EULEX - SHQIPLEX
Sa m afr dats 15 qershor, kur do t duhej t hynte n fuqi Kushtetuta e Kosovs dhe t prfundonte faze e tranzicionit, sipas pakos s Ahtisarit mbi t ciln sht shpall pavarsia e Kosovs, aq me kundrthnse bhen deklarimet rreth fatit t UNMIK-ut. OKB-ja, duke u nxitur nga serbt dhe rust insistojn q ky mision t vazhdoj t kryej punn e vet edhe pas 15 qershorit, ndrsa q bashkimi evropian insiston q ta vendos misionin e vet, EULEX, dhe ti marr kompetencat sipas pakos s Ahtisarit. Ndrsa institucionet e Kosovs kan mbetur n stadin e deklaratave, por pa fuqi pr ndikuar n vendimet e OKB-s dhe BE-s.
Kosova pas 15 qershorit do t gjendet n nj faz t re t zhvillimit t saj politiko-juridik, ku do t filloj faza e funksionimit t Kosovs si shtet i pavarur. Megjithat, ende pa mbrri tek data 15 qershor, sikur jan mjegulluar gjrat. UNMIK-u nuk sht gati pr tu trhequr nga Kosova, ndrsa q BE ben presion pr ta vendos misionin e saj, EULEX, n Kosov. Institucionet Kosovs n ann tjetr krkojn t marrin prgjegjsit q parashihen me pakon e Ahtisarit dhe t veprojn apo udhheqin sipas Kushtetuts s Kosovs, e cila po ashtu pritet q me 15 qershor t hyj n fuqi.
Sipas Pakos s Ahtisaarit, mbi t ciln sht shpallur pavarsia e Kosovs, UNMIK-u do t duhej q m 15 qershor t prfundonte mandatin e vet n Kosov. Sipas nenit 15, pika g, t Pakos, n fund t periudhs s tranzicionit mandati i UNMIK-ut do t skadoj dhe i tr pushteti legjislativ dhe ai ekzekutiv do t bartet tek autoritetet e Kosovs. Megjithat, nse UNMIK-u nuk shkon, EULEX-i vendoset n Kosov dhe institucionet e Kosovs krkojn kompetenca dhe prgjegjsi shtes, duke u bazuar n dokumentin e Ahtisaarit, ather Kosova do t gjendet prball nj prplasje mes ktyre tri pushteteve, q do t drgoj n bllokad t qeverisjes, nga e cila gjendje pasojat do ti bartin qytetart e Kosovs.
Mst: UNMIK-u do t rikonfigurohet
S fundi ka filluar nj debat rreth ksaj shtje, por palt ende nuk kan arrit n nj prfundim t qart, ngase mos miratimi i pavarsis s Kosovs nga Kshilli i Sigurimit dhe nxjerrja e nj rezolute t re, e cila do ta shfuqizonte Rezolutn aktuale 1244, ka bllokuar ecjen normale t procesit. OKB dshiron q ta vazhdoj misionin e saj edhe m tej n Kosov, ani pse deklarohet q n nj form me t reduktuar, ndrsa q BE-ja nuk dshiron t marr urdhra nga OKB-ja dhe t jet vendimmarrse pr misionin e saj. N ndrkoh q udhheqsit politik t Kosov, Kryetari, kryeministri nuk pranojn q UNMIK-u edhe m tej t mbetet n Kosov, sepse frika ekziston se mund t krijoj ndonj ndarje brenda Kosovs, ngase mendohet se UNMIK-u do t vepronte npr vendbanimet ku jetojn serbt, ndrsa q EULEX do t vepronte n pjest tjera n Kosov.
Kto dit pr t sqaruar gjrat n Kosov qndroj edhe nnsekretari i OKB-s dhe shef i Departamentit pr Operacione Paqeruajtse n Bot (DPKO), Jean-Marie Guhenno, i cili ka porositur se duhet t respektohet Rezoluta 1244 dhe UNMIK-u do t qndroj ktu mbi kt rezolut, por n nj form me t reduktuar. Ndrsa q ka then se nuk do t lejohen mosmarrveshje apo konflikt pr kompetenca mes UNMIK-ut dhe EULEX-it. Megjithat, sipas informatave q kan dal, mendohet se Guehenno sht duke e prgatit terrenit q vet t jet shef i UNMIK-ut nga zyra e Ne Yorkut.
Mst: Guehenno viziton rajoni q ta prgatit terreni pr vet
Sipas ktyre informatave gjasat jan q Guehenno pas 15 qershorit t marr rolin e shefit t UNMIK-ut t rikonfiguruar. Guhenno sht prmendur kohve t fundit n Kosov, pr shkak se sht pikrisht ky, q si shef i DPKO-s (Departamentit pr Operacione Paqeruajtse t OKB-s) q m 25 mars autorizoi Richard Vilkonsin, shefin e Zyrs s OKB-s n Beograd, pr t nisur bisedimet konfidenciale me prfaqsuesit e Qeveris s Serbis, m konkretisht me ministrat Samarxhiq dhe Jeremiq. Guhenno ka ambicie q t jet n krye t procesit, i cili tashm njihet me formuln e rikonfigurimit t UNMIK-ut, pas 15 qershorit t ktij viti, kur duhet t marr fund roli i deritashm i Administrats Ndrkombtare dhe kur UNMIK-u duhet ti prshtatet realitetit n Kosov, ka cituar gazeta Zri.
Ndrsa q vet Guehenno nuk ka dhn ndonj sqarim se n far formati do t mbetet UNMIK-u n Kosov edhe pas kalimit t tranzicionit, por ka folur pr prshtatjen e UNMIK-ut me rrethanat e krijuara n Kosov pas shpalljes s pavarsis. Nuk do te ket konflikt mes administrats s OKB dhe misionit EULEX n Kosov. Gueheno ka saktsuar me kt rast se roli i UNMIK pas 15 qershorit do minimizohet dhe se kompetencat do ia kaloj qeveris s Kosovs dhe misionit EULEX t BE. "N kt periudh kritike duhet q t gjith t punojm, n mnyr q t evitojm fardo situate q mund t oj n dhun. Vizita bhet n kohn kur ka shum kundrthnie dhe sht me rndsi q t dgjoj nga faktort kryesor q jan t prfshir n proces, se cila sht situata, far jan pritjet, n mnyr q OKB-ja t luaj rol konstruktiv, pr t arritur stabilitet afatgjat n Kosov dhe Ballkan", ka thn Guehenno.
