BERZH: Kriza greke, jo me pasoja serioze për Shqipërinë

Kriza greke vazhdon t sjell pasiguri n tregjet financiare botrore, t cilat nuk jan ende t sigurta pr efektshmrin e masave t marra nga qeveria e Athins. Nj ekonomist i lart n Bankn Evropiane pr Rindrtim dhe Zhvillim (BERZH) n Londr, nuk pret q efektet e ksaj krize n ekonomin shqiptare t jen serioze. Zoti Peter Sanfi thot se ruajtja e qndrueshmris makroekonomike, mbajtja nn kontroll e inflacionit dhe deficiti fiskal jan m t rndsishm sesa koha e shitjes s eurobondeve nga qeveria shqiptare.

Zoti Sanfi, far ndikimi do t ket kriza financiare greke pr Shqiprin?

-Greqia sht nj vend shum i rndsishm pr Shqiprin. Ka lidhje t forta mes t dyja vendeve, lidhje tregtare, investime. Shum shqiptar jetojn dhe punojn n Greqi dhe drgojn t ardhura pr familjet e tyre n Shqipri dhe kta jan nj pjes e mir e ekonomis shqiptare. Kshtu q padyshim q do vshtirsi q shfaqen n Greqi do t sjellin efekte n ekonomin shqiptare. Megjithat kjo situat po ndryshon me shpejtsi dhe do t na duhet t shohim si do t zhvillohet situata n Greqi dhe sa t efektshme do t jen masat q jan marr. Shqipria ka demonstruar elasticitet prgjat krizs globale financiare dhe ne presim q ajo t demonstroj t njjtn gj ndaj situats n Greqi. Pra, do t ket efekte, por jo shum serioze.

Zyrtart shqiptar besojn se kriza greke nuk do t ket efekte n ekonomin shqiptare. Bankat greke q operojn n Shqipri thon ata, kan kapital t qndrueshm dhe nuk kan varsi tek bankat qendrore. A mendoni se sht kjo gjendja?

-Kjo ndoshta sht e vrtet. Sistemi bankar n prgjithsi n Shqipri, ku prfshihen edhe bankat greke sht fitimprurs, i kapitalizuar mir, me shum likuiditet dhe operon n nj treg q sht nga pikpamja financiare ende n zhvillim. Gjat viteve n vazhdim do t shohim zhvillim t mtejshm t tregjeve financiare n Shqipri dhe jam i sigurt q bankat greke n Shqipri do t luajn nj rol t rndsishm n kt proces. Pr t theksuar at q thash m par, do t ket efekte ansore, por Shqipria ka treguar elasticitet gjat krizave t kaluara dhe kjo sht e vrtet pr sektorin bankar dhe mbar ekonomin.

BERZH-i ka investuar n t paktn dy banka shqiptare. Si po ecin huat e dhna nga kto banka?

-Ka pasur nj rritje t vogl n huat e papaguara, por n prgjithsi kto banka po performojn mir, ishin fitimprurse edhe n 2009 q ishte nj vit i vshtir pr t gjith. Ne po punojm me ta dhe po monitorojm situatn. Deri tani ato i kan rezistuar mir krizs.

Duket se Shqipria po vonon planet pr t ofruar eurobonde me maturim tre deri n pes vjet pr shkak t alarmit t shkaktuar nga kriza greke. Parlamenti shqiptar miratoi rritjen e interesit t eurobondeve nga 7,5 n 8,5. A mendoni se Shqipria do t mund t realizoj planet e saj dhe a jan eurobondet t nevojshme pr qeverin shqiptare n kt faz?

-sht shum e vshtir t parashikosh dhe t thuash se cila do t jet koha m e mir. Jemi n kohn kur ka luhatje t mdha n treg. Ajo q sht e rndsishme pr Shqiprin sht m shum sesa shitja e eurobondeve – sht e rndsishme t ruhet stabiliteti makroekonomik, mbajtja nn kontroll e inflacionit, menaxhimi i deficitit fiskal. Kto jan parametrat e rndsishm ku duhet t prqendrohet qeveria.

Me far rreziqesh prballet ekonomia shqiptare n kt faz?

-Ka sigurisht rreziqe, por edhe mundsi t reja. Duhet t kemi parasysh se Shqipria ka pasur pr m shum se nj dekad rritje t shpejt ekonomike, t cilat jan ulur gjat krizave t fundit, por q mbeten pozitive. Por sht ende nj ekonomi q i duhet t arrij nivelet e jetess t vendeve q jan n Bashkimin Evropian. Rreziqet jan t njjta me ato t vendeve t tjera t rajonit – kriza globale ende nuk ka prfunduar dhe kjo sjell vonesa n kthimin n nivelet e rritjes s shpejt.

far e bn ekonomin shqiptare kaq elastike pr t prballuar krizat si at globale financiare apo kt tani n Greqi. Ju duket t jeni optimist pr ekonomin shqiptare.

-sht pyetje me vend. Nuk ka vetm nj faktor q mund t theksosh, por jan disa. Do t veoja faktin se Shqipria sht m pak e integruar n ekonomin globale sesa vendet e tjera t rajonit. Mjafton t shohsh treguesit e eksporteve dhe importeve n raport me GDP-n, q jan m t ulta sesa vendet e tjera n rajon. Pra kur ka kriz globale Shqipria sht pak m e mbrojtur. Kam qen n Shqipri disa her dhe gjithmon m ka habitur shpirti i fuqishm i afarizmit q ekziston atje. Ekonomia sht e dominuar nga firma t vogla, q mund t gjejn mnyra pr t prballuar vshtirsit dhe problemet q mund t dalin.

FMN-ja pret q rritja ekonomike pr 2010 do t jet 2 apo 2 presje 5 pr qind. far prisni ju pr 2010-n?

-Ne gjithashtu presim rritje pozitive kt vit. Publikuam parashikimet tona n takimin vjetor t BERZH-it dhe presim nj ulje t rritjes ekonomike n Shqipri kt vit. Parashikimi yn sht 1.4% dhe kjo reflekton disa nga shifrat q kemi par n Shqipri gjat tremujorit t par. Pra rritja sht ende pozitive, mbi mesataren e vendeve t Evrops Juglindore, por sigurisht sht m posht nga ajo sa mund t arrij Shqipria n aspektin afatmesm dhe afatgjat. N 2011 presim q rritja t jet mbi 3 pr qind.