Dita e lirise se shtypit gazetaret ne shenjester te politikes krimineleve...
Ekzistojne dy indikatore kryesore per matjen e lirise se shtypit numri i te arrestuarve dhe numri i gazetareve te vrare thote Joel Simon drejtor i Komitetit per mbrojtjen e gazetareve.
Pas perfundimit te Luftes se Ftohte eshte rritur numri i gazetareve te vrare. Prej 3 majit 1994 kur eshte shenuar per here te pare dita e lirise se shtypit ne detyre kane vdekur me shume se 2000 gazetare dhe bashkepuntore te mediave. Vetem ne kater muajt e pare te ketij viti jane vrare 24 gati te gjithe ne Afrike dhe ne Lindjen e Mesme. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Protesta ne Turqi
Te pakten tre gazetare te vrare per nje muaj - kjo eshte mesatarja thote Maria Salazar Ferro nga Komiteti per Mbrojtjen e Gazetareve e cila heton secilin rast te vdekjes se gazetareve. Ka raste kur vriten ne detyre gazetare te njohur si fotogratet Tim Hetherington dhe Chris Hondros te cilet u vrane me 20 prill ne Misrata te Libise por gati 90 per qind e viktimave jane gazetare vendore.
Gazetaret vriten per shkak te raportimeve te tyre
Shumica e madhe te pakten 70 vriten si hamarrje per shkak te kritikave dhe raportimeve te tyre kritike thekson Maria Salazar Ferro. Komiteti ka hulumtuar vrasjen e 861 gazetareve. 39 jane vrare per shkak te hulumtimeve te temave politike 34 kane raportuar per lufterat dhe konfliktet 21 per aferat korruptive ndersa 14 per qind per krimet dhe shkeljen e te drejtave te njeriut. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Algjeria vend i rrezikshem
Shumica e vrasesve nuk kapen kurre sepse qeverite nuk jane te interesuar per zbardhjen e rasteve. Qeverite ose jane te perziera vete ne keto vrasje ose rastet nuk jane te rendesishme per to. Mungesa e denimeve per vrasjen e gazetareve eshte bere gati si rregull thote ajo.
Rajonet me te rrezikuara Azia dhe Amerika Latine
Ne vecanti te rrezikuar jane gazetaret ne Azi Lindjen e Mesme dhe ne Ameriken Latine. Ndersa vendet me te rrezikshme per gazetaret jane ne 10 vitet e fundit Iraku Filipinet Algjeria Rusia dhe Kolumbia. Gati 90 e vrasjeve te gazetareve mbeten te pazbardhura. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Vrasja e gazetarit rus Pawel Chlebnikow
Gazetaret kuptohen sot shume me shume se armiqe se sa me pare. Ky trend eshte forcuar prej paraqitjes se internetit thote Rodney Pinder drejtor i Institutit Nderkombetar per Sigurine e Informimit i cili per shume vite ka punuar se korrespondent i agjencise Reuters.
Me pare gazetaret kane qene te mireseardhur ne shume situata konfliktesh sepse te gjithe protagonistet kane pasur nevoje per gazetare. Ndersa sot secili ben vet propagande ne internet dhe u pengon kur ndonje gazetar ofron argumente. Ne konfliktet e sotme gazetaret perballen me shume armiqe.
Domosdoshmeria e pergatitjes profesionale
Keshilli i Sigurimit i OKB-se ka miratuar para pese vitesh rezoluten 1738 me te cilen behet thirrje per mbrojtjen e gazetareve ne situatat e konflikteve por deri me sot nuk ka sanksione per mosrrespektimin e saj. Organizatat profesioniste kerkojne qe gazetaret te sterviten dhe te pajisen per qellime sigurie por ne te shumten e rasteve kjo nuk ekziston. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Protesta ne Irak pas vrasjes se gazetarit Sardasht Othman
Gazetaret duhet te jene ne gjendje te vleresojne rrezikun sepse asnje shkrim nuk eshte me i rendesishem se jeta. Por ekzistojne tema urgjente dhe te rrezikshme te cilat duhet trajtuar. Shumica e vrasesve te gazetareve jane vrases profesioniste. Prandaj edhe ne gazetaret duhet te jemi profesioniste ne analizat e rreziqeve dhe masave te sigurise pohon Pinder.
Autor Sandra Petersmann / Bahri Cani
RedaktoiEsat Ahmeti