Dobrusha: Shpërblime për gjashtë kategori mësuesish
Flet kryetari i Federatës së Sindikatave të Arsimit dhe të Shkencës, z. Xhafer Dobrusha
Ministria e Arsimit dhe ju keni nnshkruar nj marrveshje pr kontratn e re kolektive t puns s msuesve. Cilat jan ndryshimet dhe cilat jan arsyet pr to?
Sindikatat e arsimit prej rreth 15 vjetsh kan negociuar dhe nnshkruar kontratn kolektive t puns me Ministrin e Arsimit dhe Shkencs. Nga njra kontrat n tjetrn sht fituar nj prvoj e pasur nga t dy partnert. Kjo prvoj reflektohej qart edhe n dispozitat e kontrats s fundit, q ishte nnshkruar para 4 vjetve. Por koha, zhvillimi i reformimit dhe modernizimit t arsimit, ndryshimi i legjislacionit, kalimi nga nj stad n tjetrin n zhvillimin e sektorit t arsimit, shtrojn objektivisht nevojn pr t
ndryshime, plotsime, saktsime dhe prmirsime n dispozitat e kontrats kolektive ekzistuese. Gjat nj periudhe 3-mujore, nga fillimi i shkurtit e deri tani, sindikatat negociuan me ekipet e specialistve dhe stafin politik t MASH krkesat e tyre q duhej t reflektoheshin n draftin e ri. Kto krkesa kan t bjn me prmirsimin e kritereve t punsimit, me normalizimin e lvizjeve pa kriter t vendit t puns, me kohn e puns, kushtet e puns, motivimin e punonjsve (prfshir pagat dhe rritjen e tyre), lirit sindikale etj.
Gjat nj interviste t mparshme ju kishit deklaruar se do t tentohej q kjo kontrat t siguronte jo vetm punsimin meritokratik t msuesve, por mbi t gjitha do t’u jepte fund transferimeve arbitrare t tyre. Sa sht arritur ky qllim dhe cilat jan dispozitat e reja n kontrat n lidhje me kt shtje?
Lvizja pa kriter dhe pa motivim e msuesve nga nj shkoll n tjetrn, nga qyteti n fshat, jo vetm n fillim t vitit shkollor, por edhe gjat tij, ka qen nj shqetsim i vazhdueshm pr msuesit dhe pr sindikatat q i mbrojn ata. Kto lvizje n shumicn e rasteve kan qen t pamotivuara. Kjo ka krijuar pasiguri te msuesit, i ka mbajtur ata nn presion dhe shpesh kan krijuar kushte pr korrupsion. Pr kt sht synuar dhe sht arritur q n kontratn e re, t paktn de jure, t’i pritet rruga ksaj dukurie. Mbshtetur n Konventat Ndrkombtare t Puns, n dispozitat e reja t kontrats kolektive theksohet se ndryshimi i vendit t puns n arsimin parauniversitar, por edhe m gjer, sht nj prjashtim. Kontrata prcakton n mnyr taksative rastet kur nj msuesi mund t’i ndryshohet vendi i puns dhe kjo mund t bhet vetm pr nevoja madhore q i paraqiten shkolls, kur bie n mnyr t ndjeshme numri i nxnsve etj. Por edhe n kto raste lvizja bhet si rregull vetm n fillim t vitit shkollor, duke marr edhe plqimin e sindikatave nnshkruese t kontrats kolektive.
A ka ndryshime n lidhje me t ardhurat e msuesve, pushimet vjetore apo pensionet e tyre?
Natyrisht q ka. Ju e dini se qeveria vazhdon ta konsideroj arsimin si sektor prioritar. Mjafton t themi se aktualisht shpenzimet pr arsimin prbjn rreth 5 pr qind t Prodhimit Kombtar Bruto, ndrsa shpenzimet buxhetore rreth 11 pr qind t t gjith buxhetit t shtetit. N kontratn e re, prve rritjes s pagave, nj vmendje e veant i sht kushtuar motivimit t msuesve t dalluar, t atyre q bjn prpjekje dhe arrijn rezultate n kualifikimin shkencor t tyre, t msuesve q prdorin metoda t reja n msimdhnie, q u qndrojn afr dhe ndikojn tek nxnsit q braktisin shkolln ose q prbjn rrezik pr ta braktisur at etj. Kontrata ka dispozita t veanta q u mundsojn msuesve menaxhimin e pushimeve pa shqetsime dhe ndrprerje t panevojshme.
Pr her t par n kontrat sht vn nj dispozit e veant pr msuesit q arrijn moshn e pensionit n dy muajt e fundit t vitit shkollor. N kt rast, kta msues dalin n pension vetm mbasi t ken prfunduar vitin msimor. N kt mnyr mnjanohen praktikat e dmshme q msuesit edhe pr dy jav ose m pak i ndrpriteshin marrdhniet e puns dhe nxirrej n pension, duke u sjell nxnsve n klas nj msues t ri pr vetm disa jav apo disa dit.
sht folur shum pr rndimin e ngarkess msimore t msuesve. far keni arritur ju me kontratn e re?
Gjat gjith periudhs s negocimeve pr dispozitat e prmirsuara apo t ndryshuara, sindikatat kan mbrojtur me forc qndrimin e tyre t ruajtjes s standardeve t arritura n kontratat e mparshme. Kjo kishte t bnte edhe me kohn e puns q lidhet me qndrimin e msuesve n shkoll dhe me ngarkesn e msuesve me or msimi n klas. Mbas shum diskutimesh dhe argumentesh, ne arritm q t bindnim pundhnsin se normat msimore javore q zhvillojn msuesit n klas, me t cilat sht punuar deri n fundin e vitit q shkoi, jan t prshtatshme edhe pr periudhn q zgjat kjo kontrat. Kshtu, u b e mundur q pr t gjitha lndt q zhvillohen n arsimin parauniversitar, t kthehemi n normat e kontrats s mparshme, prfshir edhe njohjen e ors pr klasn n kujdestari, pr ort e veprimtarive kulturore apo sportive.