E Hënë, 2 Nëntor 2026

Armatimet brthamore, ku po shkon bota?

Sot n bot gjenden rreth 22 000 koka brthamore t gatshme pr luft. Nse kt numr do e radhisnim sipas shteteve t ndryshme do na dilte prpara nj tabllo e till: Amerika 10.656, Rusia 10.000, Kina 400, Franca 350, Anglia 185-200, India 60-90, Pakistani 24-48, dhe padyshim Izraeli 200-300 cop.

Kto jan ato shifra t cilat jan t publikuara n botimet e buletineve rreth nukleareve. Ndoshta n dorn e ktyre vendeve mund t ket m tepr koka nukleare se kaq. Ndoshta kto shtete kto maja nuklearesh i ndrrojn apo dhe modernizojn. Kt nuk mund ta dim asnj prve Ameriks.
Pr sa i prket Ameriks; ky shtet sht m transparent dhe m i hapt se vendet e tjera n lidhje me programet nukleare. Kjo, si rrjedhoj e lidhjes s ngusht q kan kto tema me ligjin dhe padyshim nga mbikqyrja dhe kontrolli i fort q i bn kongresi kur u kalojn n dor programet nukleare. Pr kt arsye qeveria nse do t bj ndonj ndryshim n lidhje me programet nukleare i duhet q t marr patjetr miratimin nga Kongresi.
Pikrisht n kt kontekst javn para dy javsh qeveria duke u mbshtetur n autorizimin q i sht dhn prej Kongresit ka marr nj vendim t rndsishm n lidhje me dizajnin e ri t kokave nukleare luftarake.

Sipas vendimit t marr s bashku prej Ministris s Mbrojtjes(Pentagoni) dhe Ministris s Energjis, kokat nukleare t Ameriks do ndryshohen sipas dizajnit q ka zhvilluar Laboratori Kombtar Laurenc Livermore i gjendur n Kaliforni. Faktikisht bhej fjal q kt ndryshim t dizajnit t kokave nukleare ta bnte Laboratori tjetr kombtar i Los Alamosit; por vendimi u mor n favor t Laboratorit Laurence Livermore. Shkak pr kt ishte se kushtet pr dizajnet eksperimentale laboratorike t prcaktuara m par nga Kongresi ishin m t favorshme se Laboratori mesiprm.
Q te dy laboratort parashtruan propozimet e tyre n lidhje me kt shtje para nj viti. Laboratori Laurence mbeshteste propozimin e vet duke u bazuar n eksperimentet q ishin
m 1980 nntok, ndrsa Laboratori Los Alamos kishte zhvilluar njbotkuptim q ska nevoj pr tu
eksperimente,pra nuk bazohej n prova empirike. Si prfundim, ky dizajn i zgjedhur pas vendimit. t marr n favor t Laurence Livermore q mbshtetej n eksperimentet e bera reale, ka pr t prodhuar koka nukleare pa
eksperimente.

Keshtu Amerika ka pr t modernizuar kokat nukleare t vetat pa
eksperimente t cilat kan sjell nj reagim t ashpr m par.
Me sa thuhet dizajni i ri, ka pr t qen m i sigyrt se do gj. Ka pr tu paisur me mekanizma t reja sigurie q do u beje ball rreziqeve si ndonj aksident i mundshm,ndonj keqprdorim apo dhe kundr vjedhjes. Si fillim kan pr tu paisur me kt dizajn t ri t kokave nukleare,raketat e nndetsve nukleare Trident,m pas do paisen raketat q lshohen nga avionat dhe si thuhet brenda 5 vjetsh t gjitha klokat nukleare kan pr tu ndrruar me kt dizajn t ri. Me kt dizenjim t ri Amerika nuk ka pr t rritur numrin e kokave nukleare, por vetm se do rinovoj ato aktuale. Aq sa me kt dizajn mendohet se ka pr tu reduktuar dhe numri aktual i ketyre kokave berthamore. N prgjithsi ky sht thelbi i shtjes.

Ndrkoh q Amerika me kt dizajn po mundohet t riformoj duke e zhvilluar fuqin e saj nukleare, fatkeqsisht nuk kemi ndonj lajm me vendet e tjera se far jan duke
apo duan t bjn. Prej ktyre duke veuar dhe Anglin t tjert nuk sqarojn as edhe nj gj.
N Angli m 24 t ketij muaji parlamenti ka pr t shqyrtuar projektin rreth modernizimit t armve t reja brthamore dhe me shum mundsi me nje vendim pro ka pr ti dhn votn qeveris. Ndrsa pr t tjert si e thash nuk kemi dije pr qllimet apo planet e tyre. Franca p.sh nuk dihet se far planesh ka. Rusia vazhdon t ruaj heshtjen rreth ksaj teme.

Nga deklaratat e veta apo dhe lajmet e ndryshme jemi n dijeni se po bjn prpjekje t mdha pr zhvillimin e raketave balistike me largsi t mesme dhe t gjat. Por pr sa i prket shtjes s kokave nukleare pothuajse skemi fare t dhna se mendon apo planifikojn. Pr momentin kjo sht gjendja e tanishme e kokave nukleare....

Prgatiti Roland inari

Më shumë nga Politika

Të gjitha ›