Mst: Udhheqsit e Kosovs optimist, por si merr vesh kush
Kurse Presidenti i Republiks s Kosovs, Fatmir Sejdiu, sht shprehur optimist pr prfundimin, si ka thn, t suksesshm t misionit t OKB-s n Kosov. "Biseduam edhe pr nj qartsi t veant n kuadr t misionit ndrkombtar t UNMIK-ut mbi baz t Rezoluts 1244, n proces t transmisionit progresiv t kompetencave dhe natyrisht me ardhjen e misionit evropian apo ICO-s. N kt kuptim, ne shprehm besimin e plot pr kt angazhim q do t kemi dhe n qartsin e mandatit pr integritetin funksional t institucioneve t Kosovs".
Sipas burimeve t cituar nga gazeta Express, lidert politik t Kosovs gjat takimit q kan pasur me nnsekretarin Guehenno, kan deklaruar se situata n Kosov para dhe pas 17 shkurtit ndryshon shum. Ather ka qen nj realitet tjetr, tash kemi nj realitet tjetr, dhe para s gjithash, ne do ta respektojm pik pr pik pakon e Martti Ahtisaarit". Po ashtu, t dy lidert e Kosovs kan krkuar nga zyrtari i OKB-s q territori i Kosovs duhet t administrohet njjt n t gjitha pjest, duke potencuar situatn n veri t vendit, ku UNMIK-u nuk ka kontroll n disa fusha, por n vend t tij strukturat e dirigjuara nga Beogradi.
Mst: EULEX-i nn ombrelln e UNMIK-ut
Mirpo nnsekretari i OKB-s pr Operacione Paqeruajtse, Jean-Marie Guehenno ka sjell n Prishtin qndrimin e New Yorkut q prania civile e Bashkimit Evropian n Kosov (ICO/EULEX) duhet t futet nn ombrelln e Kombeve t Bashkuara. Guehenno ka krkuar q tr prezenca e BE-s t operoj n Kosov nn ombrelln e OKB-s dhe se ai ka argumentuar se n kt mnyr serbt do ta kishin m leht t pranojn misionet e BE-s. Kurse Bashkimi evropian, q po ashtu citon kjo gazet, ka rikonfirmuar se cilido q t jet raporti me OKB-n n Kosov, EULEX-i nuk duhet t marr urdhra nga Ne Yorku, por vetm nga Brukseli. Kjo nnkupton q EULEX-i n asnj mnyr nuk do bhet shtyll e OKB-s, si ka qen Shtylla e Katrt e UNMIK-ut, q sht financuar nga BE, por ka qen komplet n duart e OKB-s. Po ashtu, diplomatt perndimor n Londr jan shprehur se nuk duhet lejuar krijimin e kushteve pr rrezikim t integritetit territorial t Kosovs, dhe q prania e ardhshme n Republikn e Kosovs duhet t shtrihet njlloj n aneknd vendit, prfshir pjesn veriore.
Sipas informatave q dalin n opinion, ekspertt ligjor dhe diplomat nga t dyja organizatat po krkojn nj zgjidhje praktike dhe funksionale, duke pasur parasysh edhe qndrimin e Beogradit dhe Mosks. Brukseli mund t'i lshoj pe OKB-s q raportet me shkrim pr situatn n Kosov, t cilat i prgatit EULEX, prve te Javier Solana, t shkojn edhe te Ban Ki Moon. Kto raporte mund t vendoset t shkojn edhe te PSSP i ardhshm i pranis s OKB-s n Kosov, zyra e t cilit nuk do t jet n Prishtin, por n Ne York.
Mst: Rezoluta 1244 si argument pr t kundrshtuar
N ann tjetr Sekretari i Prgjithshm i Kombeve t Bashkuara Ban Ki Mun ka deklaruar se n Kosov jan
prparime dhe se m 15 qershor do t hyj n fuqi Kushtetuta e re e ktij vendi pas shpalljes s pavarsis. Ai ka deklaruar se roli i OKB-s n Kosov gjat ktij viti do t jet pr t ndjekur situatn n terren. Jam i knaqur q n Kosov deri tani nuk kan ndodhur konflikte etnike dhe i bj thirrje t gjitha palve q t mos ndrmarrin hapa t njanshme q mund t nxisin dhun.
Ndrsa zvendsi i Ban ki Moon, Guehenno ka thn n Beograd se angazhohet q n pajtim me Beogradin t gjenden zgjidhje praktike n funksion t paqes dhe siguris n Kosov. Tutje Guehenno ka thn se Rezoluta 1244 sht ende n fuqi dhe se sht me rndsi q n marrveshje me Beogradin t gjenden zgjidhje praktike, n mnyr q t sigurohet paqja dhe stabiliteti n Kosov. "M vjen mir q t gjith dshirojn q ktu t zbatohet ligji dhe se respektohet Rezoluta 1244 e KS t KB-s. Besoj se t gjith duhet t punojm n mnyr praktike, n baz t Rezoluts 1244, pr shkak se kjo sht e nevojshme pr popullin n Kosov, ka thn Guehenno gjat vizits n Mitrovic.
Mst: OKB vendos pr fazn e pas 15 qershorit
Por, burimet diplomatike n New York i kan thn gazets serbe Tanjug, se n Kombet e Bashkuara po shqyrtohet mundsia e legalizimit t misionit t BE-s n Kosov, duke marr parasysh qndrimin e Rusis pr respektimin e rezoluts 1244. Sipas ksaj agjencie, Kombet e Bashkuara nuk do t lejojn q EULEX-i t zvendsoj UNMIK-un. Por, shefi i EULEX-it, Piter Feith ka thn se m 15 qershor misioni do t marr t gjitha prgjegjsit n Kosov, n baz t planit t Martti Ahtisaarit.
Ndrsa zdhnsi i UNMIK-ut, Rusell Geekie ka thn se UNMIK-u do ti prshtatet situats n terr dhe do t rikonfigurohet. UNMIK-u i prshtatet situats n terren q 10 vjet, q nga 99-ta. Natyrisht q tash, kur Kushtetuta do t hyj n fuqi, ne do ta kemi parasysh kt dhe do t rikonfigurohemi sa t jet e nevojshme, natyrisht n konsultim me Nju Jorkun dhe partnert tan.
Kurse Andy Mcguffie ka thn se misioni i BE-s n dialog me t tjert do t vendoset n Kosov. Kemi thn gjithmon se misioni i BE-s dhe Zyra Ndrkombtare Civile do t zbarkohen gradualisht dhe prmes dialogut. Ne do vazhdojm q t diskutojm me njerzit n komunitet, se si sht forma m e mir pr ta
kt, por tensionet mbesin t njjta. I prket OKB-s q t vendos se si do t zbatojn mandatin e tyre pas 15 qershorit, pasi q t hyj n fuqi Kushtetuta. Nuk m takon mua q t komentoj kt. Por, ne pajtohemi me shefin e UNMIK-ut, q nuk guxon t ket duplifikim t pranis ndrkombtare ktu, ka thn McGuffie, nga Zyra Ndrkombtare Civile.
