Bonot dhe leku si do jene me 2012-en
Te tjera rreth shkrimit GRAFIK
Sipas ekonomistit Artan Gjergji lektor ne Fakultetin e Ekonomise prane UET interesi i bonove do te vije ne ulje.
Cfare levizjesh konstatohen aktualisht ne tregun e letrave me vlere
Tregu i letrave me vlere ne RSH ka rezultuar stabel ne 4-5 vitet e fundit dhe shume pak i ndikuar nga efektet negative te tregjeve financiare nderkombetare kryesisht per shkak te shkalles se ulet te integrimit te tregjeve kombetare ne ato nderkombetare. Vazhdon dominimi i letrave me vlere te borxhit publik mungojne instrumentat e emetuar nga kompanite private si obligacione private aksione apo obligacione bashkiake por me nje diversifikim me te mire te ketyre produkteve ne aspektin e shtrirjes ne afat kohor. Keshtu ne afatgjate dhe afatmesem kemi nje shtrirje te borxhit publik ne afat kohor me te gjate kalim nga instrumentat e BTH afatshkurtra tek obligacionet afatgjata 2-7 vjecare ne perputhje te plote me strategjine e menaxhimit te borxhit publik te rekomanduar nga organizmat nderkombetare.
A ka rritje te sasise se bonove krahasuar me te njejten periudhe te viteve te meparshme
Kerkesa per letra me vlere nga operatoret ekonomike kryesisht bankat eshte gjithnje e me e larte se sa nevoja e qeverise per fonde. Kjo ka reduktuar presionet qe vijne nga tregu per rritjen e normes se interesit. Megjithate pare me nje lupe me te kujdesshme pergjate nje diapazoni kohor 2008-2012 janar duket te kemi nje rritje te sasise se fondeve afatshkurtra qe kerkon qeveria nga tregu financiar i brendshem krahasuar me nje trend renes ne fondet afatgjata. Kjo vjen kryesisht per shkak te politikes se huamarrjes afatgjate ne tregjet nderkombetare emetimi i eurobondeve dhe shfrytezimit te tregut te brendshem per nevoja me afatshkurtra.
Si parashikohet interesi i tyre sivjet
Per shkak te implementimit te nje politike me relaksuese monetare dmth ulje normave te interesit nga niveli 6.25 ne janar te 2008-es deri ne 4.5 ne janar te 2012-es edhe trendi i normave te interesit per huamarrjen publike ne ankandet e bonove dhe obligacioneve qeveritare ka ndjekur nje trend te lehte ules edhe pse jo me te njejtin ritem si normat e interesit te BSH. Kjo vjen kryesisht per shkak te nivelit relativisht jo shume te larte te konkurrences nga operatoret banka qe marrin pjese ne ankande duke perbere edhe oferten per fonde ne kete treg. Sa i perket vitit ne vazhdim duke qene se nuk kemi te bejme me nje vit elektoral i cili pasohet me rritje te shpenzimeve publike gjykohet qe nevoja e qeverise per fonde nuk do te jete shume e madhe. Gjithashtu pritet qe gjate vitit 2012 BSH te ule akoma me teper normat e interesit ose ne rastin me minimal ti mbaje ne kete nivel. Te dy keto fenomene pritet te ulin presionin e tregut mbi titujt financiare te borxhit qeveritar duke sjelle edhe nje reduktim te normes se yeild-it per keto instrumente cka sjell edhe reduktim te kostos se borxhit publik.
Sa ndikon interesi i tyre ne interesat e kredive te marra ne leke
Normalisht rritja e interesit te titujve te borxhit qeveritar ndikon negativisht ne rritjen e kostove per kredite e marra ne leke pasi nje pjese e mire e interesave te tyre llogariten duke marre per baze interesin aktual te bonove 12-mujore ne leke - normen e riskut te percaktuar nga banka ku keni marre kredine. Keshtu psh nese para 1 viti BTH 12m = 6.82 dhe ju keni paguar nje kredi me norme BTH 12m - 8 = 14.82 rritja e yield-it te BTH ne nivelin 7.11 do te rriste koston e kredise suaj ne 7.11 - 8 = 15.11.
Si po shkon kursi i kembimit te lekut me valutat dhe si mendohet te jete ecuria sivjet
Nese bejme nje analize per 5 vitet e shkuara qe nga 2008 e deri ne 2012-en shikojme se monedha jone kombetare ka ruajtur nje nivel te qendrueshem te kembimit me euron dhe nje kurs disi me te luhatshem me dollarin jo per shkak te lekut por kryesisht per shkak te luhatjes se dollarit ne tregjet nderkombetare.
Ne e tentojme te bejme nje parashikim ne lidhje me kursin e kembimit per vitin 2012 gjykojme qe per shkak te koniunkturave te tregjeve nderkombetare edhe pse vete leku do te ruaje nje nivel te qendrueshem makroekonomik pritet nje luhatje e monedhave te forta si dollarit amerikan viti 2012 eshte vit elektoral ne SHBA ashtu edhe per monedhen e perbashket europiane per shkak te vazhdimesise se krizes ne tregjet financiare dhe financat publike ne zonen euro.
