të themi se sektorët më të prekur nga pastrimi i parave janë ndërtimi, sektori i pasurive të patundshme, industria e lehtë, lojërat e fatit dhe turizmi e hoteleria. Kohët e fundit është vërejtur përdorimi i kriptomonedhave. Një rast interesant mbi të cilin Spak hetoi ajo e ndërtuesit Palermo Francesco Zummo ( është një nga protagonistët e klanit mafioz të Palermos, për të cilin kishte hetuar gjykatësi Giovanni Falcone), i cili u përpoq të pastronte rreth 18 milion euro përmes institucioneve bankare shqiptare. Spak e kapi këtë shumë dhe procedurat po shqyrtohen nga gjykatësit me qëllim të konfiskimit përfundimtar të të gjithë shumës prej 18 milion dhe 400 mijë euro.

Cili është rreziku më i madh i përfaqësuar sot nga ajo që ne e quajmë mafia shqiptare?

Rreziku kryesor i krimit të organizuar shqiptar është ndikimi i tij në ekonominë e vendit. Pastrimi i parave përmes investimeve të ndryshme shtrembëron ekonominë e tregut dhe konkurrencën e lirë. Forcimi i grupeve kriminale gjithashtu çon në rritjen e konflikteve të dhunshme midis tyre, me pasojë të dëmtimit të sigurisë së qytetarëve”.

Cila është strategjia juaj për të luftuar këto klane?

Në funksion të një lufte efektive kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit, Spak po merr masat e nevojshme për forcimin e kapaciteteve institucionale. Në Prokurorinë Speciale aktualisht ekziston një seksion kushtuar ndjekjes penale të krimeve që lidhen me krimin e organizuar. Prokurorët specialë dhe hetuesit e specializuar në luftën kundër krimit të organizuar kryejnë detyrat e tyre në përbërjen e këtij Seksioni.

Sa i përket korrupsionit, Spak ka krijuar një seksion të veçantë në luftën kundër këtij krimi, i përbërë nga prokurorë të veçantë dhe hetues të specializuar. Përdorimi i mjeteve dhe metodave speciale hetimore, siç janë agjentët e fshehtë, zbatimi i ligjit dhe përgjimi, ato janë efektive në hetimin e krimit të organizuar dhe korrupsionit.

Duke pasur parasysh se krimi i organizuar është transnacional, Spak i ka kushtuar vëmendje të madhe forcimit të bashkëpunimit me autoritetet e huaja gjyqësore ( siç janë vendet e BE-së ose më tej ).

Bashkëpunimi me autoritetet e huaja gjyqësore përfshin krijimin e ekipeve të përbashkëta të hetimit, procedurat paralele dhe ndihmën e ndërsjellë juridike. Zyra e Prokurorit Special aktualisht ka disa ekipe të përbashkëta hetimi me autoritetet gjyqësore italiane, britanike, franceze, gjermane dhe spanjolle. Hetimet paralele janë kryer gjithashtu me vende të tilla si Danimarka dhe Norvegjia.

Sekuestrimi dhe konfiskimi i të ardhurave nga krimi përfshihen gjithashtu në këtë strategji. Për këtë qëllim, Departamenti i Hetimeve Financiare ka filluar të funksionojë, i përbërë nga hetuesit e zgjedhur pas një procesi shumë rigoroz.

Në këto tre vjet, Spak ka arritur të sekuestrojë dhe konfiskojë prona të luajtshme dhe të paluajtshme, kompani dhe shuma parash për mbi 100 milion euro.

/rtsh.al/