Borrell: Marrëveshja bërthamore me Iranin “shumë afër”

Diplomati kryesor i BE-së Josep Borrell tha të shtunën se Irani dhe fuqitë botërore ishin “shumë afër” marrëveshjes për ringjalljen e marrëveshjes së tyre bërthamore të vitit 2015, e cila do të frenonte programin bërthamor të Teheranit në këmbim të heqjes së sanksioneve të ashpra raporton Reuters.

Presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Donald Trump e braktisi paktin në vitin 2018, duke bërë që Teherani të fillonte të shkelte kufijtë e tij bërthamorë rreth një vit më vonë, dhe 11 muaj bisedime të vazhdueshme për ta ringjallur atë u ndërprenë në Vjenë në fillim të këtij muaji pasi Rusia paraqiti një pengesë të re.

Rusia më vonë tha se kishte marrë garanci me shkrim se do të ishte në gjendje të kryente punën e saj si palë në marrëveshje, duke sugjeruar se Moska mund të lejonte ringjalljen e saj.

“Tani jemi shumë afër një marrëveshjeje dhe shpresoj se do të jetë e mundur,” tha Borrell i Bashkimit Evropian në një fjalim në konferencën ndërkombëtare të Forumit të Dohas.

Dështimi i përpjekjeve për të rivendosur paktin mund të sjellë rrezikun e një lufte rajonale, ose të çojë në sanksione më të ashpra perëndimore ndaj Iranit dhe presion të vazhdueshëm në rritje mbi çmimet botërore të naftës që tashmë janë të larta për shkak të konfliktit në Ukrainë, thonë analistët.

Enrique Mora, koordinatori i BE-së për bisedimet bërthamore, tha të premten se do të udhëtonte në Teheran të shtunën për të takuar kryenegociatorin e Iranit.

Ka disa çështje të vështira në pritje. Irani kërkon heqjen e një përcaktimi të një organizate të huaj terroriste të SHBA-së (FTO) kundër Korpusit elitë të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).

Ministri i Jashtëm iranian Hossein Amirabdollahian tha të shtunën se heqja e sanksioneve amerikane ndaj Gardës Revolucionare ishte ndër kërkesat kryesore të Iranit në bisedime.

“Sigurisht që çështja e (heqjes së sanksioneve kundër) Gardës është pjesë e bisedimeve,” tha Amirabdollahian për televizionin shtetëror.

Amirabdollahian tha se zyrtarë të lartë të Gardës Revolucionare kishin thënë se marrëveshja nuk duhet të shtyhet për çështjen e sanksioneve kundër Gardës nëse marrëveshja u shërben interesave të popullit, por ai shtoi se Irani nuk do të kalojë “vijat e kuqe”.

Amirabdollahian tha këtë javë se një marrëveshje bërthamore mund të arrihet në afat të shkurtër nëse Shtetet e Bashkuara janë pragmatike.

Por zyrtarët amerikanë kanë qenë më të kujdesshëm në vlerësimin e përpjekjeve për të ringjallur marrëveshjen, Planin e Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA).

Teherani gjithashtu ka kërkuar garanci që Shtetet e Bashkuara nuk do të tërhiqen në mënyrë të njëanshme nga asnjë marrëveshje. Shkalla në të cilën do të rikthehen sanksionet është një tjetër temë e ndjeshme.