Deshmi nga regjimi intelektualet mbylleshin ne psikiatri
Te tjera rreth shkrimit FOTO
Per ti mbyllur gojet e tyre pergjithmone per tua fashitur kujtesen per te zhdukur cdo lidhje me realitetin...Per ti mbyllur njehere e pergjithmone mendjet e tyre qe nuk e bene dot ate menyre jetese e terrori pjese te vetvetes regjimi komunist i degdisi ne Spitalin Psikiatrit te Elbasanit me dhjetra e dhjetra intelektuale arkitekte inxhiniere ekonomiste mesues piktore sportiste etj... Po cishte ky spital psikiatrik dhe me cqellim e cargumente dergoheshin atje intelektualet per tua mbyllur gojet pergjithmone Kjo na zbulohet ne nje album te ri te sapobotuar. Dje ne Muzeun Historik Kombetar pervec hapjes zyrtare te Pavijonit te Terrorit Komunist u publikua edhe botimi i ketij albumi me deshmi dokumente fotografi skica etj te gjitha keto materiale te perzgjedhura me kujdes te ideuara nga prof. dr. Luan Malltezi dhe pergatitur per botim nga Enver Kushi e Fatmir Boshnjaku. Botimi i ketij albumi sipas Luan Malltezit synon te mbaje gjalle ne kujtesen e shqiptareve te sotem dhe te brezave te ardhshem kete faqe te rende te historise sone kombetare.
Mes faqeve te ketij albumi ne kapitullin Pavijoni burg i psikiatrise shfaqet mes te tjerash nje dokument trondites se bashku me nje foto bardhe e zi te Spitalit Psikiatrik te Elbasanit e mandej portretet e ketyre njerezve te depersonalizuar fotografuar vite me vone pas 90-es kur ata nuk mbanin mend pothuajse asgje...
Dokumenti zbulon shenimet qe jane mbajtur per tete nga keto paciente. Per Sefedin Maksud Maksudin ehste shenuar se eshte derguar ne Spitalin Psikiatrit te Elbasanit nga Gjykata e Durresit me arsyetimin lsquoaxhitacion. Me tej Zenel Xhaferr Begeja po nga Gjykata e Durresit po per axhitacion Peter Fran Gruda eshte derguar ne kete spital nga Gjykata e Tiranes po per axhitacion. Me tej Refik Abaz Kraja nga gjykata e Shkoder me fajin arratisje Kujtim Hasan Cuni i derguar nga Gjykata e Tirane po per lsquoarratisje Ismail Faredin Maluka i derguar ne kete spital nga gjykata e Tiranes per axhitacion Kopi Risto Thimi nga Gjykata e Korces per lsquotradheti ndersa Esat Dajlan Brana nga gjykata e Durresit me arsyen axhitacion.
Pergatitesi i ketij albumi Enver Kushi thote se ne Spitalin Psikiatrik te Elbasanit kishte nje pavijon te vecante per kete kategori. Pavijoni i trajtonte si paciente kundershtaret e diktatures. Ne kete pavijon kryhej terapia e shuarjes se kujteses depersonalizimi dhe humbja e ndjenjes se realitetit per veten. Pacienteve ju pergatitej edhe nje diagnoze e cila shenohet edhe ne dokumentin qe paraqesim ketu mes te tjerash paranoje skizofreni etj.
Keta te semure nje pjese e tyre nuk ishin fare te semure duke u futur ne kete pavijon fillonin trajtimin si tere te semuret e tjere. Kur dilnin qe aty ishin krejt te shkaterruar nga mbidozat nga elektroshoku thote studiuesi Enver Kushi ndersa tregon se trajtimi i ketyre personave kalonte ne kater faza.
Ne fazen e pare organet e hetuesise e dergonin personin per ekspertim psikiatriko-ligjor per shkelje te nenit 55-I per agjitacion e propagande kunder pushtetit popullor e udheheqesve te shteti e te Partise.
Ne fazen e dyte mjeket psikiater qe perbenin komisionin vertetonin me firmat e tyre dyshimet e specialisteve te policise apo te hetuesise.
Ne fazen e trete me vendim te gjykates keta persona i conin per mjekim te detyruar ne spitalin Psikiatrik te Elbasanit.
Ndersa ne fazen e katert ishte mjekimi i detyruar ne kete pavijon i cili hiqej vetem me vendim te gjykates kur krijohej bindja se keta te semure nuk ishin me te rrezikshem nese liheshin te lire.
Ishin te shkaterruar menderisht pa kujtese pa logjike... vetem ne kete faze regjimi i cilesonte ata si te parrezikshem thote Enver Kushi duke shtuar se ne kete lloj filtri kane kaluar me dhjetera intelektuale arkitekte inxhiniere ekonomiste mesues piktore sportiste etj. Sipas tij drama me e madhe e kesaj kategorie ishte ajo pas kryerjes se ketij denimi. Pjesa derrmuese e tyre e kaluan jeten kesisoj mbeten pa banesa nuk krijuan as familje mbeten rrugeve...