Por Karin Limdal nga zyra e EULEX-it ka then, se ata nuk po ndalen se zbarkuari n Kosov dhe se jan n kontakte t vazhdueshme me UNMIK-un. Ne po sjellim njerz edhe tani kur po flasim. N dy javt e kaluara patm 150 njerz q kan arritur dhe po vazhdojm t ndrtojm misionin. Jemi n kontakte t vazhdueshme me UNMIK-un, me OKB-n n Nju Jork, me partnert lokal rreth asaj se si ti marrim prgjegjsit.
Mst: Europiant synojn mandatin
Ndrsa Dimitrije Ripel, ministr i jashtm i Sllovenis, vendi i t cilit kryeson presidencn e Bashkimit Europian ka deklaruar se, n dhjetor t vitit 2007 BE-ja n mnyr unanime ka vendosur pr drgimin e misionit t saj n Kosov dhe ka shpjeguar se, n kornizn ekzistuese ligjore dhe dokumentet, ekziston mjaft hapsir q ky mision t realizohet. Kurse Ministri i Jashtm i Francs, Bernard Kouchner, sht shprehur se bisedimet pr kt shtje kan shnuar nj ecje prpara. "Mendoj se ka pasur nj optimizm t kujdesshm dhe nj analiz, q para 10 ditsh, nuk do t kishte qen e mundur t arrihet n nj mnyr kaq pozitive". Ndrkaq, nj zyrtar i lart amerikan ka theksuar: "Duam nj tranzicion gradual dhe t rregullt nga UNMIK-u n BE, gjat disa javve t ardhshme".
Por ndryshe pr kt shtje mendojn politikant serb dhe rus, t cilt kundrshtojn q UNMIK-un ta zvendsoj misioni i BE-s. Ministri i jashtm i Rusis, Sergej Lavrov, pas takimit t zhvilluar n Londr mes ministrave t jashtm t vendeve t Grupit t Kontaktit, minus Rusia, pr shkak se nuk sht ftuar, ka thn se Rusia nuk konsideron se sht prjashtuar nga bisedimet pr Kosovn, sepse kjo shtje shqyrtohet ne Kshillin e Sigurimit te Kombeve te Bashkuara. "Partneret tan kane te drejte qe ne forme reciproke te bisedojn pr far te duan", ka thn Lavrov dhe ka shtuar se "nse ndonj vendim do te dilte jasht Rezoluts 1244, ather ai do te krkonte rezolute te re te Kshillit te Sigurimit".
Mst: Serbt nuk pranojn zvendsimin e UNMIK-ut
Ndrsa zyrtart serb, qoft ata pro-europian apo ata nacional-radikal, kur sht n pyetje Kosova, deklarohen thuajse njjt. Kryetari i Serbis Boris Tadiq ka theksuar se UNMIK-u nuk guxon pr t bart asnj kompetenc t vetn n EULEX, derisa drgimin e misionit t BE t mos e lejoj Kshilli i Sigurimit t KB, dhe tha se misioni i cili n Kosov vepron jasht kornizs se parapar me Rezolutn 1244. Nuk sht se pr ne BE nuk sht e mirseardhur n krahinn ton jugore,por pr nj angazhim t till duhet t ekziston mandati i qart juridik-vendimi i Kshillit t sigurimit t KB, ka theksuar Tadiqi.
Ndrsa kryeministri n largim i Serbis, Voisllav Koshtunica ka deklaruar se n prputhje me Kartn e OKB-s, Rezolutn 1244 dhe Aktin Final t Helsinkit, Kosova sht pjes prbrse dhe e patjetrsueshme e Serbis.Ai po ashtu ka thn se duhet respektuar Rezoluta 1244, duke theksuar se Misioni i BE-s, EULEX, sht ilegal dhe n mnyr t parregullt i pranishm n territorin e Kosovs. Kurse ministri i jashtm i Serbis, Vuk Jeremiq ka paralajmruar nj rezolut t re n shtator n kshillin e Sigurimit, si mas pr t verifikuar nse sht legale pavarsia e Kosovs. "N Asamblen e Prgjithshme do shtet ka nj vot. Mendoj se aty mund t fitojm n votim. Prderisa jemi n proces t frenimit t njohjes s pavarsis joligjore t Kosovs, nuk do t propozoja kthimin e ambasadorve, ka thn Jeremiq.
Edhe ministri i mbrojtjes s Serbis, Dragan Shutanovac gjat vizits s tij n Mitrovic ka thn, se nse Partia Demokratike arrin t krijoj qeverin pas zgjedhjeve, EULEX-i nuk do t tia marr prgjegjsin UNMIK-ut n tr territorin e Kosovs. Kurse prfaqsuesit e komunave serbe n veri t Kosovs i kan thn Guehennos se, arsye e vetme e dhuns dhe krcnimit t siguris n veri t Kosovs sht prpjekja e bashksis ndrkombtare dhe e UNMIK-ut q t instalojn pushtetin e institucioneve t Kosovs s pavarur atje.
Mst: Nuk sht problem UNMIK-u, por Rezoluta 1244
Megjithat, si shikohet e gjitha kjo situat nga njerzit q nuk jan t prfshir n politikn ditore dhe mund t mendojn jasht kornizave qeveritare. far mendojn analistt politik, cilat do t jen lvizjet e UNMIK-ut pas 15 qershorit n Kosov? Behlul Beqaj, analist politik thot se nuk sht problem UNMIK-u, por Rezoluta 1244. Problemi kryesor i yni nuk sht UNMIK-u i cili mund t psoj ndryshime ndr m t ndryshmet,problemi kryesor sht se do t mbetet Rezoluta 1244 n fuqi e cila ia garanton sovranitetin Serbis ndaj Kosovs ,ndonse ajo n ndrkoh sht pavarsuar.
Ndrsa analisti tjetr politik Nexhmendin Spahiu, thot se UNMIK-u sht nj zorr qorre, por q fatkeqsisht do ti duhet Kosovs edhe pas 15 qershorit. UNMIK-u ne Kosove, nse prjashtohet rroli i tij ne enklavat serbe dhe veri te Kosovs, sht nj zorre qorre. Fatkeqsisht UNMIK-u do t'i duhet Kosovs edhe pas 15 qershorit pr ta mbajtur Kosovn unike qofte edhe vetm formalisht derisa nj dite Kosova te kt nj lidership politik qe do te jete ne gjendje marre prgjegjsi dhe te ballafaqohet me sfida.
