Bullgaria dhe Rumania - dy antaret e reja t BE-s
Bullgaria dhe Rumania do t jen nga 1 janari i 2007-s dy antaret e reja t Bashkimit Evropian. Pr t dyja vendet ky sht nj hap historik
"Dua t shpresoj se pr ne do t ket nj t ardhme m t mir." "Ne besojm se sht dika e mir." "Po ne e dim se shumica e shteteve n Evrop bjn pjes n B". Un shpresoj se prej ksaj do t dal dika e mir"- thon disa maturant rumun.
Pr maturantt rumun me njohuri t gjuhve t huaja pranimi n BE i Rumanis sht hap mjaft pozitiv. Ata mund t studiojn jasht shtetit dhe t krkojn pun n ekonomin rumune, aktualisht n lulzim. Qytetar t rinj, me shkollim t mir mund t gzohen me t drejt pr futjen n Bashkimin evropian.
N Bukuresht dekorimi pr krishtlindjet u b qllimisht me drita blu me yje t verdh, simbole t BE-s q krijuan nj atmosfer vrtet t mir n kryeqytet. Por n fshatra t del parasysh nj pamje tjetr. Rreth 3 milion fermer nuk do t munden t mbijetojn dot konkurencn e mpreht evropiane. Pr fat t mir, shumica prej tyre jan n nj mosh jo aq t re, ata do t dalin n pension dhe tokat e tyre do t'ja japin me qira fermerve t mdhenj. Por edhe kta jan t pasigurt, dhe nuk e din se si t gjejn burimin e subvencioneve t Bashkimit Evriopian. Martin Szegedi q drejton nj ferm me 160 hektar tok, thot se ata nuk i njohin edhe aq mir rregullat e reja:
"Ajo q dim sht ekzotike. Nuk lejohemi t bjm raki si deri m tani, nuk do t therim derrat sipas metodave t deritanishme. Para pak kohsh kemi marr subvencione pr secilin hektar t mbjell me drithra, por far do t marrim n t ardhmen kt nuk e dim."
Rumania sht vrtet n gjendje q t shprndaj fondet e subvencioneve nga Brukseli me besueshmri dhe aty ku duhet. N kt pik si Rumania ashtu edhe Bullgaria po vzhgohen ende nga Bashkimi Evropian.
Me pranimin e ktyre vendeve n BE, antar t Bashkimit Evropian bhen edhe 3 milion rom. Shumica shum t varfr. Fmijt rom m shpesh shkojn t mbledhin hekurishte t vjetra se sa n shkoll. Edhe sigurimi shndetsor pr ta sht keqsuar pas rrzimit t komunizmit. N Bullgari gjendja u keqsua prej asaj kohe kur shteti la pas dore prkujdesin ndaj familjeve rome me shum fmij.
Partia radikaliste, Ataka, me fyerjet ndaj romve arriti t futen edhe n parlamentin bullgar.
Nj banor i lagjes s varfr rome n Sofia reagon i zemruar: "Sigurisht q punt nuk do t behe m mire me futjen n Bashkimin Evropian. Ata do t ndrtojn nj gardh prqark rajonit ton me qllim q t na fshehin nga Bashkimi evropian. Kshtu ne jemi t izoluar me qllim q t'ja ham kokat njri-tjetrit."
Nga ana tjetr Bullgaria kritikohet nga BE-ja sepse ende nuk e ka nn kontroll fenomenin e korrupsionit. Ndrsa Rumania ka
nj hap pozitiv dhe ka ndrkoh nj nga ligjet m t ashpra n Evrop kundr korrupsionit. Ministrja e drejtsis, Monika Macovei prndjek madje edhe politikan t lart. Aktualisht ish-kryeministri, Adrian Nastase prgjigjet ndaj akuzave pr korrupsion para gjyqit:
Megjithat n jetn e prditshme, bakshishet ndaj mjekve apo zyrtarve jan ende t pranishme si Bullgari ashtu edhe n Rumani.
N Bullgari ende nuk sht zbardhur nj nga vrasjet m spektakulare me porosi. Pr t flitet edhe n Bruksel. Prej vitesh bandat e mafies bullgare zhvillojn luft t hapur n rrug, por gjykatsit dhe polict nuk jan ende aq t prgatitur pr nj luft t nj kalibri t till, mendon gazetari, Yovo Nikolov, i cili hulumton edhe n ambientet e mafias: "Problemi kryesor sht se ktu nuk sht
ende nj ndjekje penale ashtu si duhet ndaj krimit t organizuar. Sistemi yn i drejtsis ka dshtuar n kt pik, nuk kishte ligje t cilat t'i tregonin vendin organizatave t krimit t organizuar. Kshtu ata kishin koh kto dhjet vite, q t mblidhnin para, t bnin pastrimin e tyre dhe t'i investojn tani n ekonomin normale."
Sipas ktyre zrave mafiozt kan ndrtuar hotele n brigjet e Detit t Zi, hotele q jan mjaft t dashur edhe pr turistt gjerman.