Studiuesi Enver Kushi na tregon ne fund portretet e 11 ish-pacienteve te ketij spitali thuajse te gjithe intelektuale te cilet ishin filmuar e fotografuar per nje dokumentar pas permbysjes se regjimit. Portretet e tyre deshmojne shkaterrimin e personalitetit shperfytyrimin e portreteve nje vuajtje qe ka lene gjurme te thella tek ta.
11 deshmitaret
1. Agim Hodobashi inxhinier
2. Beqir Xhepa ekonomist
3. Arjan Karanxha arkitekt
4. Niko Deliu mesues
5. Roland Papa piktor
6. Ilir kreko sportist kampion i mundjes
7. Evridhiqi Vodica mesuese
8. Banka Ballici
9. Naim Zani mesues
10. Jovan Xhuvani mesues
11. Seit Labi
Mes faqeve te ketij albumi ne kapitullin Pavijoni burg i psikiatrise shfaqet mes te tjerash nje dokument trondites se bashku me nje foto bardhe e zi te Spitalit Psikiatrik te Elbasanit e mandej portretet e ketyre njerezve te depersonalizuar fotografuar vite me vone pas 90-es kur ata nuk mbanin mend pothuajse asgje...
Dokumenti zbulon shenimet qe jane mbajtur per tete nga keto paciente. Per Sefedin Maksud Maksudin ehste shenuar se eshte derguar ne Spitalin Psikiatrit te Elbasanit nga Gjykata e Durresit me arsyetimin lsquoaxhitacion. Me tej Zenel Xhaferr Begeja po nga Gjykata e Durresit po per axhitacion Peter Fran Gruda eshte derguar ne kete spital nga Gjykata e Tiranes po per axhitacion. Me tej Refik Abaz Kraja nga gjykata e Shkoder me fajin arratisje Kujtim Hasan Cuni i derguar nga Gjykata e Tirane po per lsquoarratisje Ismail Faredin Maluka i derguar ne kete spital nga gjykata e Tiranes per axhitacion Kopi Risto Thimi nga Gjykata e Korces per lsquotradheti ndersa Esat Dajlan Brana nga gjykata e Durresit me arsyen axhitacion.
Pergatitesi i ketij albumi Enver Kushi thote se ne Spitalin Psikiatrik te Elbasanit kishte nje pavijon te vecante per kete kategori. Pavijoni i trajtonte si paciente kundershtaret e diktatures. Ne kete pavijon kryhej terapia e shuarjes se kujteses depersonalizimi dhe humbja e ndjenjes se realitetit per veten. Pacienteve ju pergatitej edhe nje diagnoze e cila shenohet edhe ne dokumentin qe paraqesim ketu mes te tjerash paranoje skizofreni etj.
Keta te semure nje pjese e tyre nuk ishin fare te semure duke u futur ne kete pavijon fillonin trajtimin si tere te semuret e tjere. Kur dilnin qe aty ishin krejt te shkaterruar nga mbidozat nga elektroshoku thote studiuesi Enver Kushi ndersa tregon se trajtimi i ketyre personave kalonte ne kater faza.
Ne fazen e pare organet e hetuesise e dergonin personin per ekspertim psikiatriko-ligjor per shkelje te nenit 55-I per agjitacion e propagande kunder pushtetit popullor e udheheqesve te shteti e te Partise.
Ne fazen e dyte mjeket psikiater qe perbenin komisionin vertetonin me firmat e tyre dyshimet e specialisteve te policise apo te hetuesise.
Ne fazen e trete me vendim te gjykates keta persona i conin per mjekim te detyruar ne spitalin Psikiatrik te Elbasanit.
Ndersa ne fazen e katert ishte mjekimi i detyruar ne kete pavijon i cili hiqej vetem me vendim te gjykates kur krijohej bindja se keta te semure nuk ishin me te rrezikshem nese liheshin te lire.
Ishin te shkaterruar menderisht pa kujtese pa logjike... vetem ne kete faze regjimi i cilesonte ata si te parrezikshem thote Enver Kushi duke shtuar se ne kete lloj filtri kane kaluar me dhjetera intelektuale arkitekte inxhiniere ekonomiste mesues piktore sportiste etj. Sipas tij drama me e madhe e kesaj kategorie ishte ajo pas kryerjes se ketij denimi. Pjesa derrmuese e tyre e kaluan jeten kesisoj mbeten pa banesa nuk krijuan as familje mbeten rrugeve...
Studiuesi Enver Kushi na tregon ne fund portretet e 11 ish-pacienteve te ketij spitali thuajse te gjithe intelektuale te cilet ishin filmuar e fotografuar per nje dokumentar pas permbysjes se regjimit. Portretet e tyre deshmojne shkaterrimin e personalitetit shperfytyrimin e portreteve nje vuajtje qe ka lene gjurme te thella tek ta.
11 deshmitaret
1. Agim Hodobashi inxhinier
2. Beqir Xhepa ekonomist
3. Arjan Karanxha arkitekt
4. Niko Deliu mesues
5. Roland Papa piktor
6. Ilir kreko sportist kampion i mundjes
7. Evridhiqi Vodica mesuese
8. Banka Ballici
9. Naim Zani mesues
10. Jovan Xhuvani mesues
11. Seit Labi