Kurse lideri i Lvizjes Vetvendosje, Albin Kurti thot se tani nuk ka ka t vihet n dilem ky mision, ngase mbetjen e tij e ka paralajmruar shefi i UNMIK-ut Joackim Ruecker, por thot se asnj sundimtar nuk ka shkuar pa presionin e t sunduarve. Pas 15 qershorit UNMIK-u do t vazhdoj t mbetet n Kosov. Kt gj e ka paralajmruar tashm Joachim Ruecker-i duke thn q prderisa sht n fuqi Rezoluta 1244 do t jet edhe UNMIK-u. Mbase, UNMIK-u mund t zhvendoset prej ndrtese n tjetrn mirpo ai nuk do t shkoj. Zaten, asnj sundimtar nuk ka shkuar pa presionin e t sunduarve. Varet prej nesh se sa gjat UNMIK-u do t mbetet n Kosov.
Por, derisa UNMIK-u nuk sht i gatshm t shkoj nga Kosova, ndrsa q EULEX-i paralajmron vendosjen e tij, a do t mund ta administrojn Kosovn s bashku kto dy misione? Analisti Beqaj thot se s'do mend se do t kemi nj koegzistenc mes pushteteve ndrkombtare (UNMIK-EULEX) por edhe t pushteteve t Kosovs dhe Serbis. Nuk e prjashtoj mundsin q atje ku sht i vendosur pushteti shqiptar t vendoset edhe EULEX-i, ndrsa atje ku sht pushteti i Serbis UNMIK-u. Kosova realisht nj koh mjaft gjat do t funksionoj (nse mundet) me kto kontradikta!
Kurse pr analistin Nexhmedin Spahiu nj bashkekzistenc mes misionit t UNMIK-ut dhe EULEX-i sht e mundur n t ardhmen. Po munden, perse jo? Ndrsa pr liderin e Lvizjes Vetvendosje Albin Kurti kjo gj do t thot q faktort ndrkombtar edhe pas shpalljes e njohjes s pavarsis po vazhdojn t ndrmjetsojn (sikurse m par) ndrmjet agresivitetit t Beogradit dhe qullsis s Prishtins. Tash s fundi po flitet pr inkorporimin e EULEX-it n UNMIK. Srish varet nga ne se sa aktiv dhe t vendosur do t jemi vet ne kundr ktyre planeve q vetm sa e shtojn sundimin burokratik ndrkombtar mbi ne.
Mst: EULEX mund t quhet SHQIPLEX
Kjo do t thot se EULEX-i mund t veproj nn direktivat e UNMIK-ut? Pr Behlul Beqajn EULEX-i sht pasoj, e cila mund t quhet edhe SHQIPLEKS. EULEKS-i sht pasoj e cila mund t quhet edhe SHQIPLEX- m rndsi sht t shfuqizohet Rezoluta 1244, e cila sht penges e njohjes s subjektivitetit juridik ndrkombtar. Kurse Nexhmendin Spahiu thot shum shkurt se kjo sht e mundur, me nj PO. Ndrsa Albin Kurti thot se ka mundsi q t arrihet ndonj marrveshje mes ktyre dy misioneve. Ka mundsi q do t arrijn ndonj marrveshje pr bashksundimin e EULEX-it me UNMIK-un n Kosov. (Na kan definuar si sui generis, andaj gjithka sht e mundur!) Kjo do t thoshte se Kosova, populli dhe Qeveria e saj, nuk kan
trysni t duhur.
Ndrsa udhheqsit politik jan shprehur kundr vazhdimit t misionit t UNMIK-ut n Kosov edhe pas 15 qershorit. A do t merren parasysh apo a do ti dgjoj kush kto kundrshtime n Ne York? Analisti Beqaj thot se n Ne York po vendoset pr shum shtje, pr t cilat as lidert politik t Kosovs dhe as ata ndrkombtar n Kosov nuk kan njohuri. Aktualisht po vendoset pr shum shtje "praktike" t Kosovs mes Ne Yorkut dhe Beogradit, ndrsa q pushtetart tan, madje as ndrkombtart n Kosov, as q kan informacione se far po flasin dhe vendosin n kurriz t Kosovs, le t nxjerrin lexuesit vet konkludimin se far peshe dhe ndikimi kan fjalt e pushtetarve tan.
Por, ndryshe mendon analisti Spahiu, i cili thot se mendimet e udhheqjes politik t Kosovs do t merren parasysh, por nuk do t ndikojn shum n vendimmarrjen e New Yorkut. Mendimet e tyre do te merren parasysh por nuk do te ndikojn shume ne vendimmarrjen ne Nju Jork. Por, Albin Kurti thot se nuk mjafton vetm t deklarohesh, duhet edhe t veprosh me kmbngulsi kundr tyre. N politik nuk mjafton t deklarohesh kundr por duhet t veprosh kundr me kmbngulsi. Qeveria e Kosovs po ka vetm qndrime sikur t ishte nj OJQ kurse kryeministri e presidenti sikur t ishin analist. Qeveria sht Qeveri sepse merr vendime dhe i zbaton ato e jo pse mban qndrime.
Mst: Ndarja vetm po forcohet
Por, Kristina Gallak, zdhnse e Solans, n nj deklarim ka thn se mbetja e UNMIK-ut edhe pas 15 qershorit do te ishte imentim i "ndarjes se Kosovs". A do te ishte funksionalizim i "ndarjes se but" te Kosovs vazhdimi i misionit te UNMIK-ut? Analisti Behlu Beqaj thot se zgjedhjet serbe n Kosov po e kthejn zyrtarisht pushtetin e Serbis n Kosov. Zgjedhjet e Serbis n Kosov realisht po e kthejn zyrtarisht pushtetin e Serbis n Kosov. Kosova do t jet shtet sui generis, por ashtu si e kuptojn serbt. Do ti ket dy pushtete n nj shtet i cili sht rreziku i kontradikts m t dmshme pr Ballkanin Perndimor.
Kurse analistin Nexhmendin Spahiu thot se, as EULEX-i dhe as qeveria e Kosovs nuk po arrijn t shtrijn pushtetin e tyre n veri t Kosovs. E vrtet, po as EULEX-i as Qeveria e Kosovs nuk po arrijn te realizojn nj prezence ne veri, qofte edhe formale. Ndrsa Lideri i Lvizjes Vetvendosje deklaron se ndarja brenda Kosovs vetm po forcohet. Ndarja e brendshme e Kosovs vetm sa po forcohet. N vend se Qeveria e Kosovs ta ket pr prioritet integritetin territorial dhe sovranitetin e Kosovs ajo po bn marketing me ishujt e Oqeanis q po na e pranojn pavarsin. Vazhdimi i UNMIK-ut n Kosov i kontribuon ndarjes s Kosovs: Gallucci sht dshmia m e mir!