Cfare levizjesh konstatohen aktualisht ne tregun e letrave me vlere
Tregu i letrave me vlere ne RSH ka rezultuar stabel ne 4-5 vitet e fundit dhe shume pak i ndikuar nga efektet negative te tregjeve financiare nderkombetare kryesisht per shkak te shkalles se ulet te integrimit te tregjeve kombetare ne ato nderkombetare. Vazhdon dominimi i letrave me vlere te borxhit publik mungojne instrumentat e emetuar nga kompanite private si obligacione private aksione apo obligacione bashkiake por me nje diversifikim me te mire te ketyre produkteve ne aspektin e shtrirjes ne afat kohor. Keshtu ne afatgjate dhe afatmesem kemi nje shtrirje te borxhit publik ne afat kohor me te gjate kalim nga instrumentat e BTH afatshkurtra tek obligacionet afatgjata 2-7 vjecare ne perputhje te plote me strategjine e menaxhimit te borxhit publik te rekomanduar nga organizmat nderkombetare.
A ka rritje te sasise se bonove krahasuar me te njejten periudhe te viteve te meparshme
Kerkesa per letra me vlere nga operatoret ekonomike kryesisht bankat eshte gjithnje e me e larte se sa nevoja e qeverise per fonde. Kjo ka reduktuar presionet qe vijne nga tregu per rritjen e normes se interesit. Megjithate pare me nje lupe me te kujdesshme pergjate nje diapazoni kohor 2008-2012 janar duket te kemi nje rritje te sasise se fondeve afatshkurtra qe kerkon qeveria nga tregu financiar i brendshem krahasuar me nje trend renes ne fondet afatgjata. Kjo vjen kryesisht per shkak te politikes se huamarrjes afatgjate ne tregjet nderkombetare emetimi i eurobondeve dhe shfrytezimit te tregut te brendshem per nevoja me afatshkurtra.
Si parashikohet interesi i tyre sivjet
Per shkak te implementimit te nje politike me relaksuese monetare dmth ulje normave te interesit nga niveli 6.25 ne janar te 2008-es deri ne 4.5 ne janar te 2012-es edhe trendi i normave te interesit per huamarrjen publike ne ankandet e bonove dhe obligacioneve qeveritare ka ndjekur nje trend te lehte ules edhe pse jo me te njejtin ritem si normat e interesit te BSH. Kjo vjen kryesisht per shkak te nivelit relativisht jo shume te larte te konkurrences nga operatoret banka qe marrin pjese ne ankande duke perbere edhe oferten per fonde ne kete treg. Sa i perket vitit ne vazhdim duke qene se nuk kemi te bejme me nje vit elektoral i cili pasohet me rritje te shpenzimeve publike gjykohet qe nevoja e qeverise per fonde nuk do te jete shume e madhe. Gjithashtu pritet qe gjate vitit 2012 BSH te ule akoma me teper normat e interesit ose ne rastin me minimal ti mbaje ne kete nivel. Te dy keto fenomene pritet te ulin presionin e tregut mbi titujt financiare te borxhit qeveritar duke sjelle edhe nje reduktim te normes se yeild-it per keto instrumente cka sjell edhe reduktim te kostos se borxhit publik.
Sa ndikon interesi i tyre ne interesat e kredive te marra ne leke
Normalisht rritja e interesit te titujve te borxhit qeveritar ndikon negativisht ne rritjen e kostove per kredite e marra ne leke pasi nje pjese e mire e interesave te tyre llogariten duke marre per baze interesin aktual te bonove 12-mujore ne leke - normen e riskut te percaktuar nga banka ku keni marre kredine. Keshtu psh nese para 1 viti BTH 12m = 6.82 dhe ju keni paguar nje kredi me norme BTH 12m - 8 = 14.82 rritja e yield-it te BTH ne nivelin 7.11 do te rriste koston e kredise suaj ne 7.11 - 8 = 15.11.
Si po shkon kursi i kembimit te lekut me valutat dhe si mendohet te jete ecuria sivjet
Nese bejme nje analize per 5 vitet e shkuara qe nga 2008 e deri ne 2012-en shikojme se monedha jone kombetare ka ruajtur nje nivel te qendrueshem te kembimit me euron dhe nje kurs disi me te luhatshem me dollarin jo per shkak te lekut por kryesisht per shkak te luhatjes se dollarit ne tregjet nderkombetare.
Ne e tentojme te bejme nje parashikim ne lidhje me kursin e kembimit per vitin 2012 gjykojme qe per shkak te koniunkturave te tregjeve nderkombetare edhe pse vete leku do te ruaje nje nivel te qendrueshem makroekonomik pritet nje luhatje e monedhave te forta si dollarit amerikan viti 2012 eshte vit elektoral ne SHBA ashtu edhe per monedhen e perbashket europiane per shkak te vazhdimesise se krizes ne tregjet financiare dhe financat publike ne zonen euro.