Ditë politike apo dijeje

Në ditën e librit, në Tiranë nuk kishte banderola nëpër rrugë, sidomos në qendër, gardhe napash të kuqe ndanin rrëmujën e sheshit të shkatërruar nga rruga ku duhet të kalonin njerëzit. Pak metra mbi, është një kioskë e vogël librash aty shiten edhe mediat e përditshme - por në orët e para të së premtes askush nuk pyeste për aksh autor, apo aksh libër.

N ditn e librit, n Tiran nuk kishte banderola npr rrug, sidomos n qendr, gardhe napash t kuqe ndanin rrmujn e sheshit t shkatrruar nga rruga ku duhet t kalonin njerzit. Pak metra mbi, sht nj kiosk e vogl librash – aty shiten edhe mediat e prditshme - por n ort e para t s premtes askush nuk pyeste pr aksh autor, apo aksh libr. Njerzit thjesht lexonin tituj gazetash dhe dilnin indiferent, ose disa pyesnin se ku bie fjala vjen sheshi “Avni Rustemi”, apo tregu i madh i zarzavateve! Po n kt dit n Bibliotekn Kombtare, salla e leximeve ishte mbushur plot e prplot, ku njerz t asfiksuar ca nga vapa e kutrbimi i frymve dhe djerss, m shum gumzhinin sesa ndiqnin fjalimet pr nder t nj prej botonjsve t par, Ismail Mal’Osmanin. Ky, nj model kapitalist deri n “pushtimin” komunist t tregut t librit. Nuk e thoshin kt asnj dhe pse Mal’Osmani nuk kishte fuqin e intelektualit q t’i kundrvihej aq shpejt sistemit, duke rn n heshtje t menjhershme nga fakti i komenteve q bnin se ishte njeri i zgjuar, intelektual, q donte librin – ku n fakt n vitrinn e ekspozimit t ekzemplarve t librave nga shtpia botuese “Mal’Osmani” vihej re shkputja dhe prjashtimi. Na than se n t njjtn or edhe te Biblioteka e vjetr Kombtare po kryhej nj tjetr veprimtari pr librin, por n rrmujn e madhe, ve dit libri nuk ngjante ndr njerzit e kulturs. Sa pr t vn shenj, n kt zv.ministrja e Kulturs tha fjaln zyrtare, politike. Kjo ishte detyra. Por n ftes edhe kjo veprimtari m shum bhej n kuadr t miqsis politike t t dyja vendeve, me at matan bregut, Italin. Ndrsa po n kt sigl importuese, n emr t integrimit t kulturave n mjedise t tjera, njoftimet shkonin pas politikanve se si ata cekn poezin, leximet publike dhe u bn protagonist. Nga prditshmria politika asgj nuk ndryshoi n kryeqytet n ditn e librit. N librarin “Friend’s book house”, nj shkrimtar i njohur ishte ulur n tavolin dhe po gjerbte kafen, e n nj dor po shkruante nj mesazh n celular. Po kthente prgjigjen pr urimin n ditn e librit. “Askush nuk blen libra n kt vend, t paktn sot”, - na thot pr kt t papritur, pa ditur se far po ndodhte n ann tjetr t bots, n sheshin e rrmujshm, n mjediset zyrtare, uzurpuese t kulturs, ku deklaratat e politikanve vshtir t’i blinte njeri pr ndjeshmri librash. Punt q u bn n ditn e librit nuk lidheshin aspak me pun shkrimtarsh. Asnj botues nuk ka propozuar deri m sot, prej tet vitesh q kujtohet si dit, ndonj skem festive apo sensibilizuese pr librin. Sigurisht q evokimi i modelit kapitalist dhe njerzor q solli kujtesa pr botonjsin e viteve ‘33 deri nga ‘47 dukej i shkputur nga realizimi skenik i ksaj dite, duke shfrytzuar m shum sesa duke shrbyer. N Fakultetin e Filologjis, pedagogt nuk dihet pr t satn her rievokojn, e provokojn pasardhsit e leximeve, n nxitje pr lexime t reja - por pa arritur nxitjen drejt “kiosks” s librit. T premten vetm nj librari n kryeqytet drgonte n postn elektronike listn e librave t rinj q jan n qarkullim, duke ofruar pr kt dit nj ulje mimi prej 10%. Kjo ishte si nj pik uj n oqean, m shum si rrekje pr t shitur se sa pr t festuar - megjithat ishte prpjekje, kujtes se dika duhet toleruar pr kt dit, qoft dhe nxitur.

Askush nuk i sht afruar ksaj librarie, pr t paketuar ndonj libr, pr ta qarkuar me fjongo t kuqe, si dhurat q u jepen dashnorve spanjoll n kt kujtes romantike pr leximin. Q n kt vend jan harruar, ashtu si harrojn edhe veten shkrimtart. T paktn n kt dit o duhet t protestonin lexuesit, se mimi i librit i kalon t ardhurat pr frym, sa mund t shpenzoj pr t jetuar, dhe injoranca sht ulur kmbkryq n shesh t kryeqytetit - ose t protestonin shkrimtart me librat e tyre, pavarsisht ndjeshmris intelektuale. sht e qart se asnjra nuk ka pr t ndodhur, sa ’duket ndrrimtare, aq edhe humb arsyeja pr ta rrokur kt, sa koh politika i lidh kmb e duar njerzit e letrave, aty ku shkohet me dshir drejt dijes. T premten, dita ndrkombtare e librit n Tiran, ishte dit politike alla vendase, sesa dit e librit.