Megjith problemet, Rumania dhe Bullgaria jan vende n rritje e sipr. Pranimi n BE sht pr to i vetkuptueshm, sepse kto vende e kan pare gjithmon veten si pjes t Evrops.
"Dua t shpresoj se pr ne do t ket nj t ardhme m t mir." "Ne besojm se sht dika e mir." "Po ne e dim se shumica e shteteve n Evrop bjn pjes n B". Un shpresoj se prej ksaj do t dal dika e mir"- thon disa maturant rumun.
Pr maturantt rumun me njohuri t gjuhve t huaja pranimi n BE i Rumanis sht hap mjaft pozitiv. Ata mund t studiojn jasht shtetit dhe t krkojn pun n ekonomin rumune, aktualisht n lulzim. Qytetar t rinj, me shkollim t mir mund t gzohen me t drejt pr futjen n Bashkimin evropian.
N Bukuresht dekorimi pr krishtlindjet u b qllimisht me drita blu me yje t verdh, simbole t BE-s q krijuan nj atmosfer vrtet t mir n kryeqytet. Por n fshatra t del parasysh nj pamje tjetr. Rreth 3 milion fermer nuk do t munden t mbijetojn dot konkurencn e mpreht evropiane. Pr fat t mir, shumica prej tyre jan n nj mosh jo aq t re, ata do t dalin n pension dhe tokat e tyre do t'ja japin me qira fermerve t mdhenj. Por edhe kta jan t pasigurt, dhe nuk e din se si t gjejn burimin e subvencioneve t Bashkimit Evriopian. Martin Szegedi q drejton nj ferm me 160 hektar tok, thot se ata nuk i njohin edhe aq mir rregullat e reja:
"Ajo q dim sht ekzotike. Nuk lejohemi t bjm raki si deri m tani, nuk do t therim derrat sipas metodave t deritanishme. Para pak kohsh kemi marr subvencione pr secilin hektar t mbjell me drithra, por far do t marrim n t ardhmen kt nuk e dim."
Rumania sht vrtet n gjendje q t shprndaj fondet e subvencioneve nga Brukseli me besueshmri dhe aty ku duhet. N kt pik si Rumania ashtu edhe Bullgaria po vzhgohen ende nga Bashkimi Evropian.
Me pranimin e ktyre vendeve n BE, antar t Bashkimit Evropian bhen edhe 3 milion rom. Shumica shum t varfr. Fmijt rom m shpesh shkojn t mbledhin hekurishte t vjetra se sa n shkoll. Edhe sigurimi shndetsor pr ta sht keqsuar pas rrzimit t komunizmit. N Bullgari gjendja u keqsua prej asaj kohe kur shteti la pas dore prkujdesin ndaj familjeve rome me shum fmij.
Partia radikaliste, Ataka, me fyerjet ndaj romve arriti t futen edhe n parlamentin bullgar.
Nj banor i lagjes s varfr rome n Sofia reagon i zemruar: "Sigurisht q punt nuk do t behe m mire me futjen n Bashkimin Evropian. Ata do t ndrtojn nj gardh prqark rajonit ton me qllim q t na fshehin nga Bashkimi evropian. Kshtu ne jemi t izoluar me qllim q t'ja ham kokat njri-tjetrit."
Nga ana tjetr Bullgaria kritikohet nga BE-ja sepse ende nuk e ka nn kontroll fenomenin e korrupsionit. Ndrsa Rumania ka
nj hap pozitiv dhe ka ndrkoh nj nga ligjet m t ashpra n Evrop kundr korrupsionit. Ministrja e drejtsis, Monika Macovei prndjek madje edhe politikan t lart. Aktualisht ish-kryeministri, Adrian Nastase prgjigjet ndaj akuzave pr korrupsion para gjyqit:
Megjithat n jetn e prditshme, bakshishet ndaj mjekve apo zyrtarve jan ende t pranishme si Bullgari ashtu edhe n Rumani.
N Bullgari ende nuk sht zbardhur nj nga vrasjet m spektakulare me porosi. Pr t flitet edhe n Bruksel. Prej vitesh bandat e mafies bullgare zhvillojn luft t hapur n rrug, por gjykatsit dhe polict nuk jan ende aq t prgatitur pr nj luft t nj kalibri t till, mendon gazetari, Yovo Nikolov, i cili hulumton edhe n ambientet e mafias: "Problemi kryesor sht se ktu nuk sht
ende nj ndjekje penale ashtu si duhet ndaj krimit t organizuar. Sistemi yn i drejtsis ka dshtuar n kt pik, nuk kishte ligje t cilat t'i tregonin vendin organizatave t krimit t organizuar. Kshtu ata kishin koh kto dhjet vite, q t mblidhnin para, t bnin pastrimin e tyre dhe t'i investojn tani n ekonomin normale."
Sipas ktyre zrave mafiozt kan ndrtuar hotele n brigjet e Detit t Zi, hotele q jan mjaft t dashur edhe pr turistt gjerman.
Megjith problemet, Rumania dhe Bullgaria jan vende n rritje e sipr. Pranimi n BE sht pr to i vetkuptueshm, sepse kto vende e kan pare gjithmon veten si pjes t Evrops.