Kosova pas 15 qershorit do t gjendet n nj faz t re t zhvillimit t saj politiko-juridik, ku do t filloj faza e funksionimit t Kosovs si shtet i pavarur. Megjithat, ende pa mbrri tek data 15 qershor, sikur jan mjegulluar gjrat. UNMIK-u nuk sht gati pr tu trhequr nga Kosova, ndrsa q BE ben presion pr ta vendos misionin e saj, EULEX, n Kosov. Institucionet Kosovs n ann tjetr krkojn t marrin prgjegjsit q parashihen me pakon e Ahtisarit dhe t veprojn apo udhheqin sipas Kushtetuts s Kosovs, e cila po ashtu pritet q me 15 qershor t hyj n fuqi.
Sipas Pakos s Ahtisaarit, mbi t ciln sht shpallur pavarsia e Kosovs, UNMIK-u do t duhej q m 15 qershor t prfundonte mandatin e vet n Kosov. Sipas nenit 15, pika g, t Pakos, n fund t periudhs s tranzicionit mandati i UNMIK-ut do t skadoj dhe i tr pushteti legjislativ dhe ai ekzekutiv do t bartet tek autoritetet e Kosovs. Megjithat, nse UNMIK-u nuk shkon, EULEX-i vendoset n Kosov dhe institucionet e Kosovs krkojn kompetenca dhe prgjegjsi shtes, duke u bazuar n dokumentin e Ahtisaarit, ather Kosova do t gjendet prball nj prplasje mes ktyre tri pushteteve, q do t drgoj n bllokad t qeverisjes, nga e cila gjendje pasojat do ti bartin qytetart e Kosovs.
Mst: UNMIK-u do t rikonfigurohet
S fundi ka filluar nj debat rreth ksaj shtje, por palt ende nuk kan arrit n nj prfundim t qart, ngase mos miratimi i pavarsis s Kosovs nga Kshilli i Sigurimit dhe nxjerrja e nj rezolute t re, e cila do ta shfuqizonte Rezolutn aktuale 1244, ka bllokuar ecjen normale t procesit. OKB dshiron q ta vazhdoj misionin e saj edhe m tej n Kosov, ani pse deklarohet q n nj form me t reduktuar, ndrsa q BE-ja nuk dshiron t marr urdhra nga OKB-ja dhe t jet vendimmarrse pr misionin e saj. N ndrkoh q udhheqsit politik t Kosov, Kryetari, kryeministri nuk pranojn q UNMIK-u edhe m tej t mbetet n Kosov, sepse frika ekziston se mund t krijoj ndonj ndarje brenda Kosovs, ngase mendohet se UNMIK-u do t vepronte npr vendbanimet ku jetojn serbt, ndrsa q EULEX do t vepronte n pjest tjera n Kosov.
Kto dit pr t sqaruar gjrat n Kosov qndroj edhe nnsekretari i OKB-s dhe shef i Departamentit pr Operacione Paqeruajtse n Bot (DPKO), Jean-Marie Guhenno, i cili ka porositur se duhet t respektohet Rezoluta 1244 dhe UNMIK-u do t qndroj ktu mbi kt rezolut, por n nj form me t reduktuar. Ndrsa q ka then se nuk do t lejohen mosmarrveshje apo konflikt pr kompetenca mes UNMIK-ut dhe EULEX-it. Megjithat, sipas informatave q kan dal, mendohet se Guehenno sht duke e prgatit terrenit q vet t jet shef i UNMIK-ut nga zyra e Ne Yorkut.
Mst: Guehenno viziton rajoni q ta prgatit terreni pr vet
Sipas ktyre informatave gjasat jan q Guehenno pas 15 qershorit t marr rolin e shefit t UNMIK-ut t rikonfiguruar. Guhenno sht prmendur kohve t fundit n Kosov, pr shkak se sht pikrisht ky, q si shef i DPKO-s (Departamentit pr Operacione Paqeruajtse t OKB-s) q m 25 mars autorizoi Richard Vilkonsin, shefin e Zyrs s OKB-s n Beograd, pr t nisur bisedimet konfidenciale me prfaqsuesit e Qeveris s Serbis, m konkretisht me ministrat Samarxhiq dhe Jeremiq. Guhenno ka ambicie q t jet n krye t procesit, i cili tashm njihet me formuln e rikonfigurimit t UNMIK-ut, pas 15 qershorit t ktij viti, kur duhet t marr fund roli i deritashm i Administrats Ndrkombtare dhe kur UNMIK-u duhet ti prshtatet realitetit n Kosov, ka cituar gazeta Zri.
Ndrsa q vet Guehenno nuk ka dhn ndonj sqarim se n far formati do t mbetet UNMIK-u n Kosov edhe pas kalimit t tranzicionit, por ka folur pr prshtatjen e UNMIK-ut me rrethanat e krijuara n Kosov pas shpalljes s pavarsis. Nuk do te ket konflikt mes administrats s OKB dhe misionit EULEX n Kosov. Gueheno ka saktsuar me kt rast se roli i UNMIK pas 15 qershorit do minimizohet dhe se kompetencat do ia kaloj qeveris s Kosovs dhe misionit EULEX t BE. "N kt periudh kritike duhet q t gjith t punojm, n mnyr q t evitojm fardo situate q mund t oj n dhun. Vizita bhet n kohn kur ka shum kundrthnie dhe sht me rndsi q t dgjoj nga faktort kryesor q jan t prfshir n proces, se cila sht situata, far jan pritjet, n mnyr q OKB-ja t luaj rol konstruktiv, pr t arritur stabilitet afatgjat n Kosov dhe Ballkan", ka thn Guehenno.
Mst: Udhheqsit e Kosovs optimist, por si merr vesh kush
Kurse Presidenti i Republiks s Kosovs, Fatmir Sejdiu, sht shprehur optimist pr prfundimin, si ka thn, t suksesshm t misionit t OKB-s n Kosov. "Biseduam edhe pr nj qartsi t veant n kuadr t misionit ndrkombtar t UNMIK-ut mbi baz t Rezoluts 1244, n proces t transmisionit progresiv t kompetencave dhe natyrisht me ardhjen e misionit evropian apo ICO-s. N kt kuptim, ne shprehm besimin e plot pr kt angazhim q do t kemi dhe n qartsin e mandatit pr integritetin funksional t institucioneve t Kosovs".
Sipas burimeve t cituar nga gazeta Express, lidert politik t Kosovs gjat takimit q kan pasur me nnsekretarin Guehenno, kan deklaruar se situata n Kosov para dhe pas 17 shkurtit ndryshon shum. Ather ka qen nj realitet tjetr, tash kemi nj realitet tjetr, dhe para s gjithash, ne do ta respektojm pik pr pik pakon e Martti Ahtisaarit". Po ashtu, t dy lidert e Kosovs kan krkuar nga zyrtari i OKB-s q territori i Kosovs duhet t administrohet njjt n t gjitha pjest, duke potencuar situatn n veri t vendit, ku UNMIK-u nuk ka kontroll n disa fusha, por n vend t tij strukturat e dirigjuara nga Beogradi.
Mst: EULEX-i nn ombrelln e UNMIK-ut
Mirpo nnsekretari i OKB-s pr Operacione Paqeruajtse, Jean-Marie Guehenno ka sjell n Prishtin qndrimin e New Yorkut q prania civile e Bashkimit Evropian n Kosov (ICO/EULEX) duhet t futet nn ombrelln e Kombeve t Bashkuara. Guehenno ka krkuar q tr prezenca e BE-s t operoj n Kosov nn ombrelln e OKB-s dhe se ai ka argumentuar se n kt mnyr serbt do ta kishin m leht t pranojn misionet e BE-s. Kurse Bashkimi evropian, q po ashtu citon kjo gazet, ka rikonfirmuar se cilido q t jet raporti me OKB-n n Kosov, EULEX-i nuk duhet t marr urdhra nga Ne Yorku, por vetm nga Brukseli. Kjo nnkupton q EULEX-i n asnj mnyr nuk do bhet shtyll e OKB-s, si ka qen Shtylla e Katrt e UNMIK-ut, q sht financuar nga BE, por ka qen komplet n duart e OKB-s. Po ashtu, diplomatt perndimor n Londr jan shprehur se nuk duhet lejuar krijimin e kushteve pr rrezikim t integritetit territorial t Kosovs, dhe q prania e ardhshme n Republikn e Kosovs duhet t shtrihet njlloj n aneknd vendit, prfshir pjesn veriore.
Sipas informatave q dalin n opinion, ekspertt ligjor dhe diplomat nga t dyja organizatat po krkojn nj zgjidhje praktike dhe funksionale, duke pasur parasysh edhe qndrimin e Beogradit dhe Mosks. Brukseli mund t'i lshoj pe OKB-s q raportet me shkrim pr situatn n Kosov, t cilat i prgatit EULEX, prve te Javier Solana, t shkojn edhe te Ban Ki Moon. Kto raporte mund t vendoset t shkojn edhe te PSSP i ardhshm i pranis s OKB-s n Kosov, zyra e t cilit nuk do t jet n Prishtin, por n Ne York.
Mst: Rezoluta 1244 si argument pr t kundrshtuar
N ann tjetr Sekretari i Prgjithshm i Kombeve t Bashkuara Ban Ki Mun ka deklaruar se n Kosov jan
prparime dhe se m 15 qershor do t hyj n fuqi Kushtetuta e re e ktij vendi pas shpalljes s pavarsis. Ai ka deklaruar se roli i OKB-s n Kosov gjat ktij viti do t jet pr t ndjekur situatn n terren. Jam i knaqur q n Kosov deri tani nuk kan ndodhur konflikte etnike dhe i bj thirrje t gjitha palve q t mos ndrmarrin hapa t njanshme q mund t nxisin dhun.
Ndrsa zvendsi i Ban ki Moon, Guehenno ka thn n Beograd se angazhohet q n pajtim me Beogradin t gjenden zgjidhje praktike n funksion t paqes dhe siguris n Kosov. Tutje Guehenno ka thn se Rezoluta 1244 sht ende n fuqi dhe se sht me rndsi q n marrveshje me Beogradin t gjenden zgjidhje praktike, n mnyr q t sigurohet paqja dhe stabiliteti n Kosov. "M vjen mir q t gjith dshirojn q ktu t zbatohet ligji dhe se respektohet Rezoluta 1244 e KS t KB-s. Besoj se t gjith duhet t punojm n mnyr praktike, n baz t Rezoluts 1244, pr shkak se kjo sht e nevojshme pr popullin n Kosov, ka thn Guehenno gjat vizits n Mitrovic.
Mst: OKB vendos pr fazn e pas 15 qershorit
Por, burimet diplomatike n New York i kan thn gazets serbe Tanjug, se n Kombet e Bashkuara po shqyrtohet mundsia e legalizimit t misionit t BE-s n Kosov, duke marr parasysh qndrimin e Rusis pr respektimin e rezoluts 1244. Sipas ksaj agjencie, Kombet e Bashkuara nuk do t lejojn q EULEX-i t zvendsoj UNMIK-un. Por, shefi i EULEX-it, Piter Feith ka thn se m 15 qershor misioni do t marr t gjitha prgjegjsit n Kosov, n baz t planit t Martti Ahtisaarit.
Ndrsa zdhnsi i UNMIK-ut, Rusell Geekie ka thn se UNMIK-u do ti prshtatet situats n terr dhe do t rikonfigurohet. UNMIK-u i prshtatet situats n terren q 10 vjet, q nga 99-ta. Natyrisht q tash, kur Kushtetuta do t hyj n fuqi, ne do ta kemi parasysh kt dhe do t rikonfigurohemi sa t jet e nevojshme, natyrisht n konsultim me Nju Jorkun dhe partnert tan.
Kurse Andy Mcguffie ka thn se misioni i BE-s n dialog me t tjert do t vendoset n Kosov. Kemi thn gjithmon se misioni i BE-s dhe Zyra Ndrkombtare Civile do t zbarkohen gradualisht dhe prmes dialogut. Ne do vazhdojm q t diskutojm me njerzit n komunitet, se si sht forma m e mir pr ta
kt, por tensionet mbesin t njjta. I prket OKB-s q t vendos se si do t zbatojn mandatin e tyre pas 15 qershorit, pasi q t hyj n fuqi Kushtetuta. Nuk m takon mua q t komentoj kt. Por, ne pajtohemi me shefin e UNMIK-ut, q nuk guxon t ket duplifikim t pranis ndrkombtare ktu, ka thn McGuffie, nga Zyra Ndrkombtare Civile.
Por Karin Limdal nga zyra e EULEX-it ka then, se ata nuk po ndalen se zbarkuari n Kosov dhe se jan n kontakte t vazhdueshme me UNMIK-un. Ne po sjellim njerz edhe tani kur po flasim. N dy javt e kaluara patm 150 njerz q kan arritur dhe po vazhdojm t ndrtojm misionin. Jemi n kontakte t vazhdueshme me UNMIK-un, me OKB-n n Nju Jork, me partnert lokal rreth asaj se si ti marrim prgjegjsit.
Mst: Europiant synojn mandatin
Ndrsa Dimitrije Ripel, ministr i jashtm i Sllovenis, vendi i t cilit kryeson presidencn e Bashkimit Europian ka deklaruar se, n dhjetor t vitit 2007 BE-ja n mnyr unanime ka vendosur pr drgimin e misionit t saj n Kosov dhe ka shpjeguar se, n kornizn ekzistuese ligjore dhe dokumentet, ekziston mjaft hapsir q ky mision t realizohet. Kurse Ministri i Jashtm i Francs, Bernard Kouchner, sht shprehur se bisedimet pr kt shtje kan shnuar nj ecje prpara. "Mendoj se ka pasur nj optimizm t kujdesshm dhe nj analiz, q para 10 ditsh, nuk do t kishte qen e mundur t arrihet n nj mnyr kaq pozitive". Ndrkaq, nj zyrtar i lart amerikan ka theksuar: "Duam nj tranzicion gradual dhe t rregullt nga UNMIK-u n BE, gjat disa javve t ardhshme".
Por ndryshe pr kt shtje mendojn politikant serb dhe rus, t cilt kundrshtojn q UNMIK-un ta zvendsoj misioni i BE-s. Ministri i jashtm i Rusis, Sergej Lavrov, pas takimit t zhvilluar n Londr mes ministrave t jashtm t vendeve t Grupit t Kontaktit, minus Rusia, pr shkak se nuk sht ftuar, ka thn se Rusia nuk konsideron se sht prjashtuar nga bisedimet pr Kosovn, sepse kjo shtje shqyrtohet ne Kshillin e Sigurimit te Kombeve te Bashkuara. "Partneret tan kane te drejte qe ne forme reciproke te bisedojn pr far te duan", ka thn Lavrov dhe ka shtuar se "nse ndonj vendim do te dilte jasht Rezoluts 1244, ather ai do te krkonte rezolute te re te Kshillit te Sigurimit".
Mst: Serbt nuk pranojn zvendsimin e UNMIK-ut
Ndrsa zyrtart serb, qoft ata pro-europian apo ata nacional-radikal, kur sht n pyetje Kosova, deklarohen thuajse njjt. Kryetari i Serbis Boris Tadiq ka theksuar se UNMIK-u nuk guxon pr t bart asnj kompetenc t vetn n EULEX, derisa drgimin e misionit t BE t mos e lejoj Kshilli i Sigurimit t KB, dhe tha se misioni i cili n Kosov vepron jasht kornizs se parapar me Rezolutn 1244. Nuk sht se pr ne BE nuk sht e mirseardhur n krahinn ton jugore,por pr nj angazhim t till duhet t ekziston mandati i qart juridik-vendimi i Kshillit t sigurimit t KB, ka theksuar Tadiqi.
Ndrsa kryeministri n largim i Serbis, Voisllav Koshtunica ka deklaruar se n prputhje me Kartn e OKB-s, Rezolutn 1244 dhe Aktin Final t Helsinkit, Kosova sht pjes prbrse dhe e patjetrsueshme e Serbis.Ai po ashtu ka thn se duhet respektuar Rezoluta 1244, duke theksuar se Misioni i BE-s, EULEX, sht ilegal dhe n mnyr t parregullt i pranishm n territorin e Kosovs. Kurse ministri i jashtm i Serbis, Vuk Jeremiq ka paralajmruar nj rezolut t re n shtator n kshillin e Sigurimit, si mas pr t verifikuar nse sht legale pavarsia e Kosovs. "N Asamblen e Prgjithshme do shtet ka nj vot. Mendoj se aty mund t fitojm n votim. Prderisa jemi n proces t frenimit t njohjes s pavarsis joligjore t Kosovs, nuk do t propozoja kthimin e ambasadorve, ka thn Jeremiq.
Edhe ministri i mbrojtjes s Serbis, Dragan Shutanovac gjat vizits s tij n Mitrovic ka thn, se nse Partia Demokratike arrin t krijoj qeverin pas zgjedhjeve, EULEX-i nuk do t tia marr prgjegjsin UNMIK-ut n tr territorin e Kosovs. Kurse prfaqsuesit e komunave serbe n veri t Kosovs i kan thn Guehennos se, arsye e vetme e dhuns dhe krcnimit t siguris n veri t Kosovs sht prpjekja e bashksis ndrkombtare dhe e UNMIK-ut q t instalojn pushtetin e institucioneve t Kosovs s pavarur atje.
Mst: Nuk sht problem UNMIK-u, por Rezoluta 1244
Megjithat, si shikohet e gjitha kjo situat nga njerzit q nuk jan t prfshir n politikn ditore dhe mund t mendojn jasht kornizave qeveritare. far mendojn analistt politik, cilat do t jen lvizjet e UNMIK-ut pas 15 qershorit n Kosov? Behlul Beqaj, analist politik thot se nuk sht problem UNMIK-u, por Rezoluta 1244. Problemi kryesor i yni nuk sht UNMIK-u i cili mund t psoj ndryshime ndr m t ndryshmet,problemi kryesor sht se do t mbetet Rezoluta 1244 n fuqi e cila ia garanton sovranitetin Serbis ndaj Kosovs ,ndonse ajo n ndrkoh sht pavarsuar.
Ndrsa analisti tjetr politik Nexhmendin Spahiu, thot se UNMIK-u sht nj zorr qorre, por q fatkeqsisht do ti duhet Kosovs edhe pas 15 qershorit. UNMIK-u ne Kosove, nse prjashtohet rroli i tij ne enklavat serbe dhe veri te Kosovs, sht nj zorre qorre. Fatkeqsisht UNMIK-u do t'i duhet Kosovs edhe pas 15 qershorit pr ta mbajtur Kosovn unike qofte edhe vetm formalisht derisa nj dite Kosova te kt nj lidership politik qe do te jete ne gjendje marre prgjegjsi dhe te ballafaqohet me sfida.
Kurse lideri i Lvizjes Vetvendosje, Albin Kurti thot se tani nuk ka ka t vihet n dilem ky mision, ngase mbetjen e tij e ka paralajmruar shefi i UNMIK-ut Joackim Ruecker, por thot se asnj sundimtar nuk ka shkuar pa presionin e t sunduarve. Pas 15 qershorit UNMIK-u do t vazhdoj t mbetet n Kosov. Kt gj e ka paralajmruar tashm Joachim Ruecker-i duke thn q prderisa sht n fuqi Rezoluta 1244 do t jet edhe UNMIK-u. Mbase, UNMIK-u mund t zhvendoset prej ndrtese n tjetrn mirpo ai nuk do t shkoj. Zaten, asnj sundimtar nuk ka shkuar pa presionin e t sunduarve. Varet prej nesh se sa gjat UNMIK-u do t mbetet n Kosov.
Por, derisa UNMIK-u nuk sht i gatshm t shkoj nga Kosova, ndrsa q EULEX-i paralajmron vendosjen e tij, a do t mund ta administrojn Kosovn s bashku kto dy misione? Analisti Beqaj thot se s'do mend se do t kemi nj koegzistenc mes pushteteve ndrkombtare (UNMIK-EULEX) por edhe t pushteteve t Kosovs dhe Serbis. Nuk e prjashtoj mundsin q atje ku sht i vendosur pushteti shqiptar t vendoset edhe EULEX-i, ndrsa atje ku sht pushteti i Serbis UNMIK-u. Kosova realisht nj koh mjaft gjat do t funksionoj (nse mundet) me kto kontradikta!
Kurse pr analistin Nexhmedin Spahiu nj bashkekzistenc mes misionit t UNMIK-ut dhe EULEX-i sht e mundur n t ardhmen. Po munden, perse jo? Ndrsa pr liderin e Lvizjes Vetvendosje Albin Kurti kjo gj do t thot q faktort ndrkombtar edhe pas shpalljes e njohjes s pavarsis po vazhdojn t ndrmjetsojn (sikurse m par) ndrmjet agresivitetit t Beogradit dhe qullsis s Prishtins. Tash s fundi po flitet pr inkorporimin e EULEX-it n UNMIK. Srish varet nga ne se sa aktiv dhe t vendosur do t jemi vet ne kundr ktyre planeve q vetm sa e shtojn sundimin burokratik ndrkombtar mbi ne.
Mst: EULEX mund t quhet SHQIPLEX
Kjo do t thot se EULEX-i mund t veproj nn direktivat e UNMIK-ut? Pr Behlul Beqajn EULEX-i sht pasoj, e cila mund t quhet edhe SHQIPLEKS. EULEKS-i sht pasoj e cila mund t quhet edhe SHQIPLEX- m rndsi sht t shfuqizohet Rezoluta 1244, e cila sht penges e njohjes s subjektivitetit juridik ndrkombtar. Kurse Nexhmendin Spahiu thot shum shkurt se kjo sht e mundur, me nj PO. Ndrsa Albin Kurti thot se ka mundsi q t arrihet ndonj marrveshje mes ktyre dy misioneve. Ka mundsi q do t arrijn ndonj marrveshje pr bashksundimin e EULEX-it me UNMIK-un n Kosov. (Na kan definuar si sui generis, andaj gjithka sht e mundur!) Kjo do t thoshte se Kosova, populli dhe Qeveria e saj, nuk kan
trysni t duhur.
Ndrsa udhheqsit politik jan shprehur kundr vazhdimit t misionit t UNMIK-ut n Kosov edhe pas 15 qershorit. A do t merren parasysh apo a do ti dgjoj kush kto kundrshtime n Ne York? Analisti Beqaj thot se n Ne York po vendoset pr shum shtje, pr t cilat as lidert politik t Kosovs dhe as ata ndrkombtar n Kosov nuk kan njohuri. Aktualisht po vendoset pr shum shtje "praktike" t Kosovs mes Ne Yorkut dhe Beogradit, ndrsa q pushtetart tan, madje as ndrkombtart n Kosov, as q kan informacione se far po flasin dhe vendosin n kurriz t Kosovs, le t nxjerrin lexuesit vet konkludimin se far peshe dhe ndikimi kan fjalt e pushtetarve tan.
Por, ndryshe mendon analisti Spahiu, i cili thot se mendimet e udhheqjes politik t Kosovs do t merren parasysh, por nuk do t ndikojn shum n vendimmarrjen e New Yorkut. Mendimet e tyre do te merren parasysh por nuk do te ndikojn shume ne vendimmarrjen ne Nju Jork. Por, Albin Kurti thot se nuk mjafton vetm t deklarohesh, duhet edhe t veprosh me kmbngulsi kundr tyre. N politik nuk mjafton t deklarohesh kundr por duhet t veprosh kundr me kmbngulsi. Qeveria e Kosovs po ka vetm qndrime sikur t ishte nj OJQ kurse kryeministri e presidenti sikur t ishin analist. Qeveria sht Qeveri sepse merr vendime dhe i zbaton ato e jo pse mban qndrime.
Mst: Ndarja vetm po forcohet
Por, Kristina Gallak, zdhnse e Solans, n nj deklarim ka thn se mbetja e UNMIK-ut edhe pas 15 qershorit do te ishte imentim i "ndarjes se Kosovs". A do te ishte funksionalizim i "ndarjes se but" te Kosovs vazhdimi i misionit te UNMIK-ut? Analisti Behlu Beqaj thot se zgjedhjet serbe n Kosov po e kthejn zyrtarisht pushtetin e Serbis n Kosov. Zgjedhjet e Serbis n Kosov realisht po e kthejn zyrtarisht pushtetin e Serbis n Kosov. Kosova do t jet shtet sui generis, por ashtu si e kuptojn serbt. Do ti ket dy pushtete n nj shtet i cili sht rreziku i kontradikts m t dmshme pr Ballkanin Perndimor.
Kurse analistin Nexhmendin Spahiu thot se, as EULEX-i dhe as qeveria e Kosovs nuk po arrijn t shtrijn pushtetin e tyre n veri t Kosovs. E vrtet, po as EULEX-i as Qeveria e Kosovs nuk po arrijn te realizojn nj prezence ne veri, qofte edhe formale. Ndrsa Lideri i Lvizjes Vetvendosje deklaron se ndarja brenda Kosovs vetm po forcohet. Ndarja e brendshme e Kosovs vetm sa po forcohet. N vend se Qeveria e Kosovs ta ket pr prioritet integritetin territorial dhe sovranitetin e Kosovs ajo po bn marketing me ishujt e Oqeanis q po na e pranojn pavarsin. Vazhdimi i UNMIK-ut n Kosov i kontribuon ndarjes s Kosovs: Gallucci sht dshmia m e mir!