BE vendos teste unike per centralet atomike
Si pasoje e aksidentit atomik ne Japoni shtetet anetare te BE do tua nenshtrojne centralet e tyre berthamore nje testi te njesuar sigurie. Per kete rane dakord ne Bruksel ministrat e Energjise te BE ne nje takim te posacem. Fjala eshte per nje rivleresim te te gjitha rreziqeve tha Komisari i BE per Energjine Gnther Oettinger. Ne testet e stresit do te behet rivleresimi i te gjitha rrezikimeve te impianteve ne rastin e katastrofave natyrore si termetet permbytjet ose edhe nje sulm terrorist. Pikerendesat e testeve ne centrale te vecanta do te jene gjithsesi te ndryshme keshtu kur nje central atomik eshte prane detit me fort atje do te merret parasysh rreziku i cunamit se sate nje central ne brendesi te vendit. Oettingeri foli per nje hap drejt evropianizimit te sigurise. Ai beri njekohesisht thirrje per marrjen pjese ne teste te vendeve jashte BE si Rusia dhe Turqia.
Ne te gjithe BE ka 143 centrale berthamore 17 prej tyre jane ne Gjermani. Shumicen e centraleve berthamore i ka Franca 58. Nje date konkrete per kontrollet e sigurise sipas komisarit Oettinger nuk ka. Por pas Pashkeve kriteret do te percaktohen qe testet te mund te zhvillohen ne gjysmen e dyte te vitit. Eksperte te pavarur do te vinin atehere nen lupe sistemet e ftohjes por edhe rreziqet prej nderprerjes se energjise.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Oettinger flet me median ne Bruksel
Persa u perket kompetencave Komisioni Evropian as mund ti urdheroje testet as te dergoje kontrollore. Testet jane vullnetare sipas se drejtes ne fuqi te BE - por kjo edhe mund te ndryshoje. Oettingeri u beri thirrje shteteve anetare qe ti nxjerrin nga rrjeti reaktoret kur ata nuk i kalojne testet. Kjo pune nuk behet per qejf. Pastaj une nisem nga fakti qe autoriteti i ketyre testeve te stresit dhe i ketyre eksperteve eshte aq i larte sa secili te nxjerre pergjegjesite e tij ne kuadrin perkates ligjor.
Marreveshja e Lisbones e BE permban parimin qe shtetet vendosin vete se nga cilat burime e fitojne energjine. Prandaj Oettingeri nuk pranoi te shprehej parimisht pro ose kunder energjise berthamore ne konferencen e shtypit me perfaqesuesit e mediave pas takimit me perfaqesues te shteteve anetare autoriteve mbikqyrese dhe koncerneve.
Ne Gjermani qeveria ka urdheruar nxjerrjen nga rrjeti te shtate prej 17 centraleve berthamore. Kete hap gjerman Oettingeri e quajti te jashtezakonshem hap qe deri tani nuk ka pasues ne BE. Nga rrjeti do te nxirren reaktore te ndertuar deri me 1980 tha kancelarja Angela Merkel te marten ne Berlin pas nje takimi me kryeministrat e landeve qe kane centrale berthamore. Javen e ardhshme ne nje takim tjeter te posacem ne Bruksel do te diskutohen hapat e metejshem te BE per testet e centraleve.
Autor Auron Dodi dpa afpd
Redaktoi Eliana